II SAB/Bk 72/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Kancelarii R. sp.k. w B. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącej Kancelarii R., sp.k. w B. z dnia [...] kwietnia 2016 roku, w zakresie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. odmawia przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej; 5. zasądza od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. na rzecz skarżącej Kancelarii R. sp.k. w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kancelaria Radców Prawnych B. sp.k. w B. wniosła o udzielenie informacji publicznej o treści oferty Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B., złożonej w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej: 1) świadczenia w zakresie kardiologii i 2) świadczenia w zakresie kardiologii – świadczenia pierwszorazowe na obszarze b., prowadzonym w trybie konkursu ofert przez Narodowy Fundusz Zdrowia – P. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (kod postępowania [...]; wartość zamówienia 278587,50 zł; okres rozliczeniowy od 1 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2021 r. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. odpowiedział wnioskodawcy, że na podstawie § 11 ust. 1 i ust. 2 Zarządzenia [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oferta złożona w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy jest jawna po jego zakończeniu i został załączony do oferty załącznik nr 8 do zarządzenia, w którym SPZOZ zastrzegł w formie pisemnej informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., Kancelaria Radców Prawnych B. sp.k. w B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej, w zakresie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania oraz wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku o udzielenie informacji publicznej w zakresie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisała dotychczasowy stan sprawy oraz wskazała, że nie może budzić wątpliwości, że Dyrektor SPZOZ w B. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, za którą należy uważać treść oferty szpitala, złożonej w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przed oddziałem wojewódzkim NFZ co najmniej w odniesieniu do wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania. Niepodobna bowiem przyjąć, że wynagrodzenie (cena) za oferowane przez publiczny zakład opieki zdrowotnej usługi i majątek (wykaz sprzętu), którym gospodaruje taka jednostka, mogłoby być poufne, W odpowiedzi na skargę Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że w odpowiedzi na wniosek skarżącej udzielono informacji w przepisanym terminie. W skardze skarżąca zmodyfikowała wniosek o nieudzielenie informacji publicznej jedynie w zakresie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania. W związku z tym, że art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi o realizacji jawności ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę, nie może być stosowana ustawa o dostępie do informacji publicznej. Żądane dane oferty SPZOZ w B. w zakresie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Zastrzeżenie zaś tajemnicy nastąpiło przed wpływem wniosku o udostępnienie informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W ocenie Sądu skarga na bezczynność jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Z art. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Z kolei art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi, że zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. jest, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Nie budzi także wątpliwości, że żądana informacja jest informacją publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Już bowiem w uchwale 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, wskazano, że nałożenie na Narodowy Fundusz Zdrowia obowiązku zamieszczenia na stronie internetowej wyłącznie informacji, o których mowa w art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), nie oznacza, że do informacji niewymienionych w tym przepisie nie stosuje się ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Następnie zaś, jak trafnie wskazano w wyroku NSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 191/13, oferty składane w toku postępowania o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są informacjami publicznymi. Powyższe stanowisko zostało także podtrzymane w wyroku NSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 455/13, a także uzupełnione o stwierdzenie, że jeżeli określone informacje zostały dołączone do akt organu administracji publicznej, nawet przez inne podmioty (osoby wnioskujące o zawarcie kontraktu), to stanowią one także informację publiczną. Sąd ten także precyzyjnie wyjaśnił, że art. 135 i art. 142 ustawy z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie obejmuje treści wniosków podmiotów ubiegających się o zawarcie kontraktów na udzielanie świadczeń opieki medycznej. Cytowana ustawa nie reguluje w sposób szczególny zasad i trybu dostępu do tych informacji po zakończeniu postępowania konkursowego. Sąd w składzie niniejszym w pełni popiera wyrażone powyżej poglądy. W ich świetle stwierdzić trzeba, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odnośnie sposobu załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zauważenia bowiem wymaga, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być załatwiony trojako. Po pierwsze, przez udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Po drugie, przez poinformowanie wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Po trzecie, poprzez odmowę udostępnienia informacji lub umorzenie postępowania w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W sytuacji więc, gdy żądna informacja jest informacją publiczną, a organ odmawia jej udzielenia argumentując, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy, to odmowa ta winna przybrać formę decyzji administracyjnej a nie zwykłego pisma (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 48/15). Informacja bowiem, która nie może być udostępniona ze względu na przepisy o tajemnicy ustawowo chronionej lub prawo do prywatności nie przestaje być informacją publiczną. Pozostaje nią nadal, choć nie może zostać ujawniona, a podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w takiej sytuacji powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Zdaniem więc Sądu, domaganie się przez skarżącego dostępu do informacji publicznej, określonej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. a następne w zakresie zawężonym w skardze, powodowało, że organ dysponujący tą informacją miał obowiązek jej udostępnienia, bądź odmowy udostępnienia, ale w formie decyzji. Brak udostępnienia informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej lub brak wydania decyzji jest w tym przypadku bezczynnością. Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Organ nie udzielił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Zgodnie więc z art. 149 § 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W świetle przedstawionych wyżej okoliczności Sąd zobowiązał Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r., w zakresie sprecyzowanym w skardze, tj. odnośnie wykazu sprzętu oraz liczby i ceny dla przedmiotu postępowania, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do rozpoznania wniosku, Sąd nie był jednak władny do wskazania sposobu jego załatwienia. W niniejszym postępowaniu nie można bowiem nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji określając jej treść (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Jednocześnie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa, poza nieprawidłową wykładnią analizowanych przepisów. Ze względów jak wyżej, w ocenie Sądu, nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi, na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej. Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów, należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.