II SO/Bk 6/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-27
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska - Bytys, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów z rozpoznania sprawy na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sędziowie orzekali wcześniej w innej sprawie dotyczącej tej samej strony?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając, że wcześniejsze orzekanie tych sędziów w innej sprawie dotyczącej tej samej strony nie stanowi podstawy do wyłączenia z mocy ustawy ani na wniosek strony. Okoliczności wskazane przez wnioskodawczynię nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów, a subiektywne przekonania strony nie są wystarczające do wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G. L. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Elżbiety Trykoszko i Anny Sobolewskiej – Nazarczyk z rozpoznania sprawy dotyczącej wymierzenia grzywny Prezesowi Sądu Apelacyjnego za nieprzekazanie skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni zarzuciła, że sędziowie ci orzekali wcześniej w innej sprawie dotyczącej tej samej kwestii i negatywnie odnieśli się do jej zarzutów, co miało budzić wątpliwości co do ich bezstronności.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Elżbiety Trykoszko i Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o wyłączenie sędziów: Elżbiety Trykoszko i Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od rozpoznania sprawy z wniosku G. L. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziów
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2017 r. G. L. wniosła o wyłączenie sędziów NSA Elżbiety Trykoszko i Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podała, że wnioskowani do wyłączenia sędziowie, orzekali w sprawie II SA/Bk 815/10 dotyczącej skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W związku z powyższym, zdaniem wnioskodawczyni, zachodzi podstawa do ich wyłączenia w trybie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., ze względu na istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie niniejszej. Wnioskodawczyni zarzuciła, że w wydanym wyroku w sprawie [...] nie odniesiono się do tego, że organ w rzeczywistości nie przekazał do sądu jej skargi. Zdaniem wnioskodawczyni, sam fakt wydania wyroku, w którym rozmyślnie to pominięto jak i fakt, że w jego uzasadnieniu uznano za prawidłowe pełnomocnictwo udzielone przez organ, świadczy o tym, że orzekający w tej sprawie sędziowie negatywnie odnieśli się do jej zarzutów. Rozpoznanie tych zarzutów jest także niezbędne w sprawie niniejszej. Oznacza to, że ci sami sędziowie będą musieli dokonać oceny tych samych zarzutów i tych samych kwestii w sytuacji, gdy już wcześniej wypowiedzieli się do nich poprzez swój wyrok negatywnie. Nadto zdaniem wnioskodawczyni sędzia Elżbieta Trykoszko jest wyłączona z mocy samej ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Uzasadnienie tego wniosku zawarte jest w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2017 r. A mianowicie w ocenie wnioskodawczyni sędzia Elżbieta Trykoszko podlega wyłączeniu z mocy ustawy, albowiem kwestię ważności pełnomocnictwa załączonego przez radcę prawnego reprezentującego organ, rozpoznawała już wcześniej jako przewodniczący wydziału. Uznała to pełnomocnictwo za ważne i prawidłowe i w konsekwencji nadała dalszy bieg sprawie [...]. Kwestii tej nie może zatem ponownie rozpoznawać w sprawie niniejszej.
Wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli oświadczenia, w którym wskazali na brak wystąpienia okoliczności mogących uzasadniać wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawaniu sprawy (art. 19 P.p.s.a.) oraz stwierdzono również brak podstaw wyłączenia wynikających z art. 18 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniosek podlega oddaleniu.
Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy art. 18-24 P.p.s.a. Wyłącznie sędziego z mocy prawa reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek traktuje art. 19 P.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (vide: postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawczyni była stroną nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi również podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu pierwszej instancji (vide: postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08, LEX nr 440113). Przesłanką do wyłączenia nie może być też ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (postanowienie SN z dnia 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, pub. OSNAP 1997, nr 4, poz. 59).
W ocenie Sądu, okoliczności wskazywane przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziów nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek nie stwierdził istnienia żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 P.p.s.a., stanowiących podstawę do wyłączenia wnioskowanych sędziów z mocy ustawy. W szczególności brak jest podstawy do wyłączenia sędziego Elżbiety Trykoszko na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Zdaniem wnioskodawczyni sędzia Elżbieta Trykoszko podlega wyłączeniu z mocy ustawy, albowiem dokonywała ocena prawidłowości pełnomocnictwa udzielonego przez organ w sprawie II SA/Bk 815/16, a zarzut dotyczący prawidłowości tego pełnomocnictwa podnoszony jest także w sprawie niniejszej. Przepis art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odnosi się do gwarancji bezstronności sędziego przy kontrolowaniu zaskarżonego orzeczenia w sądzie wyższej instancji. Zdaniem Sądu czynności podejmowane z tytułu sprawowanej funkcji przewodniczącego wydziału przez sędziego w innej sprawie tej samej strony nie powodują jego wyłączenia z mocy samej ustawy od udziału w rozpoznaniu kolejnej sprawy tej samej strony.
Skarżąca nie uprawdopodobniła też okoliczności wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu z samego faktu orzekania tych sędziów w sprawie [...] (dotyczącej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej), i jak twierdzi wnioskodawczyni, negatywnego odniesienia się do jej zarzutów, nie można wyciągać wniosku o braku bezstronności wnioskowanych do wyłączenia sędziów. Podnieść bowiem należy, że kwestia dotycząca wymierzenia organowi grzywny z tytułu nieprzekazania skargi do sądu jest przedmiotem niniejszego postępowania. Brak było zatem podstaw do wypowiadania się przez Sąd w tym przedmiocie w sprawie II SA/Bk 815/16. Niezasadne zatem jest twierdzenie wnioskodawczyni, że w sprawie tej celowo pominięto ocenę zarzutu nieprzekazania skargi do sądu przez organ.
Ponadto podkreślić należy, że sędziowie, których wyłączenia zażądała skarżąca złożyli pisemne oświadczenia, iż nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Nie występują, zatem po ich stronie przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., a także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie podważyła zaś wiarygodności tych oświadczeń.
Ze wskazanych powyżej względów, na mocy art. 18 i art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło