SA/Bk 1202/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...].10.1988 r. nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w M. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa niezabudowanej nieruchomości nr [...] o powierzchni 1944 m2, położonej w M., stanowiącej własność A. G. Za przedmiotową nieruchomość wypłacono A. G. odszkodowanie w wysokości 1166400 zł płatne w trzech ratach. Celem wywłaszczenia było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo jednorodzinne na osiedlu "Z." w M. Z wywłaszczonych od A. G. gruntów wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 614 m2, zaś pozostały obszar włączono do sąsiednich nieruchomości wyodrębnionych podczas czynności związanych z opracowywaniem planu szczegółowego osiedla "Z.". Decyzją komunalizacyjną z dnia [...].03.1993 r. nr [...] Wojewoda B. stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Miasto i Gminę M. własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji nr [...] zapisanych w jednostce rej. nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. W dniu 10.06.2002 r. A. G. zwrócił się z wnioskiem do Starosty Powiatowego w M. o zwrot nieruchomości nr [...], o powierzchni 614 m2. W uzasadnieniu wywiódł, iż działka będąca przedmiotem żądania jest nieużytkowana i nie została zagospodarowana przez Gminę M. Starosta M. decyzją z dnia [...].10.2002 r. nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości na rzecz wnioskodawcy zobowiązując go do wpłacenia kwoty 5900 zł tytułem zwrotu odszkodowania zwaloryzowanego na dzień zwrotu nieruchomości. Na skutek odwołania A. G. Wojewoda P. decyzją z dnia [...].11.2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Także kolejna decyzja organu I instancji została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, gdyż w międzyczasie zmianie uległy przepisy rozporządzenia w sprawie zasad wyceny nieruchomości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...].06.2003 r. nr [...] Starosta M. orzekł o zwrocie na rzecz A. G. przedmiotowej nieruchomości, zobowiązując w/w do wpłacenia na rzecz Burmistrza M. kwoty 4362 zł tytułem zwrotu wypłaconego odszkodowania zwaloryzowanego na dzień zwrotu nieruchomości oraz ustalił, że przekazanie nieruchomości nastąpi w formie protokołu zdawczo - odbiorczego w terminie 14 dni od uiszczenia w/w kwoty. W uzasadnieniu wywiedziono, iż zgodnie z treścią art. 136 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) nieruchomość lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych, jeżeli nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznano, iż sporna nieruchomość jako zbędna na cel wywłaszczenia podlegała zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, za zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania. Jego wysokość obliczono na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.11.2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości... ( Dz. U. nr 230, poz. 1924), które to rozporządzenie uchyliło wcześniejszy akt prawny tj. rozporządzenie z dnia 7.07.1998 r. regulujący ten przedmiot. Podzielono opinię rzeczoznawcy, który wysokość kwoty należnej od byłego właściciela nieruchomości wyliczył na 4362 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. G. zarzucając, iż nie zawiera ona żadnych dokumentów geodezyjno-prawnych na podstawie których można ustalić tożsamość nieruchomości i jej właściciela. Także zarzucił sprzeczność decyzji z uzasadnieniem podając, że sporna działka nie została wywłaszczona decyzją z [...].10.1988 r., bowiem faktycznie na własność gminy przeszła już w 1984 roku, kiedy to dokonano podziału nieruchomości zarządzeniem Naczelnika Miasta i Gminy M. później uchylonym przez Wojewodę B. Wojewoda P. decyzją z dnia [...].08.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wywiódł, iż organ I instancji dokonał analizy materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych zgodnie z treścią przepisów rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powodem dwukrotnego wcześniejszego uchylania decyzji organu I instancji była kwestia wysokości rozliczeń z tytułu zwrotu nieruchomości. W zaskarżonej decyzji dokonano ich prawidłowo, w oparciu o aktualne przepisy. Skargę do NSA na powyższą decyzję złożył A. G. zarzucając brak w jej treści dokumentacji geodezyjno - prawnej wymaganej przy sporządzaniu umowy cywilno-prawnej, nieustosunkowanie się do zarzutu, iż protokół zdawczo-odbiorczy nie stanowi dokumentu przeniesienia własności zgodnie z treścią art. 158 kc oraz wskazał na różnice w szacunkach dwóch rzeczoznawców majątkowych. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W piśmie procesowym z dnia 11.12.2003 r. skarżący w znacznej części powtórzył powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji podkreślając, iż decyzja Starosty M. zawiera wszystkie wymagane prawem elementy niezbędne do dokonania wpisu w księdze wieczystej. W tym miejscu należy wskazać na zmianę właściwości sądu powstałą w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Poza sporem pozostaje fakt, iż działka nr [...] o powierzchni 614 m2 położona na terenie miasta M. wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy M. nr [...] z dnia [...].10.1988 r., nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) – poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przesłanki zbędności zostały sprecyzowane w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Wystąpienie jednej z nich nakazuje organowi administracji uznać nieruchomość za zbędną, a to oznacza możliwość jej zwrotu ( vide: wyrok SN z 06.03.2002 r. sygn. III RN 11/01, OSNP 2002/21/513). W sprawie niniejszej prawidłowo uznano działkę nr [...] o pow. 614 m2 jako zbędną, skoro mimo upływu długiego okresu czasu od daty wywłaszczenia nie została ona zagospodarowana. Prawidłowo też orzeczono o obowiązku zwrotu odszkodowania pobranego za wywłaszczoną nieruchomość ( art. 140 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami). Wbrew zarzutom skargi szacunek, na którym oparł się organ orzekający o zwrocie spełnia wszystkie wymogi i zasady opinii rzeczoznawcy przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27.11.2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. nr 230, poz. 1924) uchylającym obowiązujące wcześniej, w trakcie sporządzania operatu szacunkowego z września 2002 r., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.07.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. nr 98, poz. 612). Zważywszy, że nowy operat był opracowany na podstawie innego stanu prawnego oraz w innym (późniejszym) okresie czasu – nie budzi wątpliwości fakt, iż wyliczona kwota nie jest identyczna z wcześniejszym szacunkiem biegłego. Zarzut skargi w sytuacji, gdy nowe wyliczenie ( przyjęte w decyzji) jest znacznie bardziej korzystne dla skarżącego niż poprzednie – nie jest zrozumiały. Zresztą konkretnych, istotnych zarzutów do szacunku w toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie zgłaszał. Dodać też trzeba, iż z wyliczeń rzeczoznawcy wynika wartość zwaloryzowanego odszkodowania pobranego przez A. G. w kwocie 6.815,16 zł, zatem wyliczona do zwrotu kwota 4362 zł jako znacznie niższa uwzględnia obecny stan nieruchomości niezagospodarowanej i zaniedbanej, co odpowiada prezentowanej przez skarżącego ocenie stanu nieruchomości zwracanej. Odnośnie zarzutu dotyczącego nieumieszczenia w decyzji " dokumentacji geodezyjno – prawnej wymaganej przy sporządzaniu umowy cywilno – prawnej" – to także nie podlega on uwzględnieniu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie określa szczególnych wymagań decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Z uwagi na powyższe decyzja powinna odpowiadać wymaganiom art. 107 § 1 kpa określającego niezbędne elementy każdej decyzji administracyjnej tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Wszystkie te elementy decyzja organu I instancji spełnia. Art. 107 § 2 kpa stanowi, że przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Jak wskazano powyżej ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera regulacji w sposób szczególny traktujących o elementach decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Gdyby ustawodawca przewidywał dodatkowe wymogi decyzji zawarłby stosowną regulację tak, jak uczynił to w art. 119 ust. 1 cyt. ustawy, w którym zawarł dodatkowe elementy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Nie można więc podzielić poglądu skarżącego, iż decyzja powinna zawierać te same składniki co decyzja o wywłaszczeniu ( art. 119 ustawy). Przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa z powrotem na poprzedniego właściciela następuje w drodze postępowania administracyjnego, a skutek rzeczowy o charakterze cywilno- prawnym w postaci przywrócenia prawa własności poprzednio odjętego w drodze wywłaszczenia wywołuje sama decyzja administracyjna w momencie gdy staje się ostateczna. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 158 kc i nie będzie zachodziła potrzeba zawierania umowy przenoszącej własność na rzecz skarżącego. Decyzja ta stanowi podstawę dokonania wpisu w księgach wieczystych. Zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji zawiera dane niezbędne do identyfikacji nieruchomości i dokonania wpisu w księdze wieczystej – nr działki, powierzchnię, miejsce położenia, dane osobowe właściciela. Jakkolwiek nie podaje numeru księgi wieczystej, to na podstawie jej elementów będzie zachodziła możliwość dokonania wpisu w księdze wieczystej. Protokół zdawczo odbiorczy nie przenosi własności nieruchomości - jest to jedynie czynność o charakterze technicznym, wymagana przy przekazywaniu nieruchomości, stąd wywody skargi w tym przedmiocie, jak się wydaje, wynikają wyłącznie z nieznajomości prawa. Reasumując – zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem skarga podlegała oddaleniu na podst. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271).