II SO/Bk 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy z wniosku J. R. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. w związku z nieprzekazaniem sądowi w terminie pełnych akt w sprawie II SAB/Bk 8/17 p o s t a n a w i a wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. grzywnę w kwocie 200,00 (dwieście) złotych z tytułu nieterminowego przekazania skargi w sprawie II SAB/BK 8/17. , U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 9 lutego 2017 r. J. R. (dalej powoływany jako: "Skarżący") złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. za niewykonanie obowiązku przekazania pełnych akt administracyjnych do sprawy o sygn. akt II SAB/Bk 8/17, w wysokości 2.000 zł oraz zobligowanie organu do przekazania Sądowi pełnych akt przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] listopada 2016 r. przedłożył do organu PINB w H. skargę z datą "14 listopada 2016 r." kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na przewlekłe prowadzenie postępowania tego organu w sprawie budowy instalacji odprowadzającej wody opadowe z działek oznaczonych nr geod. [...], [...]. Organ w terminie 30 - dniowym nie przekazał odpowiedzi na przedmiotową skargę, ani akt tej sprawy, a jedynie w dniu 28 listopada 2016 r. przesłał samą skargę. Dalej Skarżący podał, że w miesiącu styczniu 2017 r. przedłożył do organu po raz drugi skargę z 14 listopada 2016 r. (identyczną jaką złożył wcześniej do PINB w H.). Uczynił to dlatego, że obawiał się, że organ tę skargę zniszczył, bądź zataił. Tym razem PINB w H. przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę z dnia 14 listopada 2016 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w H. w sprawie [...], dotyczącego budowy instalacji odprowadzającej wody opadowe z działek oznaczonych nr geod. [...], [...] wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 19 stycznia 2017 r. W dalszym ciągu organ nie przesłał natomiast kompletnych akt tej sprawy stwierdzając, że został on wyłączony od prowadzenia przedmiotowego postępowania, a wyznaczony do prowadzenia tej sprawy został PINB Powiatu Grodzkiego w B., a co za tym idzie, pełne akta tej sprawy są właśnie w tym organie. Zdaniem Skarżącego organ powinien posiadać, tzw. akta zastępcze, które w terminie 30-dniowym od dnia przedłożenia mu skargi powinien przekazać Sądowi. Stanowisko takie zajął w swoim prawomocnym i ostatecznym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 361/16. Nadto zauważyć należy, że zarzucana przewlekłość dotyczy czasu, kiedy to właśnie PINB w H. prowadził przedmiotowe postępowanie. Był on zatem prawnie zobligowany do przekazania kompletnych akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w terminie 30 dni od wniesienia skargi. Organ PINB w H. tego jednak nie uczynił. Następnie na poparcie swojego stanowiska o zasadności wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie pełnych akt, Skarżący powołał się na postanowienia NSA z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I OZ 463/16 i z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OZ 1108/09 oraz WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II SO/Wa 154/15 i WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II SO/Bk 40/14. Reasumując Skarżący stwierdził, że skarga złożona przez niego do organu w dniu 15 listopada 2016 r. winna była być przekazana w terminie 30 dni do Sądu wraz odpowiedzią na nią i pełnymi aktami sprawy najpóźniej do dnia 15 grudnia 2016 r. Organ PINB w H. w dniu 28 listopada 2016 r. przesłał do WSA w Białymstoku jedynie odpowiedź na skargę, zaś samą skargę przesłał dopiero przy piśmie z dnia 19 stycznia 2017 r., a więc 35 dni po terminie. Należy przy tym zauważyć, że organ do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny nie przekazał akt przedmiotowej sprawy do Sądu. Fakt wyłączenia PINB w H. od prowadzenia przedmiotowego postępowania nie zwalniał tego organu od posiadania akt zastępczych tej sprawy i przekazania ich w terminie do Sądu. Końcowo Skarżący wskazał, że pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. wezwał organ PINB w H. do usunięcia naruszeń prawa poprzez niezwłoczne przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnych akt prowadzonego przez niego postępowania administracyjnego. W przedstawionej na żądanie Sądu odpowiedzi na wniosek Skarżącego, organ w piśmie z dnia 23 marca 2017 r. wyjaśnił, że P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. wyłączył go od prowadzenia niniejszej sprawy, wskazując w jego miejsce PINB Powiatu Grodzkiego w B. W związku z prośbą wyznaczonego organu, PINB w H. przesłał mu posiadane akta omawianej sprawy, tym samym merytorycznie został on pozbawiony wglądu w akta sprawy oraz działań administracyjnych związanych ze sprawą. Skarżący miał wiedzę o wyłączeniu organu od załatwienia tej sprawy, stad też żądanie wymierzenia grzywny oraz zobligowania organu do przesłania akt sprawy uznać należy za niezasadne. Podczas rozprawy sądowej w dniu 9 maja 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2016 r. do organu wpłynęły trzy skargi na przewlekłość tego organu w sprawach prowadzonych pod symbolem: [...], [...] i [...], opatrzone datą "[...] listopada 2016 r.". W dniu 28 listopada 2016 r. organ przesłał do Sądu skargę na przewlekłość w sprawie [...] zarejestrowana przez Sąd pod sygn. akt II SAB/Bk 124/16, odpowiedz na skargę w sprawie [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. o wyłączeniu organu w tej sprawie, a także skargę na przewlekłość w sprawie [...], którą organ potraktował jako odpis skargi na przewlekłość (zarejestrowaną przez Sąd pod sygn. akt II SAB/BK 8/17). Skargę na przewlekłość w rozpatrywanej sprawie wraz z odpowiedzią na skargę, organ przedstawił Sądowi w dniu 19 stycznia 2016 r. Inspektor wyjaśnił, że przyczyną takiego stanu rzeczy było błędne działanie pracownika organu, który potraktował dwie spośród trzech nadesłanych w dniu [...] listopada 2016 r. skarg na przewlekłość, jako ich odpisy. Organ zorientował się o popełnionym błędzie i w dniu 19 stycznia 2017 r. wyjaśnił zaistniałą pomyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 ustawy może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku, w którym domaga się on nałożenia na organ grzywny. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia przez sąd o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny organowi może zatem nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z przywołanego na wstępie art. 54 § 2 nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma bowiem charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSA i WSA, nr 6 z 2006, poz. 156, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 8/08). Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. unormowanie przewiduje zatem finansowe dolegliwości dla organu administracji publicznej, jeśli obowiązek z art. 54 § 2 nie jest przez ten organ wykonywany, czy też jest wykonywany po terminie. Przepis ten przewiduje zatem środek dyscyplinujący i represyjny. Skutki zaniedbania pracownika organu administracji publicznej obciążają tylko ten organ. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżony organ nie wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie określonym w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest bowiem, że skarga z dnia 14 listopada 2016 r. w sprawie niniejszej wpłynęła do organu w dniu 15 listopada 2016 r. Organ powinien zatem nadesłać ją do Sądu najpóźniej do 15 grudnia 2016 r. Tymczasem do tut. Sądu wpłynęła ona wraz z odpowiedzią na skargę oraz postanowieniem PWINB w B. z dnia [...] września 2016 r. o wyłączeniu organu od prowadzenia tej sprawy - w dniu 19 stycznia 2016 r., a zatem z miesięcznym opóźnieniem. W odpowiedzi na skargę z dnia 19 stycznia 2017 r. organ wyjaśnił, że przesyła kopię ponownej skargi z dnia 14 listopada 2016 r. na przewlekłe prowadzenie przez niego postepowania w sprawie [...], która wpłynęła do organu w dniu 15 listopada 2016 r., a przesłana została do WSA w Białymstoku w dniu 28 listopada 2016 r. jak załącznik. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. został wyłączony od prowadzenia wyżej wskazanej sprawy. Załączył postanowienie o wyłączeniu, w którym sprawę do dalszego prowadzenia powierzono PINB Powiatu Grodzkiego w B. Sąd ustalił, że w aktach spraw ze skarg J. R. znajduje się, nie wszyta do akt sądowych, skarga na przewlekłość postępowania nr [...], na której widnieje prezentata PINB w H. z dnia 15 listopada 2016 r. Z kolei z odpowiedzi na skargę złożonej w sprawie II SAB/Bk 7/17 (skarga na przewlekłość postępowania oznaczonego jako [...]) wynika, że w dniu 28 listopada 2016 r. przesłano przy niej skargę na przewlekłość postępowania w sprawie [...](k. 7 akt II SAB/Bk 7/17). Nie budzi więc wątpliwości, iż organ dopuścił się uchybienia terminu z art. 54 § 2 ustawy, spełnienie obowiązku przesłania skargi przewidzianego tym przepisem nastąpiło bowiem po terminie. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Należy jednakże zwrócić uwagę na to, że omawiany przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, w każdej sytuacji, gdy zawnioskuje o to strona skarżąca. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: wyrok WSA z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 10/06, LEX nr 202885). Za wymierzeniem organowi grzywny w wysokości orzeczonej, zdaniem Sądu przemawia fakt, że uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 ustawy nie jest znaczące - wynosi jeden miesiąc oraz to, że wobec wyjaśnień organu do wskazanej nieprawidłowości doszło w następstwie omyłki, która została natychmiast po jej wykryciu naprawiona. Wskazane przez organ okoliczności oczywiście nie mogą obciążać w jakikolwiek sposób wnoszącego pisma, niemniej jednak w ocenie Sądu winny być brana pod uwagę przy wymiarze omawianej grzywny. Trudno również przyjąć, iż zaniedbanie obowiązku przesłania skargi w terminie było zamierzone przez organ skarżony. Ponadto, co jest w sprawie istotne sankcja przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest dolegliwością związaną z samym niewykonaniem obowiązku przekazania w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Dla wymierzenia tej sankcji nie może mieć znaczenia przewlekłość załatwienia sprawy w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie podziela stanowiska Skarżonego, że PINB w H. wobec wyłączenia go od prowadzenia tej sprawy i wyznaczenia innego organu zobowiązany był do założenia, tzw. akt zastępczych omawianej sprawy. Wyłączenie organu oznacza, że nie prowadzi on już sprawy merytorycznie i nie może dokonywać żadnych czynności związanych z tą sprawą. Takie kompetencje ma natomiast organ wyznaczony do prowadzenia tej sprawy. Sąd zwrócił się do PINB Powiatu Grodzkiego w B.– dysponenta akt tej sprawy do ich nadesłania, co też organ ten uczynił. Mając powyższe na uwadze i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji.