II SAB/Bk 8/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 75/18 oddalającym skargę na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu na studia podyplomowe p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 75/18 tutejszy sąd oddalił skargę K. M. na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu na studia podyplomowe. Pismem z dnia 14 lutego 2019 r. Skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SAB/Bk 75/18 w związku z niezawinioną nieobecnością strony na rozprawie. Wskazał, że ustanowiony na jego rzecz pełnomocnik nie dopełnił obowiązku należytej obrony. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lutego 2019r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia postępowania, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 28 lutego 2019 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że w aktach sprawy II SAB/Bk 77/18 znajduje się zaświadczenie lekarskie, potwierdzające, że Skarżący nie był w stanie być obecnym na rozprawie z powodu choroby, a taka obecność w jego ocenie gwarantowałby mu ochronę w pełnym zakresie jego praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przy czym należy zaznaczyć, że wznowienie postępowania sądowego jest wyjątkową instytucją. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, powoduje, że przywrócenie stanu sprzed wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe może nastąpić wyłącznie z przyczyn, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. W szczególności jak stanowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Postępowanie wszczęte wskutek skargi o wznowienie ma charakter wieloetapowy. W pierwszej kolejności, stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Stosownie do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, który liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Dopiero zatem spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Odnosząc się do oceny zachowania terminu należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej skarga została złożona w terminie trzymiesięcznym liczonym od daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie II SAB/Bk 75/18, jednakże nie zawiera wskazania ustawowej podstawy wznowienia, co powoduje jej niedopuszczalność. Z treści złożonej w przedmiotowej sprawie skargi o wznowienie wynika, że Skarżący upatruje podstawę wznowieniową w naruszeniu przepisów prawa pozbawiających go możności działania (udziału w rozprawie) i nienależytej reprezentacji w postępowaniu ze strony ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Wezwana do sprecyzowania podstaw skargi o wznowienie profesjonalny pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Bk 77/18 znajduje się zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że Skarżący nie był w stanie być obecny na rozprawie w dniu 8 listopada 2018r. z powodu choroby, a taka obecność w jego ocenie gwarantowałby mu ochronę w pełnym zakresie jego praw. Analizując sprawę w kontekście tak sformułowanej podstawy wznowienia Sąd doszedł do wniosku, iż okoliczności wymienione w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – wbrew uzasadnieniu skargi o wznowienie postepowania – w prowadzonym postępowaniu nie zaistniały. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Zauważyć jednak należy, że brak należytej reprezentacji nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo umocowany pełnomocnik i to nawet wówczas, gdy wykonuje on swoje obowiązki w sposób prowadzący do negatywnych dla skarżącego skutków lub w sposób nieakceptowany przez skarżącego. Innymi słowy, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania polegającej na nienależytej reprezentacji niezadowolenie strony ze sposobu jej reprezentacji przez pełnomocnika (vide np. postanowienie z dnia 15 lutego 2012 r., I GSK 155/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Brak należytej reprezentacji występuje, gdy pełnomocnik jest umocowany nieprawidłowo, gdy osoba będąca pełnomocnikiem tej roli pełnić nie może np. z uwagi na brak zdolności procesowej. Brak ten nie występuje, gdy profesjonalny pełnomocnik działa za stronę, a jedynie strona nie jest z jego działania zadowolona. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy II SAB/Bk 75/18 pełnomocnik Skarżącego została prawidłowo zawiadomiona o rozprawie w dniu 8 listopada 2018r. (k.47). Doręczenie zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi należy zatem ocenić za równoznaczne z zawiadomieniem samego Skarżącego. Skarżącego nie pozbawiono zatem ani reprezentacji, ani możliwości działania w postępowaniu, tyle że w jego imieniu i na jego rzecz działał pełnomocnik, ustanowiony z urzędu na skutek złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co prawda ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie był obecny na rozprawie, ale przedmiotową nieobecność zgłosił w piśmie z dnia 6 listopada 2018r. popierając jednocześnie – skargę. Pełnomocnik Skarżącego w rzeczonym piśmie wyjaśnił jednocześnie, że zapoznał się z aktami sprawy, po czym kilkukrotnie podjął próbę kontaktu ze Skarżącym, ale wszystkie okazały się bezskuteczne. Natomiast o pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych kardynalnych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. motywy do wyroków NSA: z dnia 24 sierpnia 2010 r., II OSK 131/10, Lex nr 746461; z dnia 21 lutego 2006 r., II GSK 378/05, Lex nr 193342, z dnia 17 lipca 2007 r., II OSK 1017/06, Lex nr 354265; z dnia 18 kwietnia 2012 r., II OSK 49/12, Lex nr 1252089; a także wyroki SN: z 10 maja 1974 r., II CR 155/74, Lex nr 4895; z 13 lutego 2004 r., IV CK 61/03, Lex nr 151638; oraz T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 1024). Podana zatem w skardze okoliczność, że reprezentujący Skarżącego w postępowaniu sądowym profesjonalny pełnomocnik nie dopełnił obowiązku rzetelnej obrony (brak udziału w rozprawie) nie może być podstawą do twierdzenia, że Skarżący był w przedmiotowym postępowaniu nienależycie reprezentowany. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko, że niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (por. R. Hauser i M. Wierzbowski: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 1097, pkt 10 oraz powołane tam orzecznictwo). Brak zatem właściwej komunikacji pomiędzy Skarżącym, a ustanowionym przez niego pełnomocnikiem, czy też nieudzielenie stronie przez pełnomocnika właściwych informacji i wskazówek odnośnie podjęcia stosownych czynności procesowych w określonym, ustawowym terminie, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania. Z przytoczonych powodów, wobec nieistnienia omówionej podstawy wznowienia, wskazanej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., skarga o wznowienie podlega odrzuceniu z mocy art. 280 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.