II SO/Bk 13/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi N. w B. w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Dyrektorowi N. w B. grzywnę w wysokości 400 (czterysta) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora N. w B. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. , Pismem z [...] lipca 2022 r. M. S. (dalej jako: "wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi N. w B., z uwagi na nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność z dnia [...] czerwca 2021 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, z uwzględnieniem tego, że skargi nie przekazano przez ponad rok oraz mimo dwukrotnego wymierzenia grzywny. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postepowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że [...] maja 2021 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie statutu szkoły. W związku z wymijającą odpowiedzią organu z [...] maja 2021 r. i brakiem reakcji na jego wezwanie (e-mail z [...] czerwca 2021 r.) do zrealizowania wniosku z jego treścią, skarżący [...] czerwca 2021 r. wysłał skargę na bezczynność na adres siedziby szkoły. List ze skargą został doręczony do adresata [...] czerwca 2021 r. Wnioskodawca dodał, że w związku z brakiem informacji z sądu, pismem z [...] lutego 2022 r. zwrócił się o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Sąd prawomocnymi postanowieniami z 31 marca 2022 r., II SO/Bk 3/22, oraz z 15 czerwca 2022 r., II SO/Bk 9/22, wymierzył organowi grzywnę. Mimo wymierzenia grzywny, organ dalej nie przekazał skargi do sądu. Do wniosku dołączono kopię wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skan potwierdzenia nadania listu ze skargą, wydruk z trackingu Poczty Polskiej i odpis skargi. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor N. w B. przesłał niepodpisane pismo z [...] września 2022 r., którym wniósł o oddalenie wniosku, wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zobowiązuje do przekazania informacji w każdej formie wskazanej we wniosku, a jedynie nakazuje wskazać, w jaki sposób istnieje możliwość uzyskania informacji publicznej. Zdaniem organu, rzekoma skarga na bezczynność została potraktowana jako przesłana omyłkowo korespondencja do WSA, albowiem nie istniały dalsze podstawy do procedowania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Ponadto podniósł, że w niniejszym przypadku zaistniało modelowe nadużywanie prawa do informacji publicznej. Jednocześnie dodał, że wszelka dokumentacja przekazana została w sprawie o sygn. II SO/Bk 3/22. Do odpowiedzi na wniosek zostało dołączone pismo z [...] września 2022 r. zatytułowane "pełnomocnictwo", z którego wynika, że Dyrektor szkoły udziela pełnomocnictwa do występowania przez WSA w Białymstoku w niniejszej sprawie K. G. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 września 2022 r. wezwano organ m.in. do podpisania pisma z [...] września 2022 r. oraz wezwania do nadesłania dokumentu, z którego wynikałoby, że K. G., jako pełnomocnik osoby prawnej, spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Z z.p.o. wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona organowi [...] września 2022 r. (k. 43 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu w związku z brzmieniem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z przywołanych regulacji wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia organowi grzywny jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). W realiach sprawy sąd orzekał już na wniosek M. S. i dwukrotnie wymierzył Dyrektorowi grzywnę w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie ze skargi wnioskodawcy z [...] czerwca 2021 r. na bezczynność (postanowienia z: 31 marca 2022 r., II SO/Bk 3/22; 15 czerwca 2022 r., II SO/Bk 9/22). W sytuacji, gdy pomimo wymierzenia grzywny organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., ponowny wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest dopuszczalny. Grzywna może być wymierzana wielokrotnie, aż do zupełnego, pełnego usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 55 oraz przywołane tam orzecznictwo). Ponownie trzeba zatem wyjaśnić Dyrektorowi, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. nieistotne są argumenty, że skarżący w przewidzianym w prawie terminie uzyskał informację, że statut jest udostępniany w siedzibie szkoły w formie papierowego dokumentu, wyłożonego do wglądu dla zainteresowanych osób w sekretariacie szkoły przy ul. [...] w B. oraz, że rzekoma skarga na bezczynność została potraktowana jako przesłana omyłkowo korespondencja do WSA, albowiem nie istniały dalsze podstawy do procedowania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Argumenty te będą podlegały ocenie dopiero przy rozpoznawaniu przez sąd skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Poza tym należy powtórnie wyjaśnić organowi, że wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami administracyjnymi, jest niezależne od przyczyn braku wywiązania się przez organ z ustawowych obowiązków. Jak wynika z treści rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny oraz z akt sprawy, skarżący [...] czerwca 2021 r. wywiódł skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] maja 2021 r. Dokumenty dołączone do wniosku wskazują, że skarga została doręczona Dyrektorowi [...] czerwca 2021 r. Stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., pożądaną reakcją Dyrektora było przekazanie tej skargi do sądu, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z obowiązku tego organ się nie wywiązał, również po otrzymaniu ww. postanowień sądu. W związku z powyższym wystąpiła przesłanka uzasadniająca ponowne wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Organ był informowany w postanowieniach z 31 marca 2022 r. i 15 czerwca 2022 r., że złożenie odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, zawierającej stanowisko co do zasadności skargi na bezczynność, nie stanowi o wypełnieniu obowiązku dostarczenia skargi wniesionej przez skarżącego wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Co prawda organ przesłał do tut. sądu pismo mające być odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, jak też dołączone do niego pismo, mające stanowić dokument pełnomocnictwa udzielonego K. G., jednak pierwszy z dokumentów nie został podpisany, zaś z drugiego nie wynika, czy umocowana może być pełnomocnikiem osoby prawnej (art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a.). Organ nie odpowiedział na wezwanie sądu dotyczące usunięcia powyższych braków, zatem złożenie tych pism należało uznać za nieskuteczne. Na marginesie jedynie sąd zauważa, że wezwanie do podpisania odpowiedzi na wniosek zostało obarczone rygorem zastosowania środków przewidzianych w art. 155 p.p.s.a. Należy zatem stwierdzić, że organ nadal nie wywiązał się z podstawowego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Trzeba zatem wyjaśnić organowi, że jego obowiązkiem jest nadesłanie do sądu oryginału skargi złożonej przez wnioskodawcę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy (począwszy od pisma stanowiącego wniosek skarżącego o udzielnie informacji publiczne) i wraz z odpowiedzią na skargę, co umożliwi sądowi nadanie takiej skardze właściwego biegu. Uwzględniając okoliczność, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi nie został usunięty na skutek zastosowanego już w tej sprawie środka dyscyplinującego, oraz mając na uwadze fakt, że nie mamy do czynienia z typowym organem administracji publicznej, lecz podmiotem reprezentującym szkołę policealną - sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 400 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia omawianego obowiązku i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość, ale również stanowiąc swego rodzaju dodatkową represję związaną z niewykonywaniem ustawowych obowiązków. Okoliczności rozpatrywanego przypadku nie dają podstaw do odstąpienia od wymierzenia grzywny. W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis sądowy w kwocie 100 zł.