II SO/Bk 15/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-05-30

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody, wysokie wydatki, brak oszczędności i zobowiązania kredytowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskim dochodem z emerytury, wysokimi bieżącymi wydatkami, brakiem oszczędności oraz posiadaniem zobowiązania kredytowego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. i E. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazali, że ich dochód stanowi emerytura w wysokości 3.125,19 zł, a pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Podnieśli, że mają zaciągnięty kredyt konsolidacyjny z ratą 1.000 zł miesięcznie, a bieżące wydatki rodziny wynoszą około 2.200 zł. Posiadają dom i niewielką działkę, ale nie mają oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i E. K. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy P. w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie określenia wysokości kary za zniszczenie drzew p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. K. i E. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 3.125,19 zł. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak jej dorosły syn. Rodzina wnioskodawców posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość pod tym domem, o powierzchni [...] ha. Wnioskodawcy posiadają samochód osobowy O. Poza tym skarżący nie posiadają żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód męża wnioskodawcy nie zawsze wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny, co przekłada się na to, iż jej rodzina ma zaciągnięty kredyt konsolidacyjny w kwocie 35.000 zł, z ratą miesięczną 1.000 zł. Ponadto na bieżące opłaty, w tym energię elektryczną, wodę, ścieki, gaz, telefon, transport, ubezpieczenia i podatki rodzina skarżących wydaje kwotę około 2.200 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na zakup żywności. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (k.16-17). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżących uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo – administracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżących jest emerytura wnioskodawcy w wysokości 3.125,19 zł. Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielką działką siedliskową nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto z uwagi na złą sytuację materialną, w tym bezrobocie skarżącej i jej syna mają zaciągnięty kredyt konsolidacyjny. Bieżące wydatki rodziny wraz ze spłatą zaciągniętego kredytu na kwotę 35.000 zł zamykają się kwotą około 2.200 zł. Pozostała kwota około 900 zł przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży oraz niezbędnych środków czystości trzyosobowej rodziny. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżących, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności oraz posiadane zobowiązanie kredytowe pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło