II SO/Bk 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Z. N. na postanowienie z dnia 4 lutego 2016 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. W wyznaczonym terminie skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 marca 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie 1 brakującego odpisu zażalenia. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie zażalenia. Wezwanie doręczono skutecznie w dniu 17 marca 2016 r. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sądowych sprawy (k. 40 akt sądowych). Termin na uzupełnienie braku formalnego zażalenia mijał zatem w czwartek 24 marca 2016 r. Skarżący w dniu 23 marca 2016 r. nadał do Sądu, poprzez operatora InPost Sp. z o.o., brakujący odpis zażalenia. Odpis zażalenia wpłynął do Sądu w dniu 29 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tymże przepisie. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, a zatem do niniejszego postępowania zastosowanie będzie miał także art. 178 p.p.s.a. W przepisie tym ustawodawca zawarł przesłanki odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesłankami tymi są wniesienie skargi kasacyjnej (stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. – zażalenia) po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej oraz nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie braków skargi (zażalenia). W przypadku zatem wystąpienia jednej z przesłanek określonej powołanym wyżej przepisem, Sąd na posiedzeniu niejawnym zobowiązany jest takie zażalenie odrzucić. W myśl art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie winno czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony, a więc także do zażalenia, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników celem doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Wskazać przy tym należy, że liczba odpisów zażalenia (pisma procesowego) jest zależna od liczby pozostałych stron uczestniczących w postępowaniu. W uchwale 7 sędziów z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 NSA (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.,s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Uzasadnienie tej uchwały wskazuje, że tak samo należy traktować niedołączenie przez stronę odpisów każdego pisma procesowego, w tym również z mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., zażalenia. NSA wywiódł, że wymóg złożenia odpisu skargi (zażalenia) wiąże się z oczywistym w kontradyktoryjnym postępowaniu sądowym prawem drugiej strony oraz innych uczestników postępowania do zaznajomienia się z pismem i z prawem udzielenia na nie odpowiedzi, a więc umożliwieniem pozostałym stronom postępowania zajęcia własnego stanowiska odnośnie twierdzeń i wniosków oraz żądań, wynikających ze złożonej skargi (zażalenia). W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi – art. 32 p.p.s.a. W sprawach o charakterze wpadkowym, co do zasady, stronami są te same podmioty co w postępowaniu głównym. Wyjątek stanowi regulacja zawarta w art. 252 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którą postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że z uwagi na to iż wniesione zażalenie nie spełniało wymogu formalnego określonego w art. 47 § 1 p.p.s.a,. należało wezwać wnioskodawcę do nadesłania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - brakującego egzemplarza odpisu zażalenia dla organu. Wnioskodawca nie jest bowiem jedyną stroną postępowania wpadkowego dotyczącego wyłączenia sędziów. Stroną tego postępowania jest także organ administracji publicznej, któremu także doręczono postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy. Z analizy akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 17 marca 2016 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia upływał zatem w dniu 24 marca 2016 r. Skarżący w dniu 23 marca 2016 r. nadał wprawdzie brakujący odpis zażalenia, uczynił to jednak za pośrednictwem operatora InPost Sp. z o.o., co wynika z odcisku datownika na kopercie nadania. W tym miejscu podać należy, że z dniem 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529). Na mocy art. 153 pkt 3 tej ustawy znowelizowany został przepis art. 83 § 3 p.p.s.a., który stanowi obecnie, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy – Prawo pocztowe, Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Powyższe regulacje prawne nie pozostawiają zatem wątpliwości, iż równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest nadanie go w placówce Poczty Polskiej, która aktualnie – z mocy art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego – pełni obowiązki tzw. "operatora wyznaczonego". Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że podjęta została uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt I OPS 1/15, zgodnie z którą "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Tym samym nadanie przesyłki za pośrednictwem operatora, jakim jest InPost Sp. z o.o., nie może być uznane za równoznaczne z wniesieniem jej do sądu. W związku z powyższym uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie dniem w którym uzupełniono brak formalny zażalenia, nie jest dzień nadania przesyłki ale dzień jej wpływu do Sądu, co nastąpiło w dniu 29 marca 2016 r., a więc już po upływie wyznaczonego terminu. Zaznaczyć przy tym należy, że w punkcie 4 pouczenia dołączonego do wezwania, poinformowano skarżącego, że operatorem wyznaczonym jest tylko Poczta Polska oraz, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu , pisma procesowego w polskie placówce pocztowej innego operatora, niż operator wyznaczony, nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono Sądowi po jego upływie. Stwierdzić zatem należy, że pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania obowiązku wynikającego z wezwania, w wyznaczonym przez Sąd terminie, nie uzupełniono braku formalnego zażalenia. Biorąc to pod uwagę, uznać należało, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia zażalenia, o której mowa art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.