II SAB/Bk 73/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Burmistrza Miasta B. P. w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na wymeldowaniu z pobytu stałego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać adwokatowi A. Z. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na wymeldowaniu z pobytu stałego E. S. (zwanej również Skarżącą) toczy się od 3.09.2010 r. (wniosek o wszczęciu postępowania- k. 1 akt administracyjnych). Należy nadmienić, że na skutek zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego w Urzędzie Miasta w B. P., ww. została z dniem 31.12.2009 r. wymeldowana z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].w B. P., będącym własnością M. S. (córki Skarżącej). W dniu [...].10.2010 r. Skarżąca złożyła do akt sprawy oświadczenie, że po wymeldowaniu się z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, nie opuściła go. Decyzją z dnia [...].12.2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta B.P. orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania E. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B. P. W uzasadnieniu organ stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowaniu wyjaśniającego, nie stwierdzono zdarzeń budzących wątpliwości co do skutecznego dokonania wymeldowania z pobytu stałego. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...].05.2011 r. nr [...].uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie ustalenie czy wymeldowanie Skarżącej nastąpiło przy spełnieniu przesłanki opuszczenia przedmiotowego lokalu. Ponownie rozpoznając sprawę, Burmistrz Miasta B. P. decyzją z dnia [...].11.2011 r. nr [...]orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania E. S. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Skarżąca składając w dniu [...].12.2009 r. własnoręcznie podpisany wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego, doskonale zdawała sobie sprawę, że złożone przed urzędnikiem oświadczenie woli związane jest z faktycznym opuszczeniem lokalu oraz, że nie posiadała zamiaru dalszego przebywania w lokalu. W dniu 17.10.2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona skarżąca złożyła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta B. P. w sprawie wniosku z dnia [...].09.2010 r. o uchylenie czynności materialno-technicznej wymeldowania. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że została bezpodstawnie wymeldowana w dniu [...].12.2009 r. przez Urząd Miasta w B. P. Strona skarżąca wskazała również, że z niewiadomych jej względów przedmiotowa sprawa trwa tak długo, skoro już w dniu [...].10.2010 r. złożyła oświadczenie, że po wymeldowaniu się z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, nie opuściła go. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podczas rozprawy w dniu [...].02. 2012 r. pełnomocnik E. S. na pytanie Przewodniczącej, czy Skarżąca składała zażalenie do organu wyższej instancji przed złożeniem skargi do sądu na bezczynność oświadczył, że nie miał z nią kontaktu, ale z akt sprawy można wnioskować, że zażalenie nie było składane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1. wydawania decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu występuje, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z racji braku wyczerpania przez Skarżącą służącego jej w postępowaniu administracyjnym środka do zwalczania bezczynności organu na etapie przedsądowym. Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 14.03.1999 r. w sprawie III SA 7254/98, opubl. LEX nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14.06.1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. W wypadku skargi na bezczynność organu administracji, środkiem zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jest co do zasady zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Służy ono na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w ustalonym w myśl art. 36 kpa do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu-wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, skoro Skarżąca skarży bezczynność Burmistrza Miasta B. P., to w pierwszej kolejności powinna wyczerpać tryb zaskarżenia ustanowiony ww. przepisami k.p.a., tj. złożyć zażalenie na bezczynność ww. organu do organu wyższego stopnia, tj. do Wojewody P. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych takie zażalenie nie zostało wniesione. Ponadto podczas rozprawy w dniu 14.02.2012 r. pełnomocnik E. S. na pytanie Sądu, czy Skarżąca składała zażalenie do organu wyższej instancji przed złożeniem skargi do sądu na bezczynność oświadczył, że nie miał z nią kontaktu, ale z akt sprawy można wnioskować, że zażalenie nie było składane. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony, bo w dacie wniesienia skargi na bezczynność jakiekolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Mając powyższe na uwadze na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.)