II SAB/Bk 90/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza S. w przedmiocie pomocy w związku z pożarem p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarżący – A. D. zarzucił bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza S. w przedmiocie pomocy w związku z pożarem. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jako ofiara pożaru nie może skutecznie skontaktować się telefonicznie z Urzędem Miejskim w S. (w tym z Burmistrzem) oraz Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w S., a szczególnie z Kierownikiem w celu uzyskania pomocy. Skarżący podniósł, że o braku kompetencji Burmistrza jak i Kierownika MOPS poinformował Radę Miasta w S., która uchwałą z [...] kwietnia 2021 r. uznała jego skargę za bezzasadną Świadczy to, zdaniem skarżącego, o tym, że rada jest całkowicie lojalna i posłuszna burmistrzowi. Zarzucił przy tym, że szczególną niekompetencją oraz arogancją w kontaktach telefonicznych i w pismach wykazał się Kierownik MOPS. Świadczy o tym w szczególności przekazanie jego pisma [...] kwietnia 2021 r. do Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że skarżący otrzymał odpowiedzi na swoje pisma w ustawowym terminie i nie miała miejsce ani bezczynność ani przewlekłość postępowania. Nadto organ podał, że skarżący A. D. był najemcą mieszkania w budynku, który uległ zniszczeniu w wyniku pożaru. Skarżący nie miał stałego miejsca zamieszkania na terenie Gminy S., a z deklaracji składanych przez skarżącego wynikało wprost, iż jego pobyt na terenie Gminy S. miał charakter tymczasowy. W trakcie czynności sprawdzających przeprowadzanych przez Policję w związku z pożarem ustalono, że skarżący jest osobą poszukiwaną. Przedmiotowe ustalenia skutkowały skierowaniem skarżącego do aresztu bezpośrednio po pożarze. Skarżący opuścił areszt w dniu [...] lutego 2021 r. Jeszcze w trakcie pobytu w areszcie skarżący zwrócił się do MOSP w S. oraz do Burmistrza S. z prośbą o udzielnie pomocy w związku z tym, że jest osobą poszkodowaną w pożarze. Skarżący początkowo oczekiwał pomocy w wynajęciu lokalu na okres tymczasowy. Następnie wniósł o udzielnie mu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na opłacenie (dofinansowanie) do wynajmu tymczasowego lokalu. Ponadto żądał wydania zaświadczenia o tym, że jest osobą poszkodowaną w pożarze oraz wskazania na co będzie mógł liczyć po opuszczeniu więzienia w zakresie tzw. dachu nad głową, materialnym i finansowym. Wniosek skarżącego dotyczący przyznania specjalnego zasiłku celowego został przekazany do rozpatrzenia zgodnie z właściwością do C., jako gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały - pismem z [...] lutego 2021 r. Organ wskazał przy tym, że w ramach tymczasowej pomocy możliwej do przyznania przez gminę, zaproponowano skarżącemu czasowy pobyt w ogrzewalni Fundacji "K." w B. Niestety zainteresowany nie skorzystał z tej formy pomocy. Dodatkowo skarżący otrzymał wsparcie rzeczowe w ramach zbiórki dla osób poszkodowanych w pożarze przeprowadzonej przez mieszkańców Gminy S.. Wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia o tym, że jest osobą poszkodowaną w pożarze został przekazany zgodnie z właściwością Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w B. Sprawa była też rozpatrywana przez Radę Miejską w S. w toku postępowania skargowego na Kierownika MOPS oraz Burmistrza S. Rada uznała skargę za bezzasadną uchwałą z [...] kwietnia 2021 r. Kwestia ta była również przedmiotem badania przez SKO w B. w trybie art. 37 § 6 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., po rozpatrzeniu ponaglenia A. D. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiotowej sprawie uznało, że ponaglenie jest nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego należy wnioskować, że skarga na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu jest pochodną dopuszczalności skargi, albowiem można ją wnieść jedynie w przypadkach kiedy organ był zobowiązany do działania w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2pkt 1- 4a. Zdaniem sądu, skarga w sprawie niniejszej stanowi tzw. skargę obywatelską dotyczycąca niezadowolenia skarżącego z komunikacji z Burmistrzem S. i z Kierownikiem MOPS w S. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu (jego pracowników), wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 K.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. "Skargi i wnioski". Również w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ oraz to, czy takie załatwienie faktycznie nastąpiło. Sąd nie może też kontrolować sposobu procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (art. 237 § 1 i § 3 K.p.a.). W sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności czy niedziałania organów w zakresie załatwienia skargi. Skoro bowiem nie kontroluje sposobu załatwienia skargi, w tym sposobu procesowego postąpienia z nią, to też nie jest możliwe kontrolowanie czy organ uczynił to prawidłowo lub też czy działania w tym zakresie nie przedsięwziął. Stąd sąd nie jest właściwy do ewentualnej kontroli uchwały Rady z [...] kwietnia 2021 r. o uznaniu skargi A. D. na Kierownika MOPS oraz Burmistrza S. za bezzasadną. W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę na bezczynność (przewlekłość postępowania) Burmistrza S. formułując ją w sposób ogólny bezczynność w zakresie pomocy w związku z pożarem. Skarżący nie sprecyzował w żaden sposób o jakie konkretnie postępowanie chodzi. Konkretnym postępowaniem w sprawie udzielenia skarżącemu pomocy w związku z pożarem był jego wniosek o przyznanie zasiłku celowego. Wniosek ten został przekazany do rozpatrzenia organowi właściwemu miejscowo w C. Z kolei wniosek o wydanie zaświadczenia o tym, że jest osobą poszkodowaną w pożarze został przekazany zgodnie z właściwością Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w B. Kwalifikując złożoną skargę jako tzw. skargę obywatelską sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia. Niezadowolenie skarżącego ze sposobu pracy organu i stosunku do niego pozostaje poza granicami kognicji sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji