II SO/Bk 10/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-10

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe, ponieważ strona jest z mocy ustawy zwolniona od ich uiszczania na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny, co zostało wykazane przez skarżącą.
Stan faktyczny
A. E. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej decyzji o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podała swoje dochody i wydatki, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego J. T w sprawie ze skargi A. E. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , A. E. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego J. T. podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem (k. 2). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny skarżącej stanowi: zasiłek wychowawczy w kwocie 500 zł oraz świadczenia z MOPR (z tytułu niepełnosprawności – 150 zł, zasiłek rodzinny – 230 zł, dodatek mieszkaniowy – 400 zł), a także pomoc z Caritas w kwocie 180 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Do jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: wynajmu mieszkania – 1.200 zł oraz Internetu (k. 7,13-14). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącą podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawczyni dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, że wysokość jej miesięcznego dochodu to łącznie kwota 2.080 zł z tytułu świadczeń uzyskiwany z pomocy społecznej. Skarżąca nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Koszt miesięczne utrzymania skarżącej i syna zamyka się kwotą około 1.200 zł, bez kosztów zakupu żywności, środków czystości czy też przyborów szkolnych. W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącej wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż skarżąca nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Końcowo podnieść należy, iż wprawdzie we wniosku skarżąca nie uzupełniła rubryki "mieszkanie", niemniej jednak z treści wniosku oraz akt administracyjnych wynika, iż nie posiada ona żadnego majątku i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, tym samym wzywanie jej w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło