SA/Bk 1001/03
WyrokWSA w Białymstoku2004-01-15
Skład orzekający: Sędzia NSA S. Prutis, Sędzia NSA J. Bujko, Sędzia NSA A. Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalania gruntów, która pozbawia uczestnika dotychczas użytkowanej działki, narusza jego interesy prawne i może zostać uchylona, jeśli przyznany ekwiwalent jest zgodny z przepisami prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zatwierdzająca projekt scalania gruntów była zgodna z prawem. Uczestnik otrzymał ekwiwalent o wartości odpowiadającej jego udziałowi we wspólnocie gruntowej, co jest zgodne z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Naruszenie interesu faktycznego, a nie prawnego, nie stanowi podstawy do wzruszenia decyzji, jeśli postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem.Stan faktyczny
J. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów. Skarżący zarzucił, że projekt naruszył jego interesy prawne, pozbawiając go prawa do dotychczas użytkowanej działki. Organ odwoławczy ustalił, że skarżący otrzymał ekwiwalent o wartości zgodnej z jego udziałem we wspólnocie gruntowej, a rada uczestników scalenia nie zgodziła się na wydzielenie ekwiwalentu w spornych działkach ze względu na brak użytkowania ich przez skarżącego i pierwszeństwo rolników z danej wsi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis (spr.), Sędziowie NSA J. Bujko, A. Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant E. Trzeciak, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie scalania gruntów oddala skargę.-
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 1 i art. 8 ustawy z 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz. 349
z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 1982r. Nr 11, poz. 80 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Starosty S. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów położonych na terenie obiektu "[...]" gmina Sz., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
Starosta S. decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. zatwierdził projekt scalenia gruntów położonych na terenie obiektu "[...]"gm. Sz.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. B. zarzucając, iż zatwierdzony projekt scalenia naruszył jego interesy prawne, pozbawiając prawa do dotychczas użytkowanej działki Nr [...] o powierzchni 1,00 ha, przylegającej do jego działki zagrodowej.
Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ustaliło i zważyło, co następuje:
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów – scalanie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechują je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego – ich zdaniem – rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. W tym zakresie rozstrzygnięcia organów zawierają elementy uznania administracyjnego.
Z materiału dowodowego wynika, że postępowaniem scaleniowym objęte były grunty J. B., znajdujące się we wspólnocie gruntowej wsi O. Udział J. B. we wspólnocie gruntowej wsi O. w działce Nr [...] wynosił 314/10000. Należny ekwiwalent z tytułu udziału we wspólnocie gruntowej (o wartości 76,80 jednostek szacunkowych) odwołujący się otrzymał w działce Nr [...] o powierzchni 1,6038 ha, o wartości 77,06 jednostek szacunkowych. Tak więc przyznany ekwiwalent mieści się w dopuszczalnej różnicy wynoszącej ± 3%.
Kolegium zauważa, że w toku postępowania scaleniowego w dniu 5 grudnia 2002r. rada uczestników scalenia, ustosunkowując się do podania J. B. o przyznanie ekwiwalentu należnego w działkach Nr [...] i [...], jednogłośnie nie wyraziła zgody na wydzielenie ekwiwalentu w w/w działkach. Negatywne stanowisko uzasadniła faktem, iż zainteresowany mieszka w S. i od 15 lat nie użytkuje przydzielonych mu nieformalnie działek w 1976r. Zdaniem czynnika społecznego pierwszeństwo odnośnie lokalizacji należnych ekwiwalentów powinni mieć rolnicy wsi O. Ponownie negatywne stanowisko rada uczestników scalenia zajęła w dniu 22 stycznia 2003r. rozpatrując wniosek J. B. o przyznanie ekwiwalentu należnego w działkach Nr [...] i [...].
Zdaniem Kolegium projekt scalenia gruntów wsi O. wraz z podziałem wspólnoty gruntowej został opracowany racjonalnie pod względem gospodarczym i zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś odwołujący się otrzymał za posiadane grunty należny ekwiwalent.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Kolegium skarżona decyzja organu I instancji nie nosi cech dowolności i jest zgodna z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 1982r. Nr 11, poz. 80 z późn. zm.)
W skardze do Sądu Administracyjnego J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ narusza ona jego interesy osobiste i prawne. Zarzuca, iż rada uczestników scalenia dbając o swoje osobiste interesy nie zgodziła się na przydzielenie mu działek, które użytkował dotychczas. Skarżący przyznaje, iż chwilowo mieszka w S., a użytki zielone kosi sąsiad w zamian za świadczenie usług. Skarżący ma wszakże zamiar ponownie zamieszkać w O. i prowadzić hodowlę w gospodarstwie, które przejął po rodzicach w 1987r. Obecnie zajmuje się produkcją roślinną Gospodarstwo te stanowi podstawę pięcioosobowej rodziny skarżącego (żona bezrobotna). Skarżący chce otrzymać grunty niżej wycenione, o większej powierzchni.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podnoszonej kwestii przyznania dotychczas użytkowanej przez skarżącego działki Nr [...] – wchodzącej w skład wspólnoty gruntowej (o wartości 76,80 jednostek szacunkowych) innemu uczestnikowi scalenia Kolegium stwierdziło, że należny ekwiwalent z tytułu udziału we wspólnocie gruntowej skarżący otrzymał w działce Nr [...] o powierzchni 1,6038 ha, o wartości 77,06 jednostek szacunkowych. Przyznany zatem ekwiwalent mieści się w dopuszczalnej różnicy wynoszącej ± 3%.
W ocenie Kolegium podnoszone w skardze zarzuty, kierowane pod adresem rady uczestników scalenia dotyczące kierowania się przez członków rady osobistym interesem w przydzielaniu ekwiwalentu zamiennego, nie znajdują potwierdzenia w zebranym z sprawie materiale dowodowym. Ponadto wskazać należy, iż skarżący na okoliczność podnoszonych zarzutów nie przedłożył żadnych dowodów. Zdaniem Kolegium to właśnie udział czynnika społecznego w postaci rady uczestników scalenia umożliwia zapewnienie i uwzględnienie interesów społeczności lokalnej w toku postępowania scaleniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli administracyjnych wyłącznie w zakresie ich zgodności z prawem i może wzruszyć decyzję tylko wtedy, gdy ustali, że narusza ona w sposób istotny prawo. Nie bada natomiast decyzji z punktu widzenia ich celowości, słuszności czy zgodności z zasadami współżycia społecznego chyba, że przepis prawa stanowi inaczej.
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja kończy postępowanie scaleniowe, w toku którego nastąpił jednocześnie formalny podział wspólnoty gruntowej, na co zezwala przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem podział wspólnoty gruntowej następuje wyłącznie w razie objęcia jej gruntów scaleniem, za zgodą bezwzględnej większości osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie. Wymóg ten został zachowany, albowiem za podziałem wspólnoty gruntowej wsi O., gmina Sz. opowiedziały się 24 osoby, na ogólną liczbę 29 osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.
Zachowane zostały również reguły materialnoprawne i proceduralne przeprowadzenia scalenia gruntów, określone przepisami ustawy z dnia 26.03.1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (tj. Dz. U. z 2003r. nr 178, poz. 1749). Postępowanie scaleniowe zostało wszczęte na wniosek wymaganej prawem większości zainteresowanych rolników (21 osób), rada uczestników scalenia (w liczbie 5 osób) została wybrana na należycie zwołanym zebraniu, przy udziale wymaganej liczby uczestników postępowania scaleniowego (25 osób na 29 uczestników scalenia). Komisja pełniąca funkcje doradcze przy szacunku gruntów została powołana zgodnie z przepisem art. 10 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zgodnie z przepisami ustawy podjęte zostały uchwały: 1) w sprawie ustalenia zasad szacunku porównawczego gruntów poddanych scaleniu oraz 2) w sprawie wyrażenia zgody na dokonany szacunek gruntów obiektu "[...]". Zgodność podjętych uchwał z przepisem art. 13 ust. 2 ustawy potwierdził również Starosta S. Kolejne, dalsze etapy postępowania prowadzono również zgodnie z prawem.
Znamienne jest, iż w swojej skardze J. B. nie przedstawia żadnych konkretnych zarzutów naruszenia prawa, stwierdzając jedynie, że zostały naruszone jego interesy osobiste i prawne. Można więc mówić co najwyżej o naruszeniu interesu faktycznego skarżącego, a nie o naruszeniu prawa. W postępowaniu scaleniowym często dochodzi do konfliktu interesów faktycznych, jeżeli jednak są one rozstrzygane w sposób prawem przewidziany, naruszenie interesów faktycznych nie może stanowić podstawy do wzruszenia wydanej decyzji scaleniowej.
W niniejszej sprawie skarżący, w wyniku podziału wspólnoty gruntowej dokonanego w toku postępowania scaleniowego, otrzymał działkę o wartości ekwiwalentnej do wysokości jego udziału we wspólnocie gruntowej, co jest zgodne z przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o scaleniu.
Okoliczność, iż skarżący był uprzednio, w ramach nieformalnego podziału gruntów wspólnoty, użytkownikiem innej działki nie stwarza skarżącemu żadnych roszczeń do żądania przydzielenia mu tej użytkowanej działki. Twierdzenia skarżącego o mataczeniu i naruszaniu prawa są gołosłowne i nie poparte dowodami.
Wobec stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę..- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło