II SAB/Bk 94/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przejęcia na własność Urzędu Miasta B. działki [...] p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem opłaconego wpisu sądowego. , Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności: W dniu [...].07.2012 roku Pan M. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o przejdzie na własność działki o nr geod. [...] położonej w B. przy ulicy [...]. Pismem z dnia [...].08.2012 roku Prezydent Miasta B. poinformował wnioskodawcę o sytuacji prawnej, dotyczącej wyżej wymienionej nieruchomości, podkreślając jednocześnie, że prowadzone jest postępowanie w trybie cywilnoprawnym zmierzające do wykupu przedmiotowej działki. Następnie Pan M. S. zgłaszał kolejne wnioski – m.in. o podłączenie do sieci wodociągowej, odpowiedź na pytanie dlaczego sieć wodociągowa i kanalizacja wybudowana jest bez tytułów prawnych, o zrobienie planu na kanalizację na ulicy [...]. Organ na większość tych wniosków odpowiedział pisemnie. W dniu [...].09.2015 roku skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa powołując się na art. 37 ust. 1 kpa, na które to wezwanie organ odpowiedział pismem z dnia [...].02.2016 roku. W dniu [...].11.20015 roku do Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga na bezczynność Prezydenta Miasta B. i Urzędu Miejskiego w B. dotycząca "podłączenia do kanalizacji". W krótkim uzasadnieniu skarżący sygnalizował o wszczęciu postępowania administracyjnego w 2006 roku o podłączeniu do kanalizacji domów przy ulicy [...], a do tej pory organ nie wydał żadnej decyzji w sprawie. Przesyła jedynie pisma celem przedłużenia sprawy, które zdaniem skarżącego nic nie wyjaśniają. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wnosząc o jej oddalenie podkreślił, że nieruchomość jest niezabudowana i nie posiada dostępu do drogi publicznej, dlatego też jest brak przesłanek do wszczęcia postępowania w trybie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W piśmie z dnia [...].12.2015 roku skarżący obszernie opisał problem powstania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, podziału jego działek, wykupu przez organ działek na ulicy [...], utworzeniu drogi dojazdowej. Wskazywał także na złą, jego zdaniem, pracę urzędników. Na wniosek skarżącego – postanowieniem z dnia [...].12.2015 roku, sygn. [...] referendarz sądowy przyznał Panu M. S. prawo pomocy w zakresie obejmujących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na rozprawie w dniu 11.02.2016 roku, z uwagi na lakoniczność skargi i niejasność pisma skarżącego z dnia [...].12.2015 roku - Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania skargi. W piśmie z dnia 29.02.2016 roku pełnomocnik Pana M. S. sprecyzował skargę, iż dotyczy ona wniosku skarżącego z dnia [...].07.2012 roku, w przedmiocie przejęcia na własność przez Gminę B. działki o nr geod. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi ma znaczenie, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz analogicznie dla instytucji przewlekłości postępowania – T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Przed badaniem merytorycznej zasadności wniesionej skargi obowiązkiem Sadu jest sprawdzenie jej wymogów formalnych. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę ( w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości iż Skarżący wyczerpał drogę administracyjną. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu [...].09.2015 roku wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc z kolei do merytorycznej oceny skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (vide: T. Woś i inni, Komentarz. Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami, str. 86). W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest przy tym, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy też bezczynność wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana albo z przekonaniem, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia w drodze decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1987 r., sygn. akt IV SAB 23/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 13). Terminy załatwiania spraw zostały zasadniczo określone w art. 35 § 1-3 k.p.a., z którego wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W sytuacji zatem, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w zakreślonych powyżej terminach, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, mamy do czynienia z bezczynnością organu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taka bezczynność nie występuje. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że skarżący, po ostatecznym sprecyzowaniu skargi wskazywał w zakresie bezczynności na wniosek z dnia [...].07.2012 roku w przedmiocie przejęcia na własność przez Gminę B. działki o nr geod. [...], położonej przy ulicy [...], która nie jest jego własnością. Żądanie powyższe nie ma podstawy prawnej, aby uznać je za zasadne w świetle prawa administracyjnego. Zasadność żądań w kwestii prawa własności należy wyłącznie do sądów powszechnych. Dlatego też i skarga jest bezpodstawna, bowiem żądanie zawarte we wniosku powyższym przez Skarżącego nie mieści się w katalogu spraw unormowanych w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). Mając całokształt okoliczności na względzie, że Prezydent Miasta B., wbrew zarzutom skargi nie pozostaje w stanie bezczynności w zakresie żądań skarżącego zawartych we wniosku z dnia [...].07.2012 roku. Dlatego też Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). O kosztach zaś rozstrzygnął w myśl art. 232 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy.