II SO/Bk 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) sędzia NSA Stanisław Prutis sędzia WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. Ś. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Janiny Kosowskiej, Andrzeja Błesińskiego, Zbigniewa Ślusarczyka, Marzenny Glabas, Hanny Raszkowskiej, Alicji Jaszczak-Sikory, Katarzyny Matczak, Beaty Jezielskiej, Ireny Szczepkowskiej, Tadeusza Lipińskiego, Adama Matuszaka, Bogusława Jażdżyka, Wiesławy Pierechod, Zofii Skrzyneckiej, Renaty Kanteckiej, Tadeusza Piskozuba, Ryszarda Maliszewskiego, Włodzimierza Kędzierskiego i Wojciecha Czajkowskiego w sprawie ze skargi J. C. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. wyłączyć od orzekania w niniejszej sprawie sędziego Zbigniewa Ślusarczyka, 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziów: Janiny Kosowskiej, Andrzeja Błesińskiego, Marzenny Glabas, Hanny Raszkowskiej, Alicji Jaszczak-Sikory, Katarzyny Matczak, Beaty Jezielskiej, Ireny Szczepkowskiej, Tadeusza Lipińskiego, Adama Matuszaka, Bogusława Jażdżyka, Wiesławy Pierechod, Zofii Skrzyneckiej, Renaty Kanteckiej, Tadeusza Piskozuba, Ryszarda Maliszewskiego, Włodzimierza Kędzierskiego oraz Wojciecha Czajkowskiego. W sprawie ze skargi J.C.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od udziału w przedmiotowej sprawie. Wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie imiennie wszystkich sędziów podlegających wyłączeniu, skarżący nie wypełnił zaleceń sądu i nie wskazał wyłączenia, których sędziów żąda. W obszernym piśmie procesowym nie wskazał argumentów na uzasadnienie wniosku o wyłączenie. Podniósł ogólnikowo, iż wobec poprzednio prowadzonych wobec niego spraw nie ufa żadnemu z sędziów WSA w Olsztynie i uważa ich za nieobiektywnych i stronniczych. Wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za wyjątkiem sędziego Z.Ś. złożyli do akt oświadczenia, z których wynika, iż między nimi a żadną ze stron postępowania nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Sędzia Z.Ś. wniósł o wyłączenie go od udziału w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Składając wniosek o wyłączenie sędziego (wszystkich sędziów) strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 p.p.s.a). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie, wnioskodawca nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności wszystkich sędziów WSA w Olsztynie, za wyjątkiem sędziego Z.Ś. Ten ostatni bowiem jako, że rozpoznawał wcześniej sprawy skarżącego w sądzie powszechnym, oświadczył, iż jego udział w sprawie mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. W związku z powyższym tutejszy sąd administracyjny orzekł o wyłączeniu ww. sędziego. Wobec pozostałych sędziów WSA w Olsztynie brak było argumentów uzasadniających wniosek skarżącego w przedmiocie wyłączenia ich od udziału w niniejszej sprawie. Samo przypuszczenie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziów orzekających w danym sądzie, bez żadnego nawet uprawdopodobnienia w tym zakresie, musi skutkować oddaleniem wniosku. Na uwagę zasługuje też fakt, iż sędziowie ci ustosunkowując się do wniosku o ich wyłączenie od udziału w orzekaniu, złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawach ww. skarżącego. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu, czego warunkiem jest niezależność sędziego zarówno od organów państwa jak i od stron. Wyłączenie sędziego ma służyć stworzeniu takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony. Podnieść należy, iż nie może być przesłanką wyłączenia sędziów od udziału w sprawie fakt, iż orzekali oni w innej, wcześniejszej sprawie którejś ze stron. Organizacja sądów administracyjnych niejednokrotnie ze względów technicznych nie daje możliwości, by za każdym razem w sprawie danego skarżącego orzekali inni sędziowie. Taka okoliczność w kontekście zasady zaufania do osoby sędziego nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego (sędziów). Także orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, iż sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (vide: wyrok SN z 19.02.2002 r., II UKN 307/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 600). W przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił faktu jakiejkolwiek stronniczości ww. sędziów w stosunku do strony skarżącej. Samo przeświadczenie, że sędziowie są stronniczy i brak im obiektywizmu z prowadzeniu sprawy nie stanowi przesłanki wyłączenia. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.