II SAB/Bk 90/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Sz. K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W dniu [...] lipca 2014 r. w Dziale Świadczeń Rodzinnych MOPR w B. S. K. złożył "wezwanie do udostępnienia informacji" dotyczącej K. G. w następującym zakresie: 1.Czy w okresie od lipca 2012 r. do grudnia 2012 r. K. G. otrzymywał dodatek mieszkaniowy przysługujący na mieszkanie znajdujące się w miejscu jego zameldowania tj. ul. [...] w B.? Jeśli tak, to w jakiej kwocie z rozbiciem na miesiące (od lipca do grudnia 2012 r.), kiedy wydano i o jakiej sygnaturze decyzje w sprawie dodatku mieszkaniowego oraz z ilu osób składa się gospodarstwo domowe zgodnie z wnioskiem o przyznanie dodatku? 2. Czy od stycznia 2013 r. K. G. otrzymywał dodatek mieszkaniowy na ww. mieszkanie? 3. Czy przed sierpniem 2012 r. K. G. otrzymywał dodatek mieszkaniowy na ww. mieszkanie? 4. Jak długo obowiązywały decyzje o przyznanych dodatkach mieszkaniowych od stycznia 2012 r. (półroczne, roczne, może inny czas)? Wniosek swój S. K. uzasadniał toczącym się sporem sądowym pomiędzy nim a K. G. i podejrzeniem ukrywania przez K. G. majątku oraz dochodu. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że informacja o udzielenie której zwrócił się do Ośrodka nie ma charakteru informacji publicznej. Dotyczy sprawy indywidualnej, która została rozpatrzona w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ. Z tego też względu żądanie nie może być rozpatrywane w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto poinformowano, że wnioskodawca nie był stroną postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego K. G., zatem nie służy mu prawo skorzystania z uprawnień określonych w art. 73 § 1 kpa tj. prawa do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów oraz pozyskania jakichkolwiek informacji w przedmiotowej sprawie. Wyjaśniono również, że w przypadku prowadzenia postępowania przed sądem powszechnym, z wnioskiem o udzielenie informacji wskazanych przez S. K. może wystąpić właściwy sąd i informacje takie zostaną przekazane właściwemu organowi. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. S. K. złożył zażalenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie i przewlekłością postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem. Podniósł, że w sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna odmawiająca dostępu do informacji publicznej. Brak decyzji powoduje brak możliwości wniesienia ewentualnego odwołania. Takie postępowanie prowadzi do bezczynności organu, który zobowiązany jest do udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych. Bezczynność organu utrudnia realizację planów osobistych strony, które mają charakter osobisty i pilny i w konsekwencji naraża wnioskodawcę na poniesienia szkody. Odpowiadając na zażalenie Prezydent Miasta B., w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. poinformował, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Dotyczy sprawy indywidualnej, która została rozpatrzona w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewydania decyzji administracyjnej odmawiającej udzielenia informacji publicznej, co w rezultacie w ocenie skarżącego prowadzi do bezczynności organu, poinformowano, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wydanie decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia informacji, która stanowi informację publiczną. Organ pozostaje w bezczynności w przypadku gdy zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Gdy natomiast dana informacja nie stanowi informacji publicznej, forma decyzji administracyjnej nie jest przewidziana i nie może być mowy o bezczynności organu ani zwłoki w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji S. K. wywiódł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Bi. w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. w trybie prawa do informacji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażądał zobowiązania organu do wydania w terminie 7 dni wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, że jest przekonany, iż udzielenie wnioskowanych informacji zmieni jego sytuację prawną, jako strony sporu cywilnego. Jedynym sposobem na ich uzyskanie jest tryb z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 782) zwanej dalej U.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a U.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 U.d.i.p. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Podmiot zobowiązany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił stronie żądanej przez nią informacji publicznej bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do przepisów U.d.i.p. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym U.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów U.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). W sprawie niniejszej wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. S. K. wystąpił do Działu Świadczeń Rodzinnych MOPR w B. o udostępnienie w trybie ustawy o odstępie do informacji publicznej, informacji dotyczącej tego czy K. G. otrzymywał dodatek mieszkaniowy, jeżeli tak to w jakiej wysokości i w jakim okresie. Wniosek swój uzasadniał toczącym się sporem sądowym i podejrzeniem ukrywania przez K. G. majątku oraz dochodu. Nie ulega wątpliwości i kwestia ta nie jest sporna między stronami, że wniosek o udostępnienie informacji został skierowany do podmiotu zobowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 U.d.i.p. Spełniony został zatem zakres podmiotowy ustawy. Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy objęta żądaniem informacja posiada walor informacji publicznej, a zatem, czy został spełniony zakres przedmiotowy ustawy. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku i obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Przepis art. 1 ust. 1 U.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. "Sprawą publiczną" jest działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sprawą publiczną nie są natomiast indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym, lub podmiotu niebędącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 U.d.i.p. (por. NSA OZ w Katowicach z 25 czerwca 2002r., II SA/Ka 655/02, niepubl.). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu, że objęte wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej. Wnioskowane informacje zostały bowiem zindywidualizowane, dotyczą spraw konkretnej osoby. Nie dotyczą sfery działalności organu, np. danych w zakresie ilości wydanych decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, jego wysokości. Konsekwencją stwierdzenia, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, jest niedopuszczalność załatwienia wniosku strony w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. swoją regulacją nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest informacją publiczną. W wypadku ustalenia, że informacja, o której udzielenie strona zwróciła się nie jest informacją publiczną, stanowisko organu odmawiające jej udzielenia powinno być wyrażone w formie pisemnej odpowiedzi, zawierającej argumentację w przedmiotowym zakresie (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 grudnia 2012 r., II SA/Go 846/12, Lex nr 1232721). Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.