SA/Bk 1088/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia NSA W. W. Kędzierski (spr.), Asesor WSA U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. R. - "R." [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji należności celnych i odsetek oddala skargę Dyrektor Izby celnej w B. decyzją z [...].07.2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...].02.2003 r., umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne z wniosku W. R. "R." [...] w B. – jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną decyzji powołał przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 pkt 1, art. 9 i art. 12 ust. 1 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) i art. 264 ustawy z 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 97, poz. 117 ze zm.). Dyrektor Izby Celnej ustalił, że W. R. [...].11.2002 r. złożył wniosek o restrukturyzację pozostałej do zapłaty należności w kwocie 25.550,70 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej dodatkowej i należnych odsetek w kwocie 2.844,90 zł. Jako podmiot gospodarczy W. R. zakończył działalność gospodarczą z dniem 31.12.2000 r. Z dniem 27.11.2000 r. żona zobowiązanego zarejestrowała działalność gospodarczą z utrzymaniem profilu działalności prowadzonej przez męża, nazwy podmiotu i siedziby firmy. W. R. jako przedsiębiorca rozliczał się w formie zryczałtowanego podatku dochodowego, który to sposób rozliczania się podmiotu nie przewiduje możliwości wspólnego rozliczania się małżonków. Według udzielonej przez Ministerstwo Finansów odpowiedzi na zapytanie co do dopuszczalności restrukturyzacji długu w ustalonym stanie faktycznym, możliwość objęcia restrukturyzacją długu celnego winna być interpretowana w oparciu o Kodeks celny. Przepisy tego Kodeksu nie zawierają rozwiązań prawnych pozwalających w postępowaniu celnym uznać za dłużnika należności celnych także osoby pozostającej w związku małżeńskim z dłużnikiem. W myśl art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, osoba prawna, która powstała w wyniku: - przekształcenia innej osoby prawnej ; - połączenia osób prawnych - jest następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo każdej z łączących się osób prawnych. Powołany przepis art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż nowy podmiot (firma zarejestrowana przez żonę W. R.) nie powstała w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej ani z połączenia osób prawnych. Nie jest też następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo też łączących się osób prawnych. Tym samym postępowanie z wniosku W. R. o restrukturyzację zadłużenia było bezprzedmiotowe. W. R. "R." [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) poprzez ich błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że w myśl art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego jego małżonka A. R. jest następcą prawnym, gdyż przejęła nazwę firmy, siedzibę, majątek trwały i obrotowy oraz wszelkie zobowiązania, w tym także zaległe należności celne. Fakt zarejestrowania działalności gospodarczej przez żonę wynikał jedynie z braku innej możliwości przejęcia firmy i sukcesji prawnej. W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Właściwość rzeczowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skarg wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 01.01.2004 r. i nierozpoznanych wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Z akt sprawy wynika, że W. R. jako przedsiębiorca zakończył działalność gospodarczą z dniem 31 grudnia 2000 r. Żona A. R. zarejestrowała działalność gospodarczą z dniem 27 listopada 2000 r. Zestawienie dat tych zdarzeń wskazuje na to, że od 27 listopada 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. funkcjonowały dwie firmy (dwa podmioty gospodarcze), a to W. R. i A. R. Firma W. R. przestała funkcjonować z dniem 31 grudnia 2000 r . W. R. jest dłużnikiem organów celnych z tytułu niezapłaconych należności celnych wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z [...].11.1997 r., [...]. Wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego złożony został 14.11.2002 r. (k. 10 akt adm.). W myśl art. 209 § 3 ustawy z 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikiem jest zgłaszający, a w przypadku przedstawicielstwa pośredniego, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. W tym stanie rzeczy dłużnikiem jest W. R. Zgodnie z przepisem art. 264 § 1 ustawy Kodeks celny jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, osoba prawna, która powstała w wyniku: - przekształcenia innej osoby prawnej, - połączenia osób prawnych; jest następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo każdej z łączących się osób prawnych. Przepis § 2 tegoż artykułu Kodeksu celnego stanowi, że przepis § 1 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Na gruncie tak brzmiących przepisów Kodeksu celnego nie można zaakceptować, że podmiot gospodarczy, który rozpoczął działalność gospodarczą w listopadzie 2000 r. powstał w wyniku przekształcenia innego podmiotu gospodarczego, który działalność swoją zakończył 31 grudnia 2000 r. Nie można również akceptować poglądu skarżącego, że za zobowiązania wynikłe z długu celnego odpowiedzialność ponosi także jego żona. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odpowiedzialność osoby pozostającej w związku małżeńskim obejmująca cały majątek odrębny dłużnika i majątek wspólny dłużnika i małżonka dotyczy tylko odpowiedzialności za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Z zestawienia więc przepisów art. 209 § 3 Kodeksu celnego i art. 29 § 1 w zw. z art. 26 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa nie wynika więc odpowiedzialność A. R. za dług celny męża W. R. Dopuszczalność restrukturyzacji długu W. R. należało także ocenić w aspekcie przepisów ustaw: - z 19.11.1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.); - z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.); - z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.). W myśl przepisu art. 2 ust. 1, 2 i 3 powołanej ustawy o działalności gospodarczej przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność zarobkową wytwórczą, handlową, usługową itp. w sposób zorganizowany i trwały. Działalność może być podjęta po uzyskaniu wpisu do rejestru. W tej sytuacji uznać należało, że A. R. przedsiębiorcą stała się z dniem wpisu do rejestru tj. 27.11.2000 r. W. R. przestał być przedsiębiorcą z dniem 31.12.2000 r. Wszystkie poczynione wyżej uwagi wskazują, że nie mamy do czynienia z przekształceniem firmy, a zatem A. R. nie przejęła długu celnego spoczywającego na mężu W. R. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) pomoc publiczna może być udzielona przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zatem udzielenie pomocy w świetle tego przepisu jest dopuszczalne tylko przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą. W. R. w momencie zgłoszonego (w terminie) wniosku o restrukturyzację długu nie prowadził działalności gospodarczej, a zatem wszczęte postępowanie było bezprzedmiotowe. Również za bezprzedmiotowe uznać należało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287). W myśl tego przepisu restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, którzy tracą zdolność do konkurencji na rynku ... W przypadku W. R. jako przedsiębiorca przestał funkcjonować na rynku z dniem zaprzestania działalności tj. z dniem 31.12.2002 r. Skoro więc "przedsiębiorca" nie istnieje, to postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące jego zadłużenia jest, w świetle powołanych wyżej przepisów, bezprzedmiotowe. Taki stan rzeczy uzasadniał umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę.