II SAB/Bk 70/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-08-06
Skład orzekający: Ireneusz H. Darmochwał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, może zostać przyznane prawo pomocy?Ratio decidendi
Osobie, która nie posiada statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, nie może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy jest instytucją procesową przeznaczoną dla stron lub uczestników postępowania, którzy spełniają określone kryteria majątkowe.Stan faktyczny
Referendarz sądowy odmówił J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł. J. B. wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę, ustalając, że J. B. nie był stroną ani uczestnikiem postępowania, ponieważ wcześniej odmówiono mu dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego J. P. Skarga pierwotnie dotyczyła bezczynności Burmistrza S. w przedmiocie informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy J. B. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz H. Darmochwał (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 06 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy J. B. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy J. B. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł (k.173).
Wobec wniesienia przez J. B. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
W niniejszej sprawie skargę na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej początkowo złożyli T. P., J. P., S. S., K. R., M. J., Z. G., K. C., R. K., J. K., M. R. i D. W.. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi prawie wszystkich skarżących (k. 84). Do rozpoznania w niniejszej sprawie została jedynie skarga J. P. Następnie w dniu 10 marca 2009 roku na rozprawie skarżący J. P. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze jego pełnomocnika J. B. (k. 125). Na rozprawie w dniu 10 marca 2009 roku Sąd odmówił dopuszczenia J. B. do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika skarżącego oraz uczestników postępowania, z uwagi na to, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają możliwości ustanowienia pełnomocnikiem osoby fizycznej innej osoby niż wymienionej w art. 35 § 1 tej ustawy (k. 131)
Powyższe skutkowało tym, iż skarżący i uczestnicy postępowania występowali w sprawie we własnym imieniu i nie byli reprezentowani przez J. B.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić,
iż J. B. nie korzysta ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. W związku z tym, iż wnioskodawca – J. B. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07).
Marginalnie podkreślenia wymagają również to, iż nawet fakt udzielenia pełnomocnictwa nie skutkuje tym, iż osoba pełnomocnika staje się stroną postępowania. W związku z powyższym również wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika nie może być uwzględniony, gdyż pełnomocnik działa w imieniu skarżącego, a nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 25.09.2008 r., sygn. akt I OZ 709/08).
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 w zw. z art.260 w zw. z art. 12, 32 i 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło