SA/Bk 1192/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi H. T. i H. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął [...] sierpnia 1999 r. postępowanie w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez K. S. na nieruchomości położonej w O. [...]. Inicjatorem postępowania był H. B. zamieszkały w O. [...] twierdzący, że budynek stodoły K. S., samowolnie zmodernizowany i przystosowany do użytkowania jako stolarnia, jest usytuowany 3 metrami szerokości i 20 długości na drodze gminnej tj. nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], zawężając ją w sposób kolidujący z korzystaniem przez wnioskodawcę z jego działki usytuowanej na wprost, o numerze geodezyjnym [...]. Organ I instancji przeprowadzał trzykrotnie postępowanie w sprawie, pierwsze dwie decyzje wydając w dniach: [...] grudnia 1999 r. i [...] września 2000 r. i nakazując nimi A. S., obecnemu właścicielowi siedliska położonego w O. [...] (synowi K. S. – inwestora) przedłożenie dokumentacji powykonawczej: geodezyjnej i technicznej spornego budynku i wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na jego użytkowanie. Decyzje te oparte były na treści art. 42 ust. 2 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Obie te decyzje na skutek odwołań wnioskodawcy zostały uchylone przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzjami z [...] lutego 2000 r. i [...] sierpnia 2001 r. W drugiej decyzji kasacyjnej przekazując sprawę do kolejnego rozpatrzenia od nowa organ odwoławczy wskazał, że przepisy starego prawa budowlanego tj. ustawy z 24 października 1974 r. mogą mieć w sprawie zastosowanie wyłącznie do przybudówek do stodoły wzniesionych w 1968 r. bez stosownego pozwolenia na budowę. Uregulowanie stanu prawnego głównego budynku stodoły, później przekształconego w stolarnię, winno nastąpić w oparciu o ustawę – Prawo budowlane z 1994 r. i przepisy wykonawcze do tej ustawy, albowiem obiekt ten wzniesiono na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w 1959 r. a jedynie z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia, w tym istotną zmianę usytuowania. Nadto organ II instancji zalecił jednoznaczne ustalenie obecnego sposobu użytkowania spornego budynku i wykorzystywania go jako stolarni, a co pozostawałoby w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu po raz trzeci sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 prawa budowlanego z 1994 r. w zw. z art. 71 ust. 3 tego prawa oraz na art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. nakazał A. S. uzyskanie w terminie do 30 września 2002 r. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego oraz pozwolenia na użytkowanie dwóch przybudówek do budynku gospodarczego poprzez przedłożenie do organu nadzoru budowlanego • inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z naniesieniem istniejącego budynku wraz z dobudówkami • dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku i dobudówek • opinię uprawnionego rzeczoznawcy o przydatności obiektu do użytkowania przy czym – jak ujęto w pkt 4 decyzji – wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku należy skierować do Urzędu Miasta i Gminy w Ch., W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy w Ch. stwierdził, że droga gminna o numerze geodezyjnym [...], przy której położony jest obiekt została w nowo opracowanym planie zagospodarowania przestrzennego zakwalifikowana jako droga rolnicza zagumienna o istniejącej szerokości 6 metrów. W miejscu istniejącego budynku stolarni jest zawężona do szerokości 4,10 metra, a zawężenie to nie jest sprzeczne z warunkami technicznymi obowiązującymi dla dróg i spełnia wymogi dla dróg pożarowych. Nadto, powołując się na pismo Komendy Wojewódzkiej Policji organ stwierdził, że wybudowana stolarnia zagraża bezpieczeństwu w ruchu w sposób nie większy niż pozostałe budynki we wsi O. Organ ustalił, że do samowolnej zmiany sposobu użytkowania stodoły, po jej stopniowej modernizacji, doszło w 1994 r., przy czym przeprowadzona [...]10.2001 r. kontrola potwierdziła, że w tej chwili A. S. nie prowadzi w obiekcie żadnej działalności stolarskiej a obiekt łącznie z samowolnie wzniesionymi dobudówkami, jest wykorzystywany w gospodarstwie rolnym w zależności od potrzeb tj. jako gospodarczy i składowy na maszyny rolnicze. Obiekt jest wzniesiony na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod zabudowę zagrodową, mieszkaniową jednorodzinną i grunty orne. W celu uregulowania stanu prawnego całego obiektu niezbędne jest przedłożenie dokumentów, do których złożenia zobowiązano inwestora. Organ dodał na końcu, że sprawa zajęcia części drogi pod budynek nie leży w kompetencji służb nadzoru budowlanego a do drogi postępowania cywilnego przed sądem powszechnym oraz, że legalizacja zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego w świetle nowego prawa budowlanego i legalizacja dwóch przybudówek w myśl art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r., nie wymaga żądania dowodu własności działki, na której usytuowany jest obiekt. Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł inicjator postępowania H. B. Zarzucił decyzji naruszenie prawa i bezpodstawne podjęcie kroków legalizujących ewidentną samowolę budowlaną. Podał, że z treścią decyzji, sanującą fakt wzniesienia obiektu w pasie drogi o charakterze publicznym, kłóci się druga decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w stosunku do innego mieszkańca wsi, który na dalszym odcinku tej samej drogi także postawił swój budynek gospodarczy, a który to mieszkaniec otrzymał nakaz rozbiórki obiektu. Podkreślił, że budynek zawęża drogę do szerokości 3,20 metra a nie – jak przyjął organ – do 4,10 metra. Podał, że Komenda Wojewódzka Policji sprostowała swoje stanowisko w kwestii zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu drogowego jakie stwarza usytuowanie w pasie drogowym spornego budynku, a pisma prostującego nie ma w aktach administracyjnych. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bi. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., powołując się na art. 138 § 2 kpa orzekł o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego Burmistrz Miasta i Gminy Ch. wyjaśnił, iż sporny budynek rzeczywiście zawęża drogę do szerokości jedynie 3,20 metra. Powyższe ustalenie, odmienne od przyjętego w I instancji, nakazuje ponownie zbadać kwestię należytego usytuowania obiektu zważywszy na obowiązujące wymogi techniczne, jakim winny odpowiadać drogi, w tym również wymogi przeciwpożarowe. Nadto na potrzebę uchylenia decyzji organu I instancji wpłynęła też treść pisma Komendy Wojewódzkiej Policji z [...]11.2000 r., prostującego poprzednie pismo co do braku zagrożeń dla ruchu usytuowaniem obiektu. Organ odwoławczy wskazał też na konieczność uwzględnienia zasadnych zarzutów odwołującego się. Skargę do NSA na powyższą decyzję kasacyjną wywiódł właściciel spornego obiektu – adresat nakazu zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej A.S. Podał w skardze, że decyzja kasacyjna go krzywdzi. Budynek stodoły został wzniesiony za pozwoleniem budowlanym, częściowo na gruncie własnej działki a częściowo na gruncie odkupionym od sąsiadów, wówczas właścicieli obecnej drogi. Powołał się na spisane oświadczenia świadków umowy kupna części drogi, dołączone do akt administracyjnych. Zarzucił, że H. B. nie powinien był być traktowany jako strona postępowania albowiem jego nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z siedliskiem skarżącego. Podnosząc powyższe wniósł o podjęcie przez sąd wyroku definitywnie kończącego postępowanie administracyjne w sprawie. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt SA/Bk 727/02 – oddalił skargę na decyzję kasacyjną, zalecając dokonanie szeregu ustaleń, mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], nakazał Panu A. S. w terminie do dnia [...] grudnia 2003 r. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego oraz dwóch dobudówek, dołączając wyszczególnione w tejże decyzji dokumenty. Na skutek odwołania Pani H. T. i Pana H. B. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bi. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., Nr [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o nakazie przedłożenia przez inwestora do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w terminie do 30 grudnia 2003 roku enumeratywnie wymienionych dokumentów w wyżej wymienionej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedli państwo H. T. i H. B., zarzucając próbę zalegalizowania samowoli budowlanej, posadowionej częściowo na drodze gminnej i utrudniającej tym samym przejazd przez nią. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) – ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. – wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W konkretnej sprawie został wydany wyrok przez Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku w dniu 12 listopada 2002 r. w sprawie SA/Bk 727/02, w którym Sąd wskazał na szereg okoliczności niewyjaśnionych w sprawie, jak ustalenie stanu prawnego działki, na której posadowiono przedmiotową budowlę, jednoznacznego zakwalifikowania spornej drogi oraz wykazania, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zwężeniu ogólnodostępnej drogi do szerokości, jaka istnieje teraz w miejscu największego jej zwężenia. W toku ponownego postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do wytycznych Sądu opisanych powyżej i nie wyjaśniły jednoznacznie rodzaju drogi, bowiem raz określają ją jako "droga gminna", następnie zaś jako "droga gminna zagumienna". Organy także nie ustaliły stanu prawnego przedmiotowej działki, na której posadowiony jest budynek oraz nie wykazały, że przepisy szczególne, a zwłaszcza ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. Nr 71, poz. 838 z 2000 roku z późn. zmianami) oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 z 1999 roku) – nie sprzeciwiają się zwężeniu przedmiotowej drogi. Nie wyjaśnienie powyższych kwestii narusza art. 99 cytowanej powyżej ustawy. Dlatego też zaskarżona decyzja narusza prawo i Sąd ją uchylił na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku). O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w myśl art. 152, zaś i kosztach na zasadzie art. 200 w związku z art. 97 § 1 cytowanych powyżej ustaw.-