II SAB/Bk 81/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę W dniu [...] czerwca 2016 r. J. G. (powoływany dalej: jako "Skarżący") zwrócił się ustnie do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 rok oraz informacji o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2013, 2014 i 2015 rok. W dniu 27 czerwca 2016 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej na wniosek zgłoszony w dniu [...] czerwca 2016 r. w zakresie dotyczącym premii i nagród wypłacanych dla pracowników OPS w 2013, 2014, i 2015 roku. W ocenie Skarżącego Kierownik Ośrodka za każdym razem nie udziela informacji stosując różne kruczki prawne, łamiąc w ten sposób obowiązujące przepisy prawa dotyczące udzielania informacji publicznej i stawiając się ponad prawem. W ocenie Skarżącego środki na premie i nagrody są wypłacane z podatków wszystkich obywateli i mieszkańców gminy i ich przyznanie powinno być jawne, w jakiej wysokości i odpowiednio umotywowane, czyli za co zostały przyznane. W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej wskazując, że wniosek o udzielenie żądanej informacji Skarżący złożył ustnie i ustnie otrzymał informację, że z budżetem organu za 2015 rok może zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz analogicznie dla instytucji przewlekłości postępowania - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. pełnomocnik Skarżącego sprecyzował skargę wskazując, że żądanie Skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczyło udostępnienia informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 rok oraz informacji o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2013, 2014 i 2015 rok. Z informacji ustalonych przez Sąd z urzędu wynika jednak, iż Skarżący z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2014, 2015 rok zwracał się już we wcześniejszych wnioskach, tj. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i [...] lutego 2016 r. i Sąd wyrokami z dnia 6 września 2016 r. (sygn. akt II SAB/Bk 73/16) oraz z dnia 20 października 2016 r. (sygn.. akt II SAB/Bk 93/16) zobowiązał organ do załatwienia tychże wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Rozstrzygnięcie powyższych kwestii we wskazanych orzeczeniach skutkuje tym, iż w Sąd w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania mógł uczynić jedynie skargę na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia informacji w przedmiocie realizacji budżetu za 2015 rok oraz przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2016 rok. W sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; dalej: u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem stanowisko, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w zakresie rozpoznania jego wniosku złożonego ustnie w toku rozmowy z pracownikiem OPS w dniu [...] czerwca 2016 r. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (art. 10 ust. 2). Nie zawsze zatem konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być organowi skutecznie przedstawione. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie Skarżący był uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie ustnej. Brak jest jednak w aktach sprawy, poza twierdzeniem skarżącego, jakiejkolwiek informacji wskazującej na dokładną treść złożonego w dniu [...] czerwca 2016 r. wniosku o udzielenie informacji publicznej. Sąd nie neguje faktu ustnego wystąpienia przez Skarżącego w tym dniu o udzielenie informacji publicznej, ale jak przyznał to sam organ na rozprawie, wniosek Skarżącego był ustny i dotyczył realizacji budżetu za rok 2015 i w odpowiedzi Skarżący otrzymał informację, że może zapoznać się z budżetem w Biuletynie Informacji Publicznej. Sąd nie może zatem stwierdzić bezczynności organu w sytuacji gdy w nadesłanej przez organ dokumentacji nie ma żadnej informacji o dokładnej treści wniosku złożonego ustnie w dniu [...] czerwca 2016 r. Również Skarżący ze swej strony nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałoby jakiej treści wniosek złożył w formie ustnej. Ponadto, skoro wniosek Skarżącego był ustny (a jednocześnie Skarżący nie zaznaczył, iż odpowiedź na jego wniosek powinna być mu udzielona w formie pisemnej) to ustne poinformowanie Skarżącego, że wnioskowana przez niego informacja o realizacji budżetu jest w BIP, należy uznać za wystarczające. Podkreślić bowiem należy, że bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zachodzi jedynie wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności, w sytuacji gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ustalenie czy organ nie dochował terminu wskazanego w art. 13 u.d.i.p. zależy więc od uprzedniego wyjaśnienia, czy wniosek w ogóle został skutecznie złożony. Możliwość udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest związana z koniecznością wszczęcia i prowadzenia określonego postępowania w sprawie jej udostępnienia. Jest to co prawda postępowanie o charakterze tylko częściowo sformalizowanym, które co do zasady nie powinno toczyć się w trybie unormowanym w k.p.a., to jednak minimalne wymogi odnośnie wniosku o udostepnienie informacji muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie, wobec twierdzenia organu, że wniosek złożony ustnie dotyczył jedynie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 rok, ciężar wykazania, że wniosek dotyczył również przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2016 rok obciążał wnioskodawcę. Skoro Skarżący wybrał złożenie wniosku w formie ustnej powinien zadbać o potwierdzenie tej okoliczności. W ocenie Sądu nie było żadnych przeszkód, aby Skarżący tego samego dnia, w którym odbył rozmowę z pracownikami OPS złożył na biurze podawczym urzędu wniosek na piśmie. Konsekwencje wyboru uproszczonej formy wniosku, jak wniosek ustny bez potwierdzenia jego treści, obciążają zatem wnioskodawcę. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.