II SAB/Bk 80/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. T. na bezczynność Starosty Sokólskiego w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Starostę Powiatu Sokólskiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 marca 2024 r. w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Starosty Powiatu Sokólskiego na rzecz skarżącego T. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 18 marca 2024 r. T. T. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty Sokólskiego za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres mailowy: [email protected] z następującym wnioskiem: Na drodze powiatowej w S. na ul. [...], ok. 60 m za skrzyżowaniem z ul. [...] ustawiono naprzeciw siebie dwa metalowe słupy oświetleniowe. 1) Na czyje zlecenie ustawiono metalowe słupy oświetleniowe. 2) W jakim celu ustawiono metalowe słupy oświetleniowe. 3) Jaki był koszt ustawienia metalowych słupów oświetleniowych. 4) Kto pokrył koszt ustawienia metalowych słupów oświetleniowych. Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. Starosta Sokólski stwierdził, że w podanej we wniosku lokalizacji nie umieszczono słupów oświetleniowych. W dniu 14 maja 2024 r. skarżący ponownie wystąpił do Starosty Sokólskiego o udostępnienie informacji dotyczącej ustawienia słupów i załączył zdjęcie. Pismem z dnia 27 maja 2024 r. Starosta ponownie stwierdził, że w podanej we wniosku lokalizacji nie umieszczono słupów oświetleniowych. W związku z powyższym, pismem z dnia 25 czerwca 2024 r., za pośrednictwem organu, skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Starosty Sokólskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."). W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność Starosty Sokólskiego nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie - w przypadku uwzględnienia skargi - stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, niewymierzanie grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935., dalej: "p.p.s.a.") oraz nieobciążanie organu obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedstawione w skardze zarzuty nie znajdują w jego ocenie żadnych usprawiedliwionych podstaw faktycznych i prawnych, w związku z czym skarga winna być oddalona jako niezasadna. Starosta podtrzymał prezentowane wcześniej stanowisko, że w podanej we wniosku lokalizacji, nie umieszczono słupów oświetleniowych. Organ wyjaśnił jednocześnie, że pytania sformułowane we wnioskach skarżącego nie budziły jego wątpliwości, były precyzyjne i jednoznaczne wskazywały zakres informacji, której udostępnienie żądał. Organ dwukrotnie, w ustawowym terminie, odpowiedział na zadane pytania. Analizując zamieszczoną przez skarżącego fotografię Starosta stwierdził, że znajdują się na niej "stare" słupy betonowe oświetleniowe oraz 2 słupy metalowe, które nie posiadają lamp ani innych elementów mogących świadczyć o tym, że są to słupy oświetleniowe. Na fotografii co prawda znajdują się słupy oświetleniowe, ale są one betonowe i umieszczone od dawna na drodze powiatowej. W zapytaniu skarżący precyzyjnie wskazał, że chodzi o dwa metalowe słupy oświetleniowe, ustawione w ostatnim czasie. Odpowiedzi organu są więc precyzyjne i zgodne z rzeczywistością, gdyż w istocie w ostatnim czasie nie umieszczono w tej lokalizacji żadnych metalowych słupów oświetleniowych. Starosta wyjaśnił jednocześnie, że uchybienie w przekazaniu skargi do sądu wynikało z faktu, że okres, w którym upływał termin na przekazanie akt nałożył się z okresem, w którym Referat był zaangażowany w procesy związane ze szczytową realizacją zadań inwestycyjnych oraz sezonem urlopowym i towarzyszącą mu absencją urlopową części pracowników. Nie wynikał z zaniedbań czy też złej woli organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie. 4. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m. in.) organy władzy publicznej. Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. Nie ulega wątpliwości, że Starosta Sokólski jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym w dniu 21 czerwca 2024 r. poprzez platformę ePUAP, mieściły się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym u.d.i.p. 4. Należy stwierdzić, że przedmiot wniosku skarżącego obejmuje informację publiczną w rozumieniu art. 1 i nast. u.d.i.p. Szczegółowe wskazówki w tym zakresie zawiera art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c tej ustawy, zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach zobowiązanych do jej udostępnienia, tj. o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Z kolei, zgodnie z ust. 1 pkt 4 lit. a tego przepisu, udostępnieniu podlega także informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. 5. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jak stanowi natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. 6. Organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć co do zasady w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Organ dysponuje również możliwością przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, w takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. 7. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Skarżący złożył w dniu 18 marca 2024 r. elektroniczny wniosek o udzielenie informacji publicznej. Częściową, lecz niepełną i "zbywającą" odpowiedź uzyskał w piśmie z 2 kwietnia 2024 r. Nie ulega wątpliwości, że 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany. W terminie 14 dni od złożenia wniosku w dniu 18 marca 2024 r. skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi za pośrednictwem platformy ePUAP, ani w inny sposób. Należy zaznaczyć, że organ udzielając w dniu 2 kwietnia odpowiedzi stwierdził, że żadne słupy nie zostały ustawione. W związku z tym Skarżący 14 maja 2024 r. złożył, jak należy traktować, uzupełnienie wniosku przedstawiając zdjęcia rzeczonej ulicy. Starosta, bez przeprowadzenia wizji i kontroli, 27 maja 2024 r. ponownie odpowiedział, że słupy w tej lokalizacji nie zostały ustawione. Tymczasem zdjęcia wskazują na coś zupełnie innego. W tej sytuacji Starosta nie mógł powtórzyć odpowiedzi udzielonej wcześniej. Powinien ustalić co w podanej lokalizacji się znajduje lub w inny sposób, zgodnie z ustawą, załatwić sprawę udzielenia (bądź nie) informacji publicznej. Organ na złożony wniosek wraz z uzupełnieniem zareagował błędnie nie wyjaśniając sprawy. Nie odpowiedział bowiem na pytania twierdząc, że słupy nie zostały tam posadowione. Jednak słupy są. Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.). 8. W konsekwencji wątpliwości Sądu nie budzi, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z 18 marca 2024 r., o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznając skargę za zasadną. Sąd także zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w pełnym zakresie, w związku z czym w pkt 1 sentencji wyroku orzeczono o rzeczonym zobowiązaniu w tym zakresie. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął też pod uwagę przede wszystkim fakt, że organ odpowiedział na wniosek, co prawda w sposób niewłaściwy, ale jednak. Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła. 9. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych składa się wpis od skargi (100 zł). Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.