II SAB/Bk 99/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-10-23
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga inicjująca kontrolę przedsiębiorcy, skierowana przez niego do organu inspekcji handlowej, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Skarga inicjująca kontrolę przedsiębiorcy, skierowana do organu inspekcji handlowej, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jest to dokument prywatny, który nie podlega udostępnieniu, nawet jeśli został złożony w związku z działalnością organu lub w celu zainicjowania kontroli. Organ prawidłowo poinformował wnioskodawcę o braku obowiązku udostępnienia takiej informacji.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. j. złożyła skargę na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (PWIIH) w Białymstoku w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył treści skargi inicjującej kontrolę przeprowadzoną przez PWIIH na stacji paliw spółki. PWIIH odmówił udostępnienia informacji, uznając skargę za dokument prywatny niebędący informacją publiczną. Po uchyleniu decyzji przez Prezesa UOKiK i ponownym rozpatrzeniu, PWIIH ponownie odmówił udostępnienia informacji, podtrzymując stanowisko, że skarga inicjująca kontrolę nie istnieje w systemie i nie stanowi informacji publicznej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w Z. na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Białymstoku w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
P. spółka jawna z siedzibą w Z. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku
w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1. art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) - poprzez ich błędna wykładnię i przyjęcie, iż informacje, o jakie zwróciła się spółka pismem z dnia 4 lipca 2024 r. - w rozumieniu przepisów
o informacji publicznej - nie stanowią informacji publicznej ze względu na to, że dotyczą indywidualnej sprawy konsumenta, w sytuacji gdy skarżący prowadzi koncesjonowaną działalność gospodarczą (w postaci sprzedaży paliw płynnych), co stanowi o wykonywaniu działalności publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p,
a ponadto wniosek skarżącego dotyczył informacji związanych bezpośrednio
z działalnością organu (również stanowiącą realizację zadań publicznych) w sprawie skarżącej spółki, a nie indywidualnej sprawy konsumenta;
2. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie administracyjnej decyzji o odmowie udostępnienie żądanej informacji, pomimo że według organu informacja ta nie jest informacją publiczną.
W związku z powyższym, działający w imieniu spółki pełnomocnik wniósł
o zobowiązanie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej
w Białymstoku do rozpatrzenia wniosku spółki z dnia 4 lipca 2024 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, jak też o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarga została złożona na tle następujących okoliczności.
Z nadesłanych w formie elektronicznej akt wynika, że pismem z dnia 4 lipca 2024 r. (data wpływu 5 lipca 2024 r.), w związku z przeprowadzoną kontrolą przez Podlaski Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Białymstoku na terenie stacji paliw P. w S. w dniu 18 czerwca 2024 r., spółka zwróciła się do tego organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez odpowiedź na następujące pytania:
"1) Czy Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej jest w posiadaniu treści skargi inicjującej przedmiotową kontrolę? O ile tak, to proszę o przekazanie jej formy i treści, a najlepiej kserokopii z ewentualnym zasłonięciem adresu i danych skarżącego.
2) W jakiej formie wpłynęła do Państwa przedmiotowa skarga, tj. w formie pisemnej, e-mail, czy tez telefonicznej, oraz czy osoba podpisująca się pod nią podała swoje dane personalne i adresowe, bądź adres e-mail. Ze względu na RODO nie żądamy podania tych danych, a jedynie prosimy o szczegółowe ustosunkowanie się do naszego zapytania?"
Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Białymstoku decyzją
z dnia 17 lipca 2024 r. nr PO.2.2024 odmówił udzielenia wnioskowanych informacji uwagi na to, że informacją publiczną nie są dokumenty sporządzone przez konsumentów lub przedsiębiorców i przekazane do organu administracji publicznej, w szczególności zawiadomienia, skargi oraz inne dokumenty składane w sprawach indywidualnych.
W dniu 12 sierpnia 2024 r. wpłynęło odwołanie strony od przedmiotowej decyzji.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. organ przekazał odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W dniu 28 sierpnia 2024 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku wpłynęła opisana na wstępie skarga na bezczynność
w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Decyzją z dnia 6 września 2024 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów uchylił decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Białymstoku z dnia 17 lipca 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została doręczona do WIIH w Białymstoku w dniu 11 września 2024 r.
Zdaniem Prezesa Urzędu, organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując wniosek o udzielenie informacji publicznej, powinien wziąć pod uwagę okoliczność, że system monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewiduje "skarg konsumenckich inicjujących kontrole wojewódzkich inspektorów inspekcji handlowej". Informacji publicznej nie stanowią dokumenty sporządzone przez konsumentów lub przedsiębiorców i przekazane do organu administracji publicznej, w szczególności zawiadomienia, skargi oraz inne dokumenty składane w sprawach indywidualnych. Wobec powyższego PWIIH prawidłowo ocenił, ze skarga konsumencka stanowi dokument prywatny i jako taki nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
W dniu 24 września 2024 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy PWIIH
w Białymstoku skierował do skarżącego pismo informujące, że system monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewiduje "skarg konsumenckich inicjujących kontrole wojewódzkich inspektoratów inspekcji handlowej". Wszelkie działania organów Inspekcji Handlowej podejmowane są nie na skutek złożenia przez konsumenta skargi lecz zawsze z urzędu. W związku z faktem, że dokument będący skargą "inicjującą kontrolę" nie istnieje nie jest możliwe przekazanie jego formy i treści oraz udzielenie odpowiedzi na inne zadane przez skarżącego pytania.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że złożony wniosek nie dotyczy dostępu do informacji publicznej, a zatem nie byłoby możliwe zastosowanie procedury określonej
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - nawet gdyby dotyczyło dokumentu istniejącego.
Z treści złożonego wniosku wynika natomiast, że spółka żąda udostępnienia informacji i dokumentów związanych z kontrolą przeprowadzoną przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Białymstoku WIIH sygn. akt NP.8361.118.2024
z dnia 18 czerwca 2024 r. w firmie P. sp.j. Tym samym wnioskuje o udostępnienie informacji we własnej sprawie, w subiektywnym, prywatnym interesie. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wnioski o udostępnianie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, bowiem nie odnoszą się do "sprawy publicznej".
Wniosek nie odnosi się do informacji, które mają posłużyć do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej. Nie został także ukierunkowany na zapewnienie jawności życia publicznego ani na uzyskanie informacji mającej znaczenie dla większej ilości osób, lecz na realizację interesu indywidualnego.
Ponadto organ poinformował, że informacją publiczną nie są dokumenty sporządzone przez konsumentów lub przedsiębiorców i przekazane do organu administracji publicznej, w szczególności zawiadomienia, skargi oraz inne dokumenty składane w sprawach indywidualnych. Dokumenty złożone do Urzędu przez podmioty prywatne na ogół odnoszą się do działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub spraw osobistych konsumenta. Pisma te mają status dokumentów określanych w doktrynie jako dokumenty "prywatne" lub "indywidualne"
i nie podlegają udostępnieniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej" (wyrok z 30 października 2012 r., I OSK 1696/12).
Przy piśmie z dnia 25 września 2024 r. przekazującym do sądu przedmiotową skargę spółki, organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji pozostaje w bezczynności tylko wtedy, jeśli nie udostępnia jej wnioskodawcy w terminie zakreślonym powołaną ustawą a przedmiotem wniosku jest informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia żądanej informacji można stwierdzić i zobowiązać podmiot obowiązany do określonego działania tylko wówczas gdy dotyczy to informacji publicznej.
W piśmie z dnia 15 października 2024 r. pełnomocnik spółki wskazał, że zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p. stał się w chwili obecnej bezprzedmiotowy, bowiem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił decyzję organu odmawiającą udzielenia informacji publicznej i skierował sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie pełnomocnika okoliczność ta nie wpływa jednak na zasadność drugiego podniesionego w skardze zarzutu, dotyczącego bezczynności organu z powodu naruszenia art. art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W chwili obecnej bowiem organ nadal odmawia udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego, o czym poinformował go swoim pismem z dnia 24 września 2024 r., wobec czego skarga nadal jest aktualna. Pełnomocnik odniósł się ponadto do poszczególnych argumentów prezentowanych przez organ, powołując się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie strony, w sprawie mamy do czynienia z wymijającą odpowiedzią ze organu, jakkolwiek bowiem - z czysto prawnego punktu widzenia – oczywistym jest, że wszelkie kontrole przez organy Inspekcji Handlowej wszczynane są z urzędu, to asumptem do podjęcia takich działań była w/w skarga dotycząca funkcjonowania stacji P. w S. Za chybione pełnomocnik uznał także argumenty, że wnioskowane informacje nie mogą być udostępnione, z uwagi na fakt, iż dotyczą one samego wnioskodawcy, a wniosek został złożony w subiektywnym prywatnym interesie skarżącej spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach
i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących
z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę
o sprawach publicznych. Podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej wymienione zostały w art. 4 u.d.i.p., zaś przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p.
Prawo dostępu do informacji publicznej zakotwiczone jest w Konstytucji RP Jego zakres i charakter określają art. 61 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Jednocześnie Konstytucja RP w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności
i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie
z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. "Prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne".
Prawo dostępu do informacji publicznej wykonuje dwa zadania. Po pierwsze, służy realizacji wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) zasady transparentności władz publicznych, które mają obowiązek działać wobec obywateli w sposób jawny (por. W. Sokolewicz [w:] Konstytucja RP. Komentarz, tom IV, red. L. Garlicki, Warszawa 2005, s. 4). Po drugie, jest elementem faktycznej kontroli społecznej nad organami władzy publicznej, ponieważ obywatele, żądając udostępnienia informacji, mogą sobie wyrobić stanowisko na temat funkcjonowania instytucji publicznych, a więc ich wiarygodności, profesjonalizmu oraz gospodarności i przez to dokonywać ich racjonalnej oceny, a co za tym idzie także udzielenia poparcia poszczególnym osobom lub stronnictwom w procesie wyborczym (por. M. Chmaj, Komentarz do Konstytucji RP. Art. 61, 62, Warszawa 2020, s. 40-41). Sąd podziela stanowisko, że charakter i cele prawa do informacji publicznej powinny determinować sposób wykładni przepisów uchwalonej zgodnie
z dyspozycją art. 61 ust. 4 Konstytucji RP ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Niewątpliwie, sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem
i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia
30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej"
(zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA
z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Skoro zatem ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponuje element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń
o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność
i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych
w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt
I OSK 851/10).
Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania tak rozumianej informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej
z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) z uwzględnieniem tego, że w myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., lub
(3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku
o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej jest organem, który mieści się w zakresie podmiotowym stosowania u.d.i.p., w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.
Wniosek spółki z dnia 4 lipca 2024 r. organ ten załatwił przesyłając stronie – po ponownym rozpatrzeniu żądania - pismo z dnia 24 września 2024 r. informujące, że jej wniosek nie dotyczy dostępu do informacji publicznej, akcentując że:
(-) dokument będący skargą "inicjującą kontrolę" nie istnieje, zatem nie jest możliwe przekazanie jego formy i treści oraz udzielenie odpowiedzi na inne zadane przez skarżącego pytania; (-) spółka wnioskuje o udostępnienie informacji we własnej sprawie, w subiektywnym, prywatnym interesie; (-) informacją publiczną nie są dokumenty sporządzone przez konsumentów lub przedsiębiorców i przekazane do organu administracji publicznej.
Zdaniem sądu organ postąpił prawidłowo, uznając, że żądane przez spółkę informacje nie mają charakteru informacji publicznej, stąd wystarczające było poinformowanie wnioskodawcy o tym zwykłym pismem.
Sąd dostrzega, że dyskusyjne i napotykające w orzecznictwie sporo kontrowersji są argumenty organu akcentujące okoliczność składania wniosku
o udzielenie informacji we własnej sprawie nie odnoszącej się do sprawy publicznej (zwłaszcza w kontekście reguł wynikających z art. 2 u.d.i.p.). Niejednokrotnie bowiem akcentuje się, że u.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w prywatnych sprawach (w subiektywnym interesie wnioskodawcy), a sprawami publicznymi nie będą konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się
o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia
20 września 2018 r. sygn. I OSK 1359/18, dostępny w CBOSA i przywołane w nim orzecznictwo). Z drugiej strony, pogląd zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie spotkał się krytyką, m.in. w przywołanym przez stronę wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. III OSK 1210/23, choć jednocześnie dostrzega się możliwość analizowania celów
i motywacji jakie przyświecają podmiotowi wnioskującemu o udzielenie informacji publicznej w kontekście nadużycia jego prawa w tym zakresie, o czym jednak organ obowiązany jest orzekać w drodze decyzji administracyjnej.
Niezależnie jednak od dyskusyjności fragmentów argumentacji prezentowanej przez organ w zakresie występowania przez spółkę we własnej sprawie,
w subiektywnym, prywatnym interesie – to w ocenie składu orzekającego treść skargi inicjującej kontrolę PWIIH na stacji paliw skarżącego, w tym forma w jakiej wpłynęła do tego organu, nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu
w trybie u.d.i.p.
Na uwagę w tym względzie zasługuje, że wniosek określonego podmiotu, inicjujący, czy zmierzający do zainicjowania kontroli w przedsiębiorstwie prowadzącym koncesjonowaną działalność, jest dokumentem prywatnym. Wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, bez względu na to, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny lub też jakiej czynności oczekuje podmiot, składając ten dokument, nie stanowią natomiast informacji publicznej (zob. I. Kamińska,
M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer Warszawa 2016, Komentarz do art. 6 punkt 26, Lex 2018). Dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu.
Skarga konsumencka inicjująca kontrole inspekcji handlowej nie jest zatem dokumentem dotyczącym informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skarga, o której mowa, nie mieści się w żadnej z kategorii zakreślonej
w art. 6 u.d.i.p. Zawarta w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. definicja legalna dokumentu urzędowego może być odczytywana wyłącznie przez pryzmat art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tej ustawy, z których wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, a więc jedynie informacja o sprawach publicznych, mająca walor "danych publicznych", w tym takich, które przyjęły kształt "dokumentów urzędowych", a w szczególności obejmująca "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", a także "dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających". Skarga, wniosek inicjujący kontrolę, o której (ym) mowa w niniejszej sprawie, co do swojej istoty nie mieści się w kategoriach uregulowanych powyższym przepisem ustawy. Nie jest bowiem zwykłym dokumentem urzędowym, nie jest dokumentem z przebiegu
i efektów kontroli albo wystąpieniem, wnioskiem, czy opinią. Skarga taka nie mieści się w pojęciu "danych publicznych" (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. III OSK 2956/21).
W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, że dokumenty prywatne nie są informacją publiczną, nawet jeśli znajdują się
w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej i w jakimś stopniu dotyczą "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bo w związku
z nią zostały zgromadzone. Wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, bez względu na to, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny lub jakiej czynności oczekuje podmiot składając ten dokument, nie stanowią informacji publicznej. Informacja publiczną może być dopiero rozstrzygnięcie wniosku przez uprawniony organ (zob. bliżej wyrok NSA z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 273/18).
Abstrahując od tego, czy wniosek spółki z 4 lipca 2024 r. dotyczy dokumentu istniejącego, sąd podziela stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia 24 września 2024 r., że dokumenty złożone do Urzędu przez podmioty prywatne na ogół odnoszą się do działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub spraw osobistych konsumenta. Pisma te mają status dokumentów określanych w doktrynie jako dokumenty "prywatne" lub "indywidualne" i nie podlegają udostępnieniu.
Objęte wnioskiem spółki informacje nie stanowią informacji publicznej. Informacji publicznej nie stanowią bowiem wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej. Nie jest przy tym istotne, do wszczęcia jakiego rodzaju postępowanie doprowadził taki dokument prywatny. Dokument prywatny, który trafia do organu, nie staje się z tego tytułu dokumentem urzędowym. Organ nie może go więc udostępniać osobom trzecim
w ramach wniosków o dostęp do informacji publicznej. Skoro zatem żądana informacji nie ma charakteru informacji publicznej to organ prawidło odmówił pismem jej udzielenia.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi sąd orzekł jak
w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło