II SO/Bk 4/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy z wniosku S. B. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta S. w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Prezydentowi Miasta S. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych , 2. zasądzić od Prezydenta Miasta S. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 23 stycznia 2018 r. S. B. (dalej powoływany jako: "skarżący") złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta S. (dalej jako: "organ") za niewykonanie obowiązku przekazania do sądu skargi na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 29 grudnia 2017 r. wniósł za pośrednictwem ww. organu, skargę na jego bezczynność do tutejszego Sądu w zakresie udzielenia informacji publicznej dotyczącej wydatkowania publicznych pieniędzy na sporządzanie operatów szacunkowych w roku 2017 w sprawach o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte z mocy prawa na rzecz miasta S., a także na potrzeby oszacowania wartości nieruchomości miejskich na sprzedaż. Mimo upływu 15 – dniowego terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżący podał, że informację o niewpłynięciu skargi do Sądu uzyskał telefonicznie z Wydziału Informacji Sądowej WSA w Białymstoku w dniu 23 stycznia 2018 r. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd, stąd wniosek o wymierzenie grzywny organowi uznać należy za uzasadniony. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, organ przedstawił przebieg sprawy związanej z załatwieniem wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, której skutkiem jest skarga na bezczynność organu w powyższym przedmiocie. Podał, że ww. skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 29 grudnia 2017 r. Powyższą skargę przesłano do Sądu w trybie art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], zachowując trzydziestodniowy termin przekazania jej wraz z aktami, zakreślony w ww. przepisie. Uwadze organu uszedł natomiast fakt, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, zawiera wyjątek od tej zasady i w art. 21 pkt 1 ustala termin 15 dniowy. Końcowo wskazano, ze ww. skarga na bezczynność została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bk 14/18. Podczas rozprawy sądowej w dniu 17 kwietnia 2018 r. pełnomocnik organu potwierdził, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej otrzymał w dniu 29 grudnia 2017 r oraz to, że przesłał ją z naruszeniem terminu wynikającym z przepisów szczególnych. Jednakże organ podkreślił, że skarga została przesłała do Sądu jeszcze przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, a samo przekroczenie terminu jest niewielkie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi - art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."). W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku, w którym domaga się on nałożenia na organ grzywny. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia przez sąd o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny organowi może zatem nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z przywołanego na wstępie art. 54 § 2 nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma bowiem charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSA i WSA, nr 6 z 2006, poz. 156, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 8/08). Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z ww. przepisu. Jednocześnie rolą grzywny jest ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwiania albo utrudnianie realizacji prawa do sądu. Skutki zaniedbania pracownika organu administracji publicznej obciążają tylko ten organ. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżony organ nie wypełnił obowiązki, o których mowa wyżej, w określonym prawem terminie. W konkretnym przypadku bezspornym jest bowiem, że skarga w sprawie niniejszej wpłynęła do organu 29 grudnia 2017 r., co potwierdził sam organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, a także podczas rozprawy sądowej. Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p., w konkretnej sprawie organ winien w terminie 15 dni przekazać tę skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, tj. najpóźniej do dnia 13 stycznia 2018 r. Tymczasem organ nie przesłał przedmiotowej skargi w ustawowym terminie, co oznacza że nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skarga została przesłana do Sądu dopiero w dniu 26 stycznia 2018 r., co potwierdza data nadania pocztowego tej skargi (k. 12 akta sądowych sprawy II SAB/Bk 14/18). Organ przesłał również w tej dacie odpowiedz na skargę oraz akta sprawy. Nie budzi więc wątpliwości, że organ dopuścił się uchybienia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., albowiem spełnienie obowiązku przesłania skargi przewidzianego tym przepisem nastąpiło po terminie. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że samo niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Jak już to bowiem wyżej wskazano, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyczyny powodujące nieprzekazanie skargi do sądu są nieistotne dla samego wymierzenia sankcji, choć mogą mieć wpływ na wysokość przedmiotowej grzywny. Podkreślić również trzeba, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić rozmiar przekroczenia terminu jakiego dopuścił się organ (kilkanaście dni), jak również okoliczność, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi wynikał z pominięcia przepisów szczególnych odnoszących się do przekazywania skargi z zakresu informacji publicznej i został usunięty z inicjatywy samego organu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość. Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od wniosku w kwocie 100 zł.