SA/Bk 1341/03

WyrokWSA w Białymstoku2004-01-14

Skład orzekający: Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia NSA J. Orzel, Asesor sądowy W. Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne rolników, nawet jeśli nie posiada dokumentów potwierdzających te wpłaty, a strona twierdzi, że dokumenty te zostały zniszczone?
Ratio decidendi
Organ administracji jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli potwierdza ono fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez niego danych. W przypadku braku dokumentów, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustosunkować się do twierdzeń strony, a odmowa wydania zaświadczenia powinna nastąpić w formie postanowienia. Zaniechanie tych czynności stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Strona Z. R. zwróciła się do Burmistrza Miasta Z. o wydanie zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne rolników za lata 1977-1982. Burmistrz poinformował, że urząd nie posiada dokumentów z tego okresu, gdyż weszły w życie po 1 lipca 1977 r., a posiadane dokumenty z lat późniejszych uległy zniszczeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy stanowisko organu I instancji, traktując pismo Burmistrza jako postanowienie. Strona wniosła skargę do sądu, podnosząc, że składki były opłacane przymusowo, a dokumenty zniszczono.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz (spr.), Sędzia NSA J. Orzel, Asesor sądowy W. Stachurski, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne rolników pobrane w latach 1977-1982 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia 14.08.2003 r. Z. R. zwrócił się do Burmistrza Miasta Z. o wydanie zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne dla KRUS za lata 1976 do 1982 podając, że posiadał gospodarstwo rolne w Z. i opłacał "narzucone przymusowo" składki. Pismem z dnia 22.08.2003 r. Burmistrz Miasta Z. poinformował stronę, że składka na Fundusz Emerytalny Rolników weszła w życie 1 lipca 1977 r. i że urząd nie posiada dokumentów dotyczących wymiaru i poboru składki za lata od 1 lipca 1977 r. do 1982 r. W dokumentach urząd posiada jedynie kartę ewidencyjną wymiaru i poboru składki za 1985 r. Nie godząc się ze stanowiskiem organu Z. R. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. odwołanie podnosząc, że składki na Fundusz Emerytalny Rolników opłacał wraz z podatkiem, a urząd tłumaczy, iż nie posiada dokumentów, które "poszły na przemiał". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. potraktowało pismo Burmistrza Miasta Z. jako postanowienie, a odwołanie strony jako zażalenie i postanowieniem z dnia [...].09.2003 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia przytoczył stanowisko organu I instancji zawarte przez ten organ w piśmie skierowanym do organu odwoławczego po wniesieniu przez stronę "odwołania", a następnie stwierdził, że skoro Burmistrz Miasta Z. nie posiada danych, które potwierdziłyby fakt wpłaty składek na FER w latach 1977-1982, to tym samym stanowisko Burmistrza jest zgodne z art. 306 b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. W skardze do Sądu Z. R. ponownie podał, że składki płacone były obowiązkowo, na gospodarstwo posiada akt własności, a urząd tłumaczy się , że nie posiada dokumentów, że "poszły one na przemiał". Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niewyjaśnienie sprawy, nie zebranie niezbędnego do rozpatrzenia żądania strony materiału dowodowego. Nie ma wątpliwości, że skarżący ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów dotyczących opłacania składek na Fundusz Emerytury Rolników (art. 306 a) §1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa). W takich przypadkach, stosownie do treści art. 306 b) §1 Ordynacji podatkowej, organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl §2 tego przepisu organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie – art. 306 c). Burmistrz Miasta Z. nie wydał postanowienia, a jedynie pismem stwierdził, że nie posiada dokumentów odnośnie wymiaru i poboru składki za lata od 1 lipca 1977 do 1982 roku. Z pisma organu nic więcej nie wynika. Stosownie do przepisu art. 306 k) Ordynacji podatkowej, w sprawach nieuregulowanych w art. 306 a) - 306 i) należy stosować odpowiednio przepisy rozdziałów 1-6, 8-12, 14, 16 oraz 23 działu IV. Oznacza to, że organ ma między innymi obowiązek stosować przepisy zawarte w zasadach ogólnych, podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu (art. 122, art. 123 Ordynacji podatkowej), dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 180 § 1). Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia przytoczył pogląd organu I instancji zawarty nie w rozstrzygnięciu tego organu lecz w piśmie z 11.09.2003 r. Pismo takie nie może zastąpić postanowienia. Fundusz Emerytalny Rolników utworzony został ustawą z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32 poz. 140). Na podstawie art. 42 ustawy Rada Ministrów wydała w dniu 9 grudnia 1977 r. rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 37, poz.166). W myśl § 27 ust. 1 rozporządzenia podstawę wymiaru składki oraz wysokość składki ustala w drodze decyzji naczelnik gminy. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika, jaka jest przyczyna braku dokumentów niezbędnych do wydania stronie stosownego zaświadczenia. Brak też ustosunkowania się organów do twierdzenia strony, że "dokumenty poszły na przemiał". Z tych wszystkich powodów Sąd na mocy art. 145§1 pkt 1c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło