SA/Bk 1324/03

WyrokWSA w Białymstoku2004-04-15

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący przebiegu drogi wojewódzkiej przez działkę skarżącego, narusza jego interes prawny lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rada gminy działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, odrzucając zarzut do projektu planu miejscowego. Projektowana droga wojewódzka była przewidziana w dokumentach planistycznych na wcześniejszych etapach (studium uwarunkowań, plan województwa), a jej uwzględnienie w planie miejscowym nie stanowi naruszenia prawa materialnego, nawet jeśli ogranicza prawa właścicielskie skarżącego, pod warunkiem zachowania wymogów prawnych dotyczących odległości od zabudowy i przyznania odszkodowania.
Stan faktyczny
Skarżący H. Ch. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy J. K. odrzucającą jego zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył przebiegu projektowanej drogi wojewódzkiej przez jego działkę. Skarżący podnosił, że droga narusza jego interes prawny, ponieważ stoi w sprzeczności z wcześniej wydanymi decyzjami o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, a także że istnieje możliwość przesunięcia drogi. Organ argumentował, że droga jest elementem strategii rozwoju województwa i gminy, a właścicielowi przysługuje odszkodowanie lub teren zamienny.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie NSA Stanisław Prutis (spr.), Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. Ch. na uchwałę Rady Gminy w J. K. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu planu miejscowego o d d a l a s k a r g ę. Zaskarżoną uchwałą, wydaną na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139 z późn. zm.) Rada Gminy J. K. odrzuciła zarzut do projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z towarzyszącymi usługami w Kolonii K., PGR I. w Gminie J. K., wniesiony przez H. Ch. – właściciela działki pracowniczej, oznaczonej w ewidencji geod. nr [...], położonej w Kol. K., w sprawie przyznania jego nieruchomości pod projektowaną drogę wojewódzką Nr [...] B.-W. M. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, co następuje: Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów: 1.Projektowany przebieg drogi został zamieszczony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy J. K. oraz w planie zagospodarowania przestrzennego województwa p., stanowiąc zadanie obligatoryjne dla obszaru objętego planem gminy; 2.Do czasu realizacji drogi wojewódzkiej przedmiotowa nieruchomość może być użytkowana w sposób dotychczasowy; 3.Za teren przejęty pod drogę przysługuje jego właścicielom odszkodowanie po cenach wolnorynkowych lub równorzędny teren zamienny z zasobów skarbu państwa. Z powyższych względów, na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym Rada Gminy rozstrzygnęła o odrzuceniu zarzutu. W skardze do sądu administracyjnego H. Ch. wniósł o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w taki sposób, aby planowana obwodnica B.-W. M. nie przebiegała przez jego działkę nr [...]. Skarżący podnosi, iż jego działka nie jest działką pracowniczą, nabytą od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, lecz jest jego własnością, przekazaną mu przez ojca. Skarżący informuje, iż w dniu 21.03.1995r. otrzymał decyzję Urzędu Gminy w J. nr [...], dotyczącą ustalenia warunków zagospodarowania i zabudowy działki Nr [...], a w dniu 29.04.1995r. – pozwolenie na zabudowę tej działki. Na tej podstawie skarżący wybudował już budynek mieszkalny (stan surowy-zamknięty). Skarżący zamierza zamieszkać w tym domu. Zarzuca organom gminy nierespektowanie wcześniej wydanych decyzji. Zdaniem skarżącego sytuacja terenowa pozwala w zupełności na przesunięcie drogi poza teren jego działki. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy J. K. wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu rezerwa terenu na infrastrukturę techniczną związana jest ze strategią rozwoju województwa zawartą w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy J. K. i w planie zagospodarowania przestrzennego województwa, sporządzonym i uchwalonym przez organy samorządu województwa. Rezerwa terenu dotyczy obwodnicy K., która przechodzi przez działkę H. Ch.w Osiedlu I. Droga wojewódzka nie stanowi przedmiotu planu, lecz jego sąsiedztwo, wynikające z obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy J. i planu województwa p. W związku z powyższym rozwiązania tej drogi nie mogą stanowić przedmiotu skargi na tym etapie. Wymagane odległości linii zabudowy od projektowanej drogi wojewódzkiej w stosunku do zabudowy działki H. Ch. zostały zachowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu do planu, dlatego też skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniu organu, panu H. Ch. służy skarga na uchwałę o odrzuceniu zarzutu do projektu planu. Wprawdzie droga wojewódzka, jak twierdzi organ, nie stanowi bezpośredniego przedmiotu planu, jednakże rozstrzygnięcie co do kategorii drogi rzutować będzie na układ linii rozgraniczających tereny oraz nieprzekraczających i obowiązujących linii zabudowy, a zatem rzutować będzie na sytuacje prawną skarżącego, jako właściciela działki usytuowanej po przeciwnej stronie projektowanej drogi. Co się tyczy istoty rozstrzyganej sprawy wyjaśnić należy, że o naruszeniu interesu prawnego przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można mówić wówczas, gdy wykazane zostanie naruszenie przepisów prawa materialnego. Prawo własności, jakkolwiek podlega najdalej idącej ochronie prawnej, to ograniczone jest przez ustawy oraz zasady współżycia społecznego (art. 140 k.c.). Ustawą ograniczającą prawo własności jest m.in. ustawa o zagospodarowania przestrzennym z dnia 7 lipca 1994r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. W rezultacie to ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności (art. 33 ustawy). Ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia zarzucającego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego rada gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie – z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes wnoszącego zarzut, w szczególności wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i w ślad za tym nie można radzie gminy skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i, o ile uznania tego nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później skutkować stwierdzeniem przez Sąd nieważności uchwały rady gminy (vide: wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001r. w sprawie IV SA 260/01 z dnia 31 sierpnia 1998r. w sprawie IV SA 695/98), Palestra 1999 Nr 3-4, str. 218; wyrok z dnia 20 kwietnia 1998r. w sprawie IV SA 2234/97 nie publ.; wyrok w sprawie SA/Bk 1414/98 z dnia 15 grudnia 1999r. nie publ.). W niniejszej sprawie projektowana obwodnica K. przewidywana była już w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zespołu wsi K., H., K. i PGR I., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w J. D. z [...].12.1988r. (w ustaleniach szczegółowych plan przewidywał rezerwę terenu pod obwodnicę). Również "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy J. K. (zatwierdzone uchwałą nr [...] Rady Gminy J. z [...].12.2000r.) określając kierunki rozwoju komunikacji przewiduje budowę drogi wojewódzkiej nr [...]. Budowę obwodnicy K. do 2015 r. przewiduje Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa P., uchwalony przez Sejmik Województwa P. (uchwała nr [...] z [...].06.2003r. opublikowana w Dz. Urz. Woj. P. nr 108, poz. 2026). Ustalenia przytoczonych dokumentów wskazują jednoznacznie, iż Gmina J., sporządzając projekt zmiany miejscowego planu ogólnego, jest w istocie zobowiązana do zaplanowania budowy obwodnicy jako elementu drogi wojewódzkiej. Dlatego też nie można uznać, aby projektując budowę obwodnicy (cel publiczny) gmina wykroczyła poza przysługujące jej, z mocy ustawy, władztwo planistyczne. W uzgodnieniach planu P. Zarząd Dróg Wojewódzkich stwierdza jednoznacznie, że planowana obwodnica jest jedynym możliwym do wykorzystania korytarzem transportowym, który w perspektywie 5-10 lat zapewni właściwą obsługę komunikacyjną miasta B. Mając na uwadze ustalenia planu miejscowego z [...].12.1988r. skarżący, wznosząc budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia budowlanego z 29.04.1995r., musiał liczyć się z sytuacją, iż w sąsiedztwie jego budynku będzie przebiegała droga wojewódzka. Jak wyjaśnia organ w odpowiedzi na skargę "wymagane odległości linii zabudowy od projektowanej drogi wojewódzkiej, w stosunku do zabudowy działki pana H. Ch., zostały zachowane". A zatem projektowana obwodnica nie pozbawi skarżącego możliwości zamieszkania w wybudowanym budynku, a jedynie ograniczy możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do działki w części niezabudowanej. Nie można uznać, aby takie rozwiązanie stanowiło naruszenie prawa materialnego. Nie można uznać również, ażeby określenie, w uchwale o odrzuceniu zarzutu, działki skarżącego jako "działki pracowniczej" stanowiło naruszenie prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę... Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło