II SAB/Bk 72/24

PostanowienieWSA w Białymstoku2024-08-07

Skład orzekający: Marcin Kojło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wypłaty odszkodowania, wynikającego ze stosunku cywilnoprawnego, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wypłaty odszkodowania, które wynika ze stosunku cywilnoprawnego, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie spraw administracyjnych, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji, postanowień lub innych aktów z zakresu administracji publicznej. Spory o charakterze cywilnoprawnym należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Białegostoku w przedmiocie wypłaty odszkodowania. Skarga dotyczyła sytuacji, w której skarżąca zgłosiła szkodę wynikającą z wypadku z 2012 r. Ubezpieczyciel odmówił refundacji roszczeń z uwagi na przedawnienie. Prezydent Miasta Białegostoku, jako zarządca drogi, został wezwany do wypłaty odszkodowania. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Białegostoku w przedmiocie wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , Pismem z 6 czerwca 2024 r. A. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Białegostoku w przedmiocie wypłaty odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaskarżono bezczynność Prezydenta w przedmiocie wypłaty odszkodowania. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, 9 stycznia 2019 r. skarżąca wystosowała pisma, w którym zawiadomiła zarządcę drogi – Prezydenta Miasta Białegostoku o wypadku, który miał miejsce 19 lutego 2012 r. na jednym z miejskich przystanków autobusowych. W dniu 21 stycznia 2019 r. szkoda została zgłoszona do brokera ubezpieczeniowego N., a następnie ubezpieczyciel Miasta Białystok – T. S.A. zarejestrował szkodę. Pismem z 20 lutego 2019 r. ubezpieczyciel poinformował zarządcę drogi oraz skarżącą o braku przesłanek do przyjęcia odpowiedzialności za zgłoszoną szkodę oraz odmowie refundacji wszystkich zgłoszonych roszczeń skarżącej z uwagi na przedawnienie roszczeń na gruncie przepisów prawa cywilnego. Ze skargi wynika, że strona domaga się od Prezydenta wypłaty odszkodowania, jednocześnie wskazując na jego dotychczasową bezczynność w tym zakresie. Stwierdzić należy, że niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Organ nie jest bowiem zobowiązany do podjęcia działań w jakiejkolwiek z form wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a., a kognicja sądu administracyjnego nie jest tu przewidziana także mocą przepisów szczególnych. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy w istocie stosunku cywilnoprawnego, a spory z niego wynikające pozostają we właściwości sądu powszechnego, albowiem w myśl art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.) do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W realiach niniejszej sprawy wiążącej oceny stanowiska ubezpieczyciela o odmowie zaspokojenia roszczeń skarżącej bądź odpowiedzialności odszkodowawczej jest zatem władny dokonać sąd powszechny w drodze procesu cywilnego. W konsekwencji powyższego przedmiot niniejszej sprawy nie spełnia przesłanek określonych w art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny może rozpatrywać skargi na bezczynność organów administracyjnych tylko wtedy, gdy skarga ta dotyczy spraw o charakterze administracyjnym (por. wyrok NSA z 8 maja 1996 r., III SAB 38/95, M. Podat. 1997/11/344). Mając powyższe na uwadze, sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło