SA/Bk 1086/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] i z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości – do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Decyzją z [...] października 1999 r. Wójt Gminy H. ustalił na wniosek N. S. w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, a także miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy H. zatwierdzony uchwałą GRN w H. z [...] czerwca 1982 r., warunki zagospodarowania użytkowanych rolniczo działek nr [...] położonych we wsi C. poprzez przeznaczenie ich pod zalesienie w granicach oznaczonych na mapie liniami koloru zielonego tj. w odległościach 10 metrów od granic z sąsiednimi nieruchomościami oraz w przypadku działki [...] w odległości 100 metrów od ulicy wsi C. Decyzja powyższa nie była skarżona i stała się ostateczna. W miesiącu grudniu 2002 r. N. S. wniosła o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji w części dotyczącej ustalenia 10-cio metrowej szerokości pasa wolnego od zalesienia – z uwagi na brak podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w administracyjnym postępowaniu nadzorczym, którego stroną uczyniło tylko wnioskodawczynię, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, po czym po wniesieniu przez N. S. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zarejestrowanej pod sygnaturą SA/Bk 608/03) decyzją z [...] lipca 2003 r. nr [...] działając w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uwzględniło skargę i po uchyleniu wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji odmownych stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy H. z [...].10.1999 r. w części określającej szerokość pasa wolnego od zalesienia w stosunku do granic sąsiednich działek. Decyzja powyższa została doręczona wyłącznie N. S. W dniu 14 sierpnia 2003 r. skargę do NSA na powyższą decyzję wywiódł P. J. – właściciel graniczącej z jego nieruchomością nr [...] zalesianej działki nr [...] i z nieruchomością [...] zalesianej działki [...]. Jego zdaniem zaskarżona decyzja sankcjonuje samowolę popełnioną przez N. S., która zalesiła swoje działki aż do granic działek sąsiednich, powodując uciążliwości w ich rolnym użytkowaniu. Mimo próśb skarżącego i innych sąsiadów o pozostawienie 3-metrowego pasa wolnego od zalesień od strony działek sąsiednich, N. S. nie respektuje decyzji z 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W tym miejscu należy wskazać na zmianę właściwości sądu powstałą w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja z dnia [...].07.2003 r. wydana w trybie art. 38 ust. 2 (w decyzji błędnie podano "art. 38 ust. 1") ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11.05.1995 r. (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Przepis ten pozwalał organowi, którego decyzję zaskarżono do sądu administracyjnego na uwzględnienie skargi – w ramach autokontroli. Jakkolwiek ustawa nie formułowała przesłanek pozwalających na uwzględnienie skargi przez sam organ, to bez wątpienia przesłankami tymi było stwierdzone naruszenie prawa zaskarżoną decyzją. W decyzji opartej na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA organ winien podać, jakie przepisy zostały naruszone poddaną autopoprawce decyzją, które przepisy skutkowały zasadność jej uchylenia i orzeczenia odmiennie w ramach uwzględnienia skargi. Tych danych nie można znaleźć w przedmiotowej decyzji SKO z dnia [...].07.2003 r. Poza ogólnikowym stwierdzeniem, że wydając decyzję w dniu [...].10.1999 r. i ustanawiając strefę wolną od zalesień Wójt Gminy H. działał w sposób dowolny, ponadto naruszył zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa – brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego stanowiska. Tymczasem postępowanie i objęta autopoprawką decyzja SKO z [...].04.2003 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].02.2003 r. dotyczyły stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...].10.1999 r. Zatem obejmowały nadzwyczajny tryb postępowania, stanowiący podstawę do odstąpienia od realizacji zasady trwałości decyzji administracyjnych ostatecznych. Ponieważ postępowanie o stwierdzenie nieważności stanowi, jak wyżej wskazano, nadzwyczajny tryb postępowania i wyjątek od zasady stabilności decyzji administracyjnych, ustawodawca w art. 156 § 1 kpa zawarł zamknięty katalog podstaw, na których można oprzeć decyzję stwierdzającą nieważność. Przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zatem stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej wymaga bezspornego wykazania – którą wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa dotknięta jest zaskarżona decyzja (w sprawie decyzja Wójta z dnia [...].10.1999 r.). SKO, które wcześniej dwukrotnie nie dopatrzyło się spełnienia żadnej z ustawowych podstaw stwierdzenia nieważności – zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2003 r. po uchyleniu wcześniejszych swoich decyzji stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...].10.1999 r. w części określającej szerokość wolną od zalesienia z sąsiednimi działkami. Nie wskazano podstawy stwierdzenia nieważności, co było obligatoryjną czynnością. Jakkolwiek uznano, iż ustanawiając 10-metrową strefę wolną od zalesienia wójt działał dowolnie, to jednocześnie przyznano, iż przepisy nie regulowały szerokości tej strefy. Stanowi to sprzeczność konkluzji z podstawą jej ustalenia. Nadto uznano naruszenie zasady równego traktowania obywateli podając, że na innych działkach strefa ta została ustalona na 1,5 m - bez jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie. Te dane wynikały wyłącznie z twierdzeń ubiegającej się o stwierdzenie nieważności N. S., przy czym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie brali udziału zainteresowani uczestnicy postępowania i nie mogli zweryfikować tych twierdzeń. W tym miejscu należy zauważyć, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej winny być strony pierwszego postępowania (ich następcy prawni) – zakończonego wydaniem decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie nieważności, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności (vide: wyrok NSA z 12.01.1999 r. w sprawie II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32; wyrok z dnia 01.12.1999 r. w sprawie IV SA 2520/98, Lex nr 48669). W sprawie niniejszej SKO w B. prowadziło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności oraz z art. 38 ust, 2 ustawy o NSA wyłącznie przy udziale wnioskodawczyni N. S., pomijając pozostałe strony. Dyskwalifikuje to wydane decyzje jako objęte wadą z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, która stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a zatem skutkuje uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzających. Podstawę do uchylenia także decyzji SKO z dnia [...].02.2003 r. oraz z dnia [...].04.2003 r. stanowi art. 123 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Brak dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji P. J. pociągał potrzebę postępowania wyjaśniającego w kwestii zachowania przez niego terminu do wniesienia skargi. Przyjmując jako wiarygodne jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 30.01.2004 r. – Sąd uznał, iż skarżący zachował termin do wniesienia skargi. Reasumując: zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu wobec naruszenia art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 156 § 1 kpa, jak też art. 7, 8, 9, 10 § 1 i 107 § 3 kpa. Poprzedzające ją decyzje z dnia [...].02.2003 r. oraz [...].04.2003 r. zostały wydane bez udziału wszystkich stron postępowania, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i skutkowało uchyleniem tych decyzji. Tą ostatnią wadą była objęta także decyzja z dnia [...].07.2003 r. Na skutek niniejszego wyroku organ administracyjny przeprowadzi od początku postępowanie zainicjowane wnioskiem N. S. z dnia 19.12.2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy H., które przeprowadzi z udziałem wszystkich stron postępowania. Dokona oceny co do spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa z uwzględnieniem powyższych uwag. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oraz art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ... (Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak na wstępie. Skarżący nie złożył wniosku o zwrot kosztów postępowania, stąd nie orzeczono w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 210 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.