II SAB/Bk 97/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D.C. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie ulgi w opłatach za przedszkole p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , A. D. C. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych w postaci zasiłków rodzinnych na dzieci: F., J., M. i J. C. oraz dodatków do tych zasiłków. Na podstawie niniejszej decyzji od listopada 2011 r. korzystała z 50% ulgi w opłacie za usługi świadczone przez Przedszkole Samorządowe nr [...] w B., do którego uczęszczał jej syn J. Prawo do ww. ulgi przysługiwało Skarżącej na podstawie § 3 ust. 5 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z [...] czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola prowadzone przez Gminę B., wedle którego opłaty za korzystanie ze świadczeń przedszkolnych, realizowanych w czasie wykraczającym poza czas realizacji podstawy programowej (tj. ponad 5 godzin) obniża się o 50% w przypadku gdy z usług przedszkola korzysta dziecko z rodziny, w której dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekracza dochodu obowiązującego przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, przy czym podstawą obniżenia opłat jest przedłożenie w miesiącu sierpniu i listopadzie dyrektorowi przedszkola decyzji o otrzymaniu ww. zasiłku, zaś brak złożenia decyzji w tych terminach skutkuje uniemożliwieniem skorzystania z obniżenia przedmiotowej opłaty. W dniu [...] września 2012 r. Skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami: z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej – na kolejny okres zasiłkowy, jednakże Prezydent B. decyzją z dnia [...] października 2012 r. odmówił przyznania Skarżącej zasiłku rodzinnego. Decyzja niniejsza została zaś utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] listopada 2012 r. Wyrokiem tut. Sądu z dnia 25 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 82/13 powyższe decyzje organów obu instancji zostały uchylone, a Prezydent B., po ponownym dokonaniu wyliczenia dochodu rodziny, dochodu członka rodziny oraz dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę z uwzględnieniem zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku oceny prawnej, wydał dnia [...] sierpnia 2013 r. nową decyzję ustalającą Skarżącej prawo do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci: F., J., M. i J. C. na okres zasiłkowy 2012/2013, tj. od dnia [...] listopada 2012 r. do [...] października 2013 r. Wobec powyższego Skarżąca dnia [...] sierpnia 2013 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o zwrot na jej rzecz 50% opłaty za usługi świadczone przez Przedszkole Samorządowe nr [...] w Białymstoku w roku szkolnym 2012/2013, wskazując, że skoro decyzje odmawiające przyznania zasiłku rodzinnego zostały uchylone (a wcześniej miała ona przyznane prawo do tego zasiłku) to w rzeczywistości przysługiwała jej przedmiotowa ulga. W odpowiedzi na ww. podanie Skarżącej Prezydent Miasta B. w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wskazał, że skoro Skarżąca nie złożyła w wymaganym terminie decyzji uprawniającej do zasiłku rodzinnego, to skorzystanie z przedmiotowej ulgi nie było możliwe. Terminy zaś wskazane ww. uchwale mają charakter terminów prawa materialnego, które nie mogą być przedłużane ani przywracane niezależnie od przyczyn ich niedotrzymania. Tym samym odmówiono Skarżącej dokonania zwrotu 50% wpłaconej opłaty za przedszkole w okresie od [...] listopada 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. A. D. Ci., po uprzednim złożeniu zażalenia na bezczynność prezydenta Miasta B., wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie braku ustalenia na jej rzecz 50% opłaty za przedszkole. Skarżąca podniosła, że odmowa przyznania jej wnioskowanej ulgi jest w świetle zaistniałych okoliczności niesprawiedliwa. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, albowiem sprawa ma charakter cywilnoprawny i podlega kognicji sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., tj. decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne, zatem tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W związku z powyższym podkreślić trzeba, że sam wyrok tut. Sądu z dnia 25 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 82/13) nie daje podstaw do zastosowania przedmiotowej ulgi. Skoro zaś [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji wydał decyzję przyznającą zasiłki rodzinne na dzieci Skarżącej od [...] listopada 2012 r. (tj. z datą wsteczną), natomiast Skarżąca ponosiła opłatę za przedszkole bez 50% ulgi, ponieważ nie legitymowała się decyzją o przyznaniu zasiłku rodzinnego w listopadzie 2012 r., to obecnie służy jej żądanie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia o 50%. Jest to jednak spór o charakterze cywilnoprawnym i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zauważyć, bowiem należy, ze w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, że zapłata za przedszkole nie jest rodzajem daniny publicznej, lecz zapłatą za zindywidualizowane świadczenie oferowane przez podmiot prawa publicznego. Cechą zaś odróżniającą tę opłatę od daniny publicznej jest ekwiwalentność świadczeń, co oznacza, że uiszczenie opłaty stwarza możliwość skorzystania ze świadczenia wzajemnego, a zasada ta jednocześnie nie zostaje naruszona przez wprowadzenie przez gminy ulg w opłatach za przedszkole (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2012 r. I OPS 6/12). Zatem kwestia dotycząca udzielenia ulgi w opłacie za przedszkole ma charakter świadczenia cywilnoprawnego, co oznacza, że wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych. Mając powyższe na uwadze skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi