II SAB/Bk 81/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-02-21
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która została już częściowo zwolniona od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej dochody ledwo pokrywają bieżące wydatki, a ponosi zwiększone koszty związane ze stanem zdrowia?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca była już częściowo zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, co skutkowało zwolnieniem od wszystkich pozostałych kosztów sądowych. Natomiast przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej niskie dochody, wysokie wydatki (w tym na leczenie) oraz brak oszczędności.Stan faktyczny
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej bezczynności Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z emerytur, których łączna kwota miesięcznie wynosi 2.997,84 zł. Wykazane przez nią wydatki za grudzień 2011 r. wyniosły 3.080,81 zł, przekraczając dochody. Małżonkowie są schorowani i ponoszą zwiększone wydatki na leczenie. Skarżąca posiada zadłużenie bankowe i majątek w postaci nieruchomości, ale nie czerpie z nich pożytków i nie posiada oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata B. P. sprawy ze skargi J. W. i W. K. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie nierozpoznania odwołania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a 1. odmówić J. W. przyznania prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata B. P. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury małż. W. w łącznej kwocie 2.997,84 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.522,50 zł oraz 1.475,34 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą za grudzień 2011 r. łącznie 3.080,81 zł i przedstawiają się następująco: czynsz (po rozliczeniu ogrzewania) – 106,41 zł; energia elektryczna – 66,22 zł; telefon – 127,38 zł; lekarstwa – 449,49 zł; kserokopie – 112,96 zł; znaczki pocztowe – 49,40 zł; materiały biurowe – 276,83 zł; podróż do Warszawy - 92 zł; wpisy sądowe z opłatą pocztową – 305 zł; rata spłaty kredytu – 461,97 zł, odsetki i prowizje bankowe – 33,16 zł, życie, środki czystości, kosmetyki, fryzjer, drobne opłaty za pomoc – 1.000 zł. J. W. jest zadłużona w banku na koniec 2011 r. na kwotę 2.398,40 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², sześćdziesięcioczteroletni drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Skarżąca nie czerpie pożytków z nieruchomości wiejskich. Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi (druga grupa inwalidzka), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 287-288).
Na wstępie należy odnieść się do wniosku J. W. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 lipca 2011 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (k. 42). W związku z powyższym skarżąca w dniu 11 sierpnia 2011 r. uiściła tytułem wpisu sądowego kwotę 50 zł (k. 65), co skutkuje tym, iż jest ona zwolniona od wszystkich innych kosztów w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawczyni jest zwolniona od wszystkich pozostałych kosztów sądowych, które mogą powstać, na dalszym etapie postępowania sądowego.
W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez J. W. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku J. W. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2.997,84 zł netto (k. 288). Wykazane wydatki za miesiąc grudzień 2011 r. wynoszą 3.080,81 zł (m.in. czynsz; telefon; lekarstwa; kserokopie; znaczki pocztowe; energia elektryczna; rata spłaty kredytu; materiały biurowe; podróż do Warszawy; wpisy sądowe z opłata pocztową; odsetki i prowizje bankowe, życie) i przekraczają osiągany dochód. J. W. posiada zadłużenie w banku (debet dopuszczalny) w wysokości 2.398,40 zł (stan na koniec grudnia 2011 r. – k. 287). W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², sześćdziesięcioczteroletni drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną.
W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu rodziny wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż J. W. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło