SA/Bk 1114/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędziowie NSA W. Kędzierski (spr.), J. Lewkowicz, Protokolant M. Tyl, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 roku sprawy ze skargi Z. Ż., [...] w Sokółce na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2003 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego należności z tytułu podatku VAT za poszczególne miesiące 1994 roku oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1994 - 1995 oddala skargę Izba Skarbowa w B., decyzją z [...].07.2003 r., [...], utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. z [...].04.2003 r., Nr [...] umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na wniosek "A." – Z. Ż. – w S. Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji wywiodła, co następuje: Wniosek restrukturyzacyjny złożony przez Z. Ż. 15.11.2002 r. – dotyczył zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług określonego Spółce Cywilnej "T." [...] oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1994-1995. W tych latach Z. Ż. uzyskiwał dochody w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w ramach Spółki Cywilnej "T." [...]. Ten podmiot gospodarczy zakończył działalność z dniem 31.12.1999 r. Pierwszego listopada 2002 r. Z. Ż. zgłosił rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie handlu hurtowego i detalicznego artykułami przemysłowymi i motoryzacyjnymi. Ustawa z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) wyłącza z możliwości skorzystania z restrukturyzacji należności publicznoprawnych tych przedsiębiorców, którzy znajdują się w likwidacji lub upadłości, natomiast wprost nie wyłącza z możliwości skorzystania z oddłużenia tych przedsiębiorców, którzy ponownie rozpoczęli działalność gospodarczą przed złożeniem wniosku o restrukturyzację. Ograniczenie takie wynika jednak z przepisu art. 1 ust. 2 powołanej ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych. Przepis ten przewiduje szereg przesłanek, od których zależy udzielenie pomocy w postaci restrukturyzacji zadłużenia. Ubiegający się o restrukturyzację zadłużenia w sprawie niniejszej nie wykazał, by takie przesłanki istniały. Z ustawy nie wynika, by było możliwe objęcie restrukturyzacją przedsiębiorcy, który rozpoczął działalność gospodarczą tylko w celu restrukturyzowania długów wygenerowanych w poprzedniej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca pomimo zarejestrowania działalności gospodarczej w 2002 r. i złożenia 07.11.2002 r. deklaracji VAT za okresy I-XII /2000 r., I-XII/2001 r. i I-IX/2002 r. (dotyczyły obrotów z najmu samochodu Mercedes 609 D) nie wykazał żadnych przychodów z działalności gospodarczej (PIT-28) i złożył zeznanie roczne dotyczące osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej (PIT-31). Przy osiąganiu dochodów 15-16 000 złotych rocznie i uwzględnieniu kosztów utrzymania nie jest możliwe zgromadzenie oszczędności pozwalających na sfinansowanie wznowienia działalności i uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej. Przedsiębiorca nie wpłacił żadnej kwoty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych. Pomimo formalnego rozpoczęcia działalności gospodarczej z dniem 01.11.2002 r. przez okres dwóch miesięcy przedsiębiorca nie wykazał żadnej sprzedaży. Z deklaracji VAT- 7 za okres I-V 2003 r. dochód wyraził się kwotą 950 zł. Te fakty oraz brak zatrudnienia w 2003 r. jednoznacznie wskazują na fakt ponownego zarejestrowania działalności gospodarczej jedynie w celu restrukturyzacji długów związanych z poprzednią działalnością. Izba Skarbowa wskazała, że interpretacja art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika z treści pisma Ministerstwa Finansów z 29.11.2002 r., SP8-N/8010-357-1731/02 stanowiącego uszczegółowienie pisma z 14.10.2002 r., SP8-N/8010-357-1731/02. Nie istniała więc konieczność występowania przez organ restrukturyzacyjny do Ministerstwa Finansów w celu uzyskania opinii w zakresie kwalifikacji stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przepis art. 18 ust. 3 powołanej ustawy odnosi się do kwestii zasięgania opinii na temat złożonych wraz z wnioskiem restrukturyzacyjnym, programów restrukturyzacyjnych i innych danych, o których mowa w art. 13 ustawy. Wobec niekwestionowania przez organ restrukturyzacyjny zaległości podatkowych zgłoszonych do restrukturyzacji niezrozumiałym jest zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy. Izba nie stwierdziła też, by organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Z. Ż. na decyzję Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów: - art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 18 ust. 3 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287); - art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu skargi wywiódł: Należności podatkowe dotyczące lat 1994 – 1995 objęte wnioskiem z 15.11.2002 r. wynikają z ostatecznych decyzji organów podatkowych. Skarżący działalność gospodarczą rozpoczął z dniem 01.11.2002 r., a 08.11.2002 r. dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług VAT-R. Z powyższego wynika, że był podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o restrukturyzację ciążących na nim należności publicznoprawnych na podstawie przepisów art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Wniosek o restrukturyzację długu mogą zgłosić przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, określeni w przepisach art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z 19.11.1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na obszarze Polski, będący podatnikami, płatnikami, następcami prawnymi lub osobami trzecimi lub odpowiadającymi za zaległości podatkowe albo innymi zobowiązanymi do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w szerszym stopniu zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem start, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. W sprawie niniejszej na uwagę zasługuje w szczególności wzrost z każdym dniem zadłużenia oraz brak możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy z 30.08.2002 r. wynika wprost, że restrukturyzacją na mocy przepisów tej ustawy są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, a w myśl przepisu art. 2 pkt 1 ustawy pojęcie "przedsiębiorcy" użyte w ustawie należy rozumieć zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 Prawa działalności gospodarczej. Ustawa z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji... nie wyłącza z kręgu swego zasięgu przedsiębiorcy, który wyrejestrował się, a następnie ponownie się zarejestrował w innej prawnej formie prowadzenia działalności i jednocześnie w momencie składania wniosku o restrukturyzację, a także upływu terminu do składania takich wniosków był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Wynika to z art. 12 ust. 1 ustawy. Jedynym wobec tego kryterium z punktu widzenia przepisów ustawy jest fakt bycia przedsiębiorcą w momencie upływu terminu oznaczonego w art. 12 ust. 1. W tym też terminie wnioskodawca musi spełniać warunki formalne do objęcia restrukturyzacją. Interpretacja przepisów zawarta została w piśmie Ministerstwa Finansów Departamentu Systemu Podatkowego z 14.10.2002 r., SP8-N/8010-357-1731/02. Zgodnie z treścią pisma z restrukturyzacji mogą również skorzystać podmioty nie będące przedsiębiorcami w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 3 Prawa o działalności gospodarczej, ale obowiązane - jako podmiot – do wpłacenia należności publicznoprawnych objętych restrukturyzacją. W piśmie wskazano wyraźnie dwie grupy podmiotów mogących skorzystać z restrukturyzacji, a to: a) przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa działalności gospodarczej b) inne podmioty zobowiązane do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6 powołanej ustawy. Ministerstwo potwierdza więc tezę, że podmiot zobowiązany do uiszczenia należności, np. z tytułu zobowiązań byłej spółki cywilnej, podlega przepisom ustawy z 30.08.2002 r., niezależnie od tego czy jest przedsiębiorcą, czy nie. Jeśli nawet brak byłoby spełnienia warunków podmiotowych ze strony wnioskodawcy, to ustawa o restrukturyzacji przewiduje specyficzną procedurę umożliwiającą rozwianie ewentualnych wątpliwości, a nawet złożenie wniosku pod warunkiem uzupełnienia braków. Skarżący powołał się tutaj na przepisy art. 18 ust. 3 i ust. 5 i art. 13 ustawy o restrukturyzacji ... (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 z 2002 r.). Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak potwierdzenia, w świetle obowiązujących przepisów prawa, zasadności decyzji stanowi naruszenie przepisów art. 122 i art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa. Przesunięcie błędów lub uchybień popełnionych przez samego ustawodawcę na podatnika jak i przez organ podatkowy stanowi naruszenie zasady z art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. W konsekwencji zgłoszonych zarzutów i poczynionych wywodów domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła w sierpniu 2003 r. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie prawnym właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Analizując zebrany w sprawie materiał oraz dokonane przez organy podatkowe ustalenia, Sąd doszedł do wniosku, iż skarga nie jest uzasadniona z następujących powodów. Bezspornym w sprawie jest to, że należności, których restrukturyzacji domagał się skarżący dotyczą zaległości podatkowych w podatku VAT za 1994 r. Spółki cywilnej "T." [...] i zobowiązania podatkowego Z. Ż. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1994 i 1995. Nie jest też sporna wysokość zaległości. Poza sporem pozostaje też i to, że Spółka cywilna "T." zlikwidowana została z dniem 31.12.1999 r., a Z. Ż. zarejestrował ponownie działalność gospodarczą z dniem 01.11.2002 r. Dopuszczalność restrukturyzacji należności związanych z funkcjonowaniem jako podmiotu gospodarczego Z. Ż. Spółki cywilnej "T." rozpatrywać należało w aspekcie przepisów ustaw: a) ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155, poz. 1287); b) ustawy z 19.11.1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Przepis art. 1 ust. 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) stanowi, że restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców w szczególności, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca podejmując decyzję o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców dążył do udzielenia pomocy – dla ich przetrwania – przedsiębiorcom funkcjonującym, a mającym trudności finansowe z przyczyn wymienionych w przepisie. Ani z tego przepisu, ani z całej ustawy nie wynika, by zamiarem ustawodawcy było podjęcie działalności przez przedsiębiorcę nieistniejącego na rynku w momencie uchwalania ustawy. Tylko tak można odczytać przepisy ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Przepis art. 1 ust. 2 ustawy odwołuje się do przepisów o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Przepisy takowe zawarte są w ustawie z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.). Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż pomoc publiczna dla przedsiębiorców, zwana dalej "pomocą" stanowi przysporzenie korzyści finansowych określonemu przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Konfrontując treść przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) stwierdzić należy, że ustawodawca dopuścił restrukturyzację należności tylko do przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Ustawa o restrukturyzacji nie obejmuje natomiast tych przedsiębiorców, którzy wcześniej zaniechali prowadzenia działalności gospodarczej, a podjęli ją po wejściu w życie ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko wyrażone w piśmie Ministerstwa Finansów z 29.11.2002 r., SP8-N/810-604-2009/02, w którym zawarto stwierdzenie "Nie jest natomiast możliwe objęcie restrukturyzacją przedsiębiorcy, który wszczął działalność gospodarczą wyłącznie w celu zrestrukturyzowania długów wygenerowanych w poprzedniej działalności gospodarczej" (k. 22 akt adm.). Pismo to stanowi uzupełnienie pisma z 14.10.2002 r., SP8-N/8010-357-1731/02. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżący w okresie od stycznia do maja 2003 r. uzyskał dochód około 950 zł. Przez listopad (miesiąc wznowienia działalności) i grudzień 2002 r. skarżący nie wykonał żadnej czynności sprzedaży w ramach zgłoszonej działalności gospodarczej. Tak więc brak było podstaw do objęcia zadłużenia restrukturyzacją i wobec tego postępowanie było bezprzedmiotowe, a jako takie z mocy art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) podlegało umorzeniu. Niezależnie od tego zauważyć należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 13 i art. 18 ust. 3 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji... Organy podatkowe nie kwestionowały faktu, iż należności, o których restrukturyzację skarżący wnosił, były znane na dzień 30.06.2002 r. Przepis art. 18 ust. 3 ustawy daje organowi restrukturyzacyjnemu możliwość zwrócenia się do ministra właściwego o uzyskanie opinii w zakresie celowości lub podstawy restrukturyzacji w razie powzięcia wątpliwości w tej materii. Jest to uprawnienie organu, a nie obowiązek i to na wypadek istnienia wątpliwości. Sposób przeprowadzenia postępowania, jak też ustalony stan faktyczny i zastosowane przez organy przepisy prawa nie pozwalały na uznanie za zasadny zarzutu naruszenia przepisów art. 120, 121 i 122 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę.