II SAB/Bk 83/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi W. F. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie nieprzekazania Komendantowi Głównemu Policji skargi złożonej w trybie skargowo-wnioskowym p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W. F. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na nieprzekazanie Komendantowi Głównemu Policji skargi, złożonej przez niego w trybie skargowo-wnioskowym. Jak wynika z akt postępowania, w dniu [...] kwietnia 2019 r. W/. F. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z pismem zatytułowanych "ponaglenie", w którego treści wniósł o niezwłoczne doręczenie mu świadectwa służby, wskazując, że nie zostało ono mu wydane po zwolnieniu go ze służby oraz, że składa ponaglenie w tym zakresie. Pismo to zostało przekazane Komendantowi Miejskiemu Policji w B. w celu zajęcia przez niego stanowiska. Z udzielonej przez niego odpowiedzi w dniu [...] kwietnia 2019 r. wynika, że przedmiotowe świadectwo służby zostało nadane na adres skarżącego dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżący wystosował odpowiedź na to pismo dnia [...] maja 2019 r. Z kolei Komendant Wojewódzki Policji w B. ustosunkował się do pisma skarżącego z [...] kwietnia 2019 r. w dniu [...] kwietnia 2019 r., wskazując, że świadectwo służby, nadane na adres skarżącego zostało odebrane przez niego w dniu [...] kwietnia 2019 r. po dwukrotnym awizowaniu. Dnia [...] maja 2019 r. skarżący wywiódł do Komendanta Wojewódzkiego Policji skargę na sposób załatwienia ww. sprawy, podnosząc, że ustalenia zawarte w ww. pismach rozmijają się ze stanem faktycznym sprawy oraz wnosząc o ustalenie i ukaranie osób winnych oraz powiadomienie go o podjętych czynnościach. Skarga ta została rozpatrzona przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. [...] czerwca 2019 r., w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Z udzielonej skarżącemu odpowiedzi wynika, że wskutek przeprowadzonych czynności, potwierdzony został, podniesiony przez skarżącego, zarzut podania nieprawdy w piśmie z [...] kwietnia 2019 r., tj. wskazania niewłaściwej daty nadania świadectwa służby skarżącemu drogą pocztową. W aktach sprawy znajduje się sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zainicjowanego ww. skargą, datowane na [...] czerwca 2019 r., podpisane przez Specjalistę Zespołu Skarg i Wniosków Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w B. oraz przez Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w B. Z notatki informacyjnej w sprawie nieprawidłowości ujawnionych w trakcie ww. postępowania skargowego z dnia 3 lipca 2019 r. wynika, że ustalono osobę winną podania nieprawdy. Z adnotacji zawartej na ww. notatce wynika, że w dniu [...] lipca 2019 r. Naczelnik Wydziału Kadr Komendy Wojewódzkiej Policji w B. przeprowadził rozmowę z pracownikiem Wydziału Kadr, winnym podania nieprawdy, zwracając mu uwagę na obowiązek realizacji należących do jego gestii obowiązków, w sposób prawidłowy i terminowy. W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. skargę na sposób załatwienia jego skargi z [...] maja 2019 r., wnosząc o surowe ukaranie winnych stwierdzonego uchybienia oraz o wyłączenie z dalszych czynności Komendanta Miejskiego Policji w B. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. i przekazanie akt sprawy Komendantowi Głównemu Policji w celu przeprowadzenia kontroli poprawności czynności wykonanych w sprawie. W odpowiedzi na ww. skargę, udzielonej [...] lipca 2019 r., ww. organ odniósł się do sformułowanych w niej twierdzeń oraz poinformował, że skarga skarżącego z [...] maja 2019 r. została rozpatrzona w postępowaniu skargowym, przez właściwy organ, wskazany w art. 223 § 1 k.p.a. oraz, że odpowiednia jednostka organizacyjna Komendy Głównej Policji zostanie poinformowana o sposobie załatwienia ww. skargi. W dniu [...] lipca 2019 r. W. F. wywiódł do tut. Sądu skargę na nieprzekazanie skargi przez Komendanta Wojewódzkiego Policji Komendantowi Głównemu Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, wskazując, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a więc również nie podlega jej bezczynność organu załatwiającego sprawę w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1302.; dalej jako: "p.p.s.a."). Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego kwestionująca bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może być wniesiona tylko wówczas, gdy organ jest zobowiązany do podjęcia określonego aktu lub czynności, tj. gdy wpłynie w tym zakresie konkretne żądanie podlegające załatwieniu rozstrzygnięciem władczym, lub gdy organ jest zobowiązany podjąć takie rozstrzygnięcie z urzędu w określonym terminie, a także gdy wydanie takiego rozstrzygnięcia przewiduje przepis prawa. Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na zaniechanie organów, gdy przepis prawa nie przewiduje obowiązku podjęcia działania. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". W konsekwencji, kontroli sądu administracyjnego, nie podlega kwestia bezczynności organów w załatwieniu spraw zainicjowanych takimi skargami. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Jak stanowi przy tym art. 223 § 1 k.p.a. organy państwowe rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości. W sprawie niniejszej ustalono, że organem właściwym do załatwienia skargi skarżącego z [...] czerwca 2019 r., był Komendant Wojewódzki Policji w B., który udzielił odpowiedzi na nią dnia [...] lipca 2019 r. W ocenie tut. Sądu, skargę z [...] czerwca 2019 r. należało zakwalifikować jako wniesioną w trybie przepisów rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego, w ocenie skarżącego, załatwienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, jego skargi z [...] maja 2019 r. na sposób załatwienia sprawy wydania mu świadectwa służby. Podlega ona zatem rozpoznaniu w trybie tzw. uproszczonym przez właściwy organ, a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się skarżącego stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. (co w sprawie miało miejsce). Zarówno więc sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Zarówno działania, jak i ewentualne zaniechania organów administracji publicznej, będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej. Tym samym, w sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności ani przewlekłości działania organów w załatwieniu takiej skargi. W konsekwencji należało uznać, że skarga na bezczynność, jako niedotycząca bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sama zaś okoliczność, że skarżący nie jest zadowolony ze sposobu rozpatrzenia jego wniosków, nie ma wpływu na ww. ocenę. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.