SA/Bk 1337/03

WyrokWSA w Białymstoku2004-03-11

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mieszkańcy lokali mieszkalnych, będący najemcami lokali komunalnych lub właścicielami lokali w budynku wielorodzinnym, posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby być stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla sąsiedniej nieruchomości, której zmiana sposobu użytkowania z kotłowni na piekarnię może potencjalnie wpłynąć na wartość ich lokali lub spowodować uciążliwości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, będący najemcami lokali komunalnych lub właścicielami lokali w budynku wielorodzinnym, nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla sąsiedniej nieruchomości. Zmiana sposobu użytkowania obiektu na piekarnię nie rzutuje bezpośrednio na sposób zagospodarowania ani nie ogranicza praw właścicieli sąsiednich lokali, a potencjalne obniżenie wartości rynkowej lokali lub uciążliwości stanowią co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny, który powinien być zgłaszany na późniejszych etapach postępowania (pozwolenie na budowę).
Stan faktyczny
Skarżący, mieszkańcy sąsiedniego bloku, złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania byłej kotłowni na piekarnię osiedlową. Twierdzili, że nie brali udziału w postępowaniu jako strony, mimo że posiadają interes prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie są stronami, ponieważ nie mają interesu prawnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium utrzymało w mocy swoją decyzję. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. oraz zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie NSA Stanisław Prutis (spr.), Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. B., T. Dz., E. S. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę,- Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 149 § 3 i art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku adwokata J. Z. – pełnomocnika M. B., T. Dz., J. W., E. S. i H. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] dotyczącej odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowiło utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło w zakresie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania byłej kotłowni na piekarnię osiedlową wraz z punktem sprzedaży pieczywa na ul. M. w B. P. [...] kwietnia 2003 r. mieszkańcy bloku Nr [...] przy ul. M. w B. P. M. B., T. Dz., J. W., E. S. i H. N. zwrócili się o wznowienie postępowania dotyczącego w/w decyzji wskazując, iż nie brali udziału w charakterze stron. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2003 r. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie z uwagi na brak legitymacji po stronie wnioskodawców do uruchomienia tego postępowania. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawcy nie byli i nie są stronami postępowania, gdyż nie mają interesu prawnego. Zainteresowani złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc szereg argumentów za uznaniem ich za strony postępowania. Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium zważyło, co następuje: Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest nieuzasadniony. Podobnie, jak poprzednio, Kolegium w niniejszym składzie nie znajduje podstaw do uznania argumentów wnioskodawców. W świetle stanu faktycznego i prawnego, w tym szczegółowo cytowanego w skarżonej decyzji orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, aby traktować ich jako strony postępowania. Nie są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. mieszkańcy lokali komunalnych na zasadzie najmu, jak też mieszkańcy wykupionych już lokali, gdy istnieje wspólnota mieszkańców – wówczas w ich imieniu działa zarząd wspólnoty, natomiast nie poszczególni członkowie. Podobnie jest w przypadku spółdzielni mieszkaniowych. Stroną jest spółdzielnią, a nie poszczególni członkowie spółdzielni legitymujący się lokatorskim, czy też własnościowym prawem do lokalu. Praktyka i orzecznictwo, jak wskazano wyżej i przedstawiono w zaskarżonej decyzji, nie daje podstaw do uznania, aby zainteresowani mieszkańcy mieli interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. i mogli być stronami postępowania. Odnośnie podnoszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii umieszczenia nazwisk zainteresowanych w tzw. wykazie stron w korespondencji organu I instancji, to należy stanowczo wyjaśnić, że o tym czy osoba lub podmiot ma przymiot strony nie decyduje zamieszczenie w wykazie lub nawet doręczenie decyzji, lecz istnienie interesu prawnego. Stan sprawy wskazuje, iż organ I instancji błędnie uznał konieczność doręczenia pism skarżącym. To uchybienie zostało zweryfikowane w toku postępowania odwoławczego przez Kolegium Odwoławczego. Organ II instancji ma obowiązek ocenić całe postępowanie organu I instancji łącznie ustaleniem kręgu stron postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Sądu administracyjnego adwokat J. Z. – pełnomocnik M. B., T. Dz., E. S. i J. W., zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie są stronami postępowania administracyjnego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania; b) art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i tym samym nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, że skarżący mieli interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. i mogli być stronami postępowania. Na tej podstawie pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydając zaskarżoną decyzję nie podjęło wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i tym samym nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, że skarżący mieli interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. i mogli być stronami postępowania. Dlatego też zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. W wyroku z dnia 7 lutego 1986 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA 2237/85 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Każdy właściciel (posiadacz) nieruchomości, na której przewiduje się wykonywanie czynności budowlanych, jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i na zasadzie art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej mają zapewnić mu czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwić wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji. Odwrócenie tej kolejności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie skarżący mieli interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. i dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. niezasadnie uznało, że nie są stronami postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację. Skarżący są najemcami lokali komunalnych i nie mogą być uznani za strony w postępowaniu. Mając bowiem interes faktyczny, co nie wystarcza do definicji strony z art. 28 k.p.a. Skarżący nie byli stronami w toczącym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, co wypełnia zdaniem Kolegium, w/w uregulowania prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. W postępowaniu w zakresie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania byłej kotłowni na piekarnię osiedlową, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przyznania statusu strony mieszkańcom sąsiadującego bloku wielorodzinnego, będącym właścicielami poszczególnych lokali mieszkalnych oraz współużytkownikami wieczystymi gruntu w częściach ułamkowych od 21/1000 do 23/1000. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z prawem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty jest pogląd, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich (wyrok NSA z 7 lutego 2000 r., IV SA 364/99, LEX Nr 54743), jednakże – jak podkreśla Sąd w innym orzeczeniu – właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy (wyrok NSA z 27 czerwca 2001 r., IV SA 1056/99, LEX nr 78932). W niniejszej sprawie określenie zmiany sposobu użytkowania byłej kotłowni na piekarnię osiedlową nie rzutuje na sposób zagospodarowania, ani nie ogranicza możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do skarżących. Nieruchomości te to lokale mieszkalne stanowiące odrębną własność, z których skarżący mogą korzystać tak jak dotychczas. Zmiana sposobu użytkowania nieruchomości określonej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rzutuje na wykonywanie uprawnień właściciela lokalu w domu wielorodzinnym, ani na wykonywanie uprawnień ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego gruntu znajdującego się pod tym domem. Podnoszony na rozprawie zarzut, iż projektowana piekarnia może spowodować obniżenie wartości rynkowej lokali mieszkalnych nie zmienia oceny legalności zaskarżonej decyzji, albowiem obniżenie tej wartości jest (co najwyżej) naruszeniem interesu faktycznego, a nie interesu prawnego skarżących i nie nadaje skarżącym statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości. Argumentacja pełnomocnika skarżących, iż ich lokale znajdują się na "obszarze oddziaływania obiektu", jakim ma być piekarnia, a także zastrzeżenia samych skarżących, że sąsiedztwo piekarni będzie stwarzało uciążliwości mieszkańcom sąsiadujących z nią lokali mieszkalnych, świadczą o tym, że skarżący podnoszą zarzuty i argumenty, które winny być zgłaszane na dalszych etapach procesu inwestycyjnego – pozwolenia na budowę, czy nawet pozwolenia na użytkowanie obiektu. Na etapie pozwolenia na budowę określone zostaną parametry techniczne piekarni i warunki jej działania, zapewniające także ochronę interesów osób trzecich. Na tym też etapie skarżący będą mogli przedstawić swoje zastrzeżenia co do zamierzeń inwestora. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, kiedy nie są znane parametry techniczne obiektu zarzuty te są przedwczesne. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę ... – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło