II SO/Bk 9/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 czerwca 2011 r. sprawy z wniosku M. N. w przedmiocie wymierzenia grzywny Kierownikowi Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w B. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskiem z 14 listopada 2010 r. M. N. zwrócił się do Kierownika Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w B. o wydanie odpisów protokołu badania jego DNA z 23 grudnia 2009 r. w ilości 10 egzemplarzy. W odpowiedzi został poinformowany o konieczności kierowania pism do Sądu Rejonowego w B. do sprawy [...] z powództwa M. N. przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu w B. o wykonanie umowy. Następnie pismem z 24 listopada 2010 r. M. N. złożył do Rektora Uniwersytetu Medycznego w B. zażalenie na bezczynność Kierownika Zakładu Medycyny Sądowej polegającą na niewydaniu żądanych odpisów. W dniu 28 grudnia 2010 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Kierownika Zakładu Medycyny Sądowej. Przedłożył kserokopie potwierdzenia nadania skargi oraz potwierdzenia jej odbioru przez Kierownika Zakładu Medycyny Sądowej w dniu 30 grudnia 2010 r. Wynika z nich, że odpis skargi strona wysłała również Rektorowi Uczelni. W dniu 7 marca 2011 r. M. N. złożył do tutejszego sądu administracyjnego wniosek o "wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania przez Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w B. skargi z dnia 28 grudnia 2010 r.". Skarżący jako podstawę prawną wskazał art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podczas rozprawy sądowej, która odbyła się w dniu 2 czerwca 2011 r., skarżący w odpowiedzi na pytanie Sądu oświadczył, iż wnosi o wymierzenie grzywny Kierownikowi Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w B., a nie Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z treści powołanych przepisów art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 55 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że obowiązek przekazania do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę spoczywa tylko na organie administracji i że tylko na organ administracji można nałożyć grzywnę za niewywiązanie się z tego obowiązku. Jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniesiono skargę do sądu administracyjnego, nie jest organem administracji w znaczeniu ustrojowym, to oceny, czy jest on organem administracji, na którym spoczywają obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. należy dokonać ustalając, czy podmiot ten uprawniony jest do wydawania decyzji administracyjnych (postanowień), wydawania aktów lub podejmowania czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ustalić należy zatem, czy jest on organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 r., II SO/Wa 19/11). Dokonanie powyższych ustaleń jest konieczne dla oceny dopuszczalności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., ponieważ nie sposób przyjąć, że obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywają na każdym podmiocie, do którego wniesiono skargę, niezależnie od tego, czy w ogóle posiada on określoną przez przepis powszechnie obowiązującego prawa kompetencję do wydawania decyzji (postanowienia), wydawania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają kognicji sądu administracyjnego. Założenie takie jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Nie można bowiem przyjąć, że w praktyce każda osoba fizyczna, osoba prawna, czy też inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, za pośrednictwem której wniesiono skargę do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, jaką pozycję zajmuje jako podmiot prawa (czy jest organem administracji w znaczeniu ustrojowym) i niezależnie od tego, czy wyposażona jest w kompetencję do wydawania władczych aktów, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, musiałaby przekazywać skargę do sądu administracyjnego i liczyć się z sankcją za niewykonanie tej czynności. W przedmiotowej sprawie skarżący jednoznacznie wskazał, iż wnosi o wymierzenie grzywny Kierownikowi Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w B., a nie Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w B. W ocenie strony skarżącej to Kierownik Zakładu Medycyny Sądowej jest organem administracji publicznej pozostającym w bezczynności, który z powodu niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. winien zostać ukarany grzywną. W ocenie Sądu stanowisko takie nie jest prawidłowe. Wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) Rektor Uniwersytetu Medycznego w B. jest organem reprezentującym uczelnię publiczną. Uczelnia, będąc autonomiczną we wszelkich obszarach swojego działania na zasadach określonych we wskazanej ustawie, nie jest organem administracji publicznej, lecz jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani samorządowym, która została powołana do wykonywania zadań publicznych będąc uprawnioną do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2001 r. sygn. akt I SA 2521/00, niepubl.). W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w sytuacji gdy w bezczynności w załatwieniu sprawy pozostaje rektor uczelni publicznej, stronie skarżącej przysługuje bezpośrednio skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego, gdyż w postępowaniu przed tym organem, zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Kodeksem postępowania administracyjnego, nie służą żadne środki zaskarżenia służące zwalczaniu bezczynności tego organu w drodze administracyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 34/09). Pokreślić jednak należy, że skarga dotyczy wówczas bezczynności Rektora jako organu. Jakkolwiek w rozpatrywanej sprawie skarżący wykazał, iż mimo upływu znacznego okresu czasu, jego skarga nie została przekazana do sądu administracyjnego, to jednak nie można stwierdzić, że skarżony podmiot – Kierownik Zakładu Medycyny Sądowej był do tego zobligowany. Nie jest on bowiem organem administracji w znaczeniu ustrojowym ani funkcjonalnym. Na marginesie zaznaczyć należy, iż postanowienie o odrzuceniu wniosku, jako rozstrzygnięcie o charakterze formalnym a nie merytorycznym, nie powoduje stanu rzeczy osądzonej. W związku z tym strona skarżąca będzie mogła jeszcze raz skorzystać z prawa wniesienia do sądu administracyjnego wniosku o ukaranie grzywną organu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.