SA/Bk 1457/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA G. Gryglaszewska (spr.), A. Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant E. Trzeciak, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi "S. P." Spółka z o.o. w W. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia liczby punków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych oddala skargę.- Rada Miejska B. podjęła w dniu 17 marca 2003 r., uchwałę Nr [...], w której w § 3 ust. 1 pkt 7 zakazała wydawania zezwoleń na sprzedaż oraz sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) w granicach stacji paliw. Jako podstawę prawną powołano art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591; z 2002 r. Nr 23 poz. 220; Nr 62 poz. 558, Nr 113 poz. 984, Nr 153 poz. 1271, Nr 214 poz. 1806) oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231, Nr 167 poz. 1372). Nie godząc się z treścią uchwały "S. P." Spółka z o.o. z siedzibą w W. wezwała Radę Miejską B. do usunięcia naruszenia prawa, albowiem w związku z takim zapisem uchwały, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w B. negatywnie zaopiniowała wydanie "S." zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepach spożywczo-przemysłowych usytuowanych na stacjach paliw. Spółka zarzuciła podjęcie uchwały z istotnym naruszeniem art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 40 ustawy o samorządzie oraz art. 12 i 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Rada Miejska B. podjęła w dniu [...] października 2003 r. uchwałę nr [...], w której stwierdziła brak podstaw do zmiany § 3 ust. 1 pkt. 7 uchwały Nr [...]. "S. P." Spółka z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w zakresie, w jakim uchwała ta zakazuje sprzedaży napojów alkoholowych na terenie stacji paliw (§ 3 ust. 1 pkt. 7). Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 40 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 12 i 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności części zaskarżonej uchwały i o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi (podobnie jak we wcześniejszym uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa) skarżąca stwierdza, iż przepis art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym nie uprawnia rady gminy do określenia, jakie warunki musi spełniać punkt sprzedaży napojów alkoholowych, tj. że nie może być np. bar mleczny, punkt małej gastronomii, hurtownia czy też stacja paliw. Brzmienie art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w kontekście przepisu art. 14 tej ustawy stanowi, zdaniem skarżącej, o takich miejscach lub obiektach, które ze względu na warunki miejscowe, dają organom możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu. Okoliczność, że przedmiotem obrotu na stacjach benzynowych są głównie paliwa, nie upoważnia do przyjęcia odgórnego założenia, że nie mogą tam być sprzedawane napoje alkoholowe. Taki zakaz nie wynika wprost z ustawy (np. art. 14 ust. 1 pkt. 1-6). Skarżąca powołała się na analogiczne stanowisko, zajęte w wyroku NSA z 12 lipca 2002 r. (II SA 337/01) oraz w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody D. z [...] marca2003 r. Swój interes prawny we wniesieniu skargi do NSA, skarżąca uzasadniła okolicznością odmowy przez Prezydenta Miasta B. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na stacjach benzynowych "S." z racji obowiązywania zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wnosił o jej oddalenie. Prezydent poddał w wątpliwość uprawnienie strony do wniesienia skargi w świetle art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uważając, że treść uchwały nie narusza interesu prawnego skarżącej, a co najwyżej interes faktyczny. Organ zauważył, iż zarzucając naruszenie art. 7 i 8 Konstytucji RP oraz art. 40 ustawy o samorządzie gminnym skarżąca w uzasadnieniu skargi nie wyjaśniła, na czym miałoby polegać to naruszenie. W odpowiedzi na skargę stwierdzono, iż wbrew wywodom skargi, Rada Miejska B., podejmując zaskarżoną uchwałę, nie naruszyła art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, albowiem została podjęta na innej podstawie prawnej – art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy oraz art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy o samorządzie gminnym, regulujące zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Działanie Rady zmierzało do ograniczenia dostępności alkoholu, jako celu nadrzędnego polityki gminy w tym zakresie. Zdaniem organu, powoływanie się skarżącej na cytowane orzecznictwo NSA, nie jest adekwatne do rozpatrywanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż w związku z powstaniem z dniem 1 stycznia 2004 r. dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, skargi wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, są rozpoznawane przez wojewódzkie sądy administracyjne, co ma miejsce również w niniejszym przypadku, zgodnie z zapisem art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] marca 2003 r. reguluje trzy zasadnicze zagadnienia: – w § 1 ustala limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), – w § 2 reguluje odległości miejsc sprzedaży od usytuowania pewnych obiektów (szkoły, obiekty sakralne itp.), – w § 3 określa zakaz wydawania zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w granicach następujących obiektów: (1) targowisk, (2) przystanków komunikacji publicznej, (3) obiektów sakralnych i cmentarzy (4) stadionów i obiektów sportowych, (7) stacji paliw. Wskazana podstawa materialno-prawna uchwały – art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, Nr 167, poz. 1372) – nie jest podstawą wyczerpującą i adekwatną do treści całej uchwały, zwłaszcza jej § 3, co do którego Rada winna powołać art. 14 ust. 6 w/w ustawy, stanowiący, że: "w innych niewymienionych miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, rada gminy może wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych". Jednakże, brak wskazania w/w przepisu w podstawie prawnej uchwały z dnia [...] marca 2003 r. nie niweczy ważności tej uchwały, skoro istnieje upoważnienie ustawowe do jej wydania. Zatem, konieczną stała się ocena, czy przepis art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, upoważniał Radę Miasta B. do wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych na stacjach paliw. W ocenie Sądu, odpowiedź jest twierdząca. Otóż, przepis art. 14 ust. 1 w/w ustawy enumeratywnie wymienia miejsca, w których zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych. Katalog tych miejsc nie jest zamknięty przez ustawodawcę, skoro w ustępie 6 tego artykułu, ustawodawca upoważnia radę gminy do rozszerzenia zakazów na inne miejsca i obiekty, ze względu na ich charakter. Wynika stąd, że dodatkowe zakazy usprawiedliwia charakter miejsca. Kierując się intencjami ustawodawcy wynikającymi z art. 14 ust. 1 ustawy należy przyjąć, iż chodzi o takie miejsca, w których obecność alkoholu jest niepożądana i nie należałoby go afirmować, np. dla zachowania bezpieczeństwa ludzi. Takimi obiektami są, w ocenie Sadu, stacje paliw (nie tylko stacje benzynowe, lecz stacje tankowania gazu) ze względu na określony krąg odbiorców, którymi są w zdecydowanej większości kierowcy pojazdów. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej Spółki, że skoro ustawodawca nie objął w art. 14 ust. 1 pkt. 1-6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ... zakazem sprzedaży alkoholu stacji paliw, to rada gminy nie może tego uczynić w oparciu o art. 14 ust. 6 ustawy na obszarze swojej gminy. Jedynym ograniczeniem, dla rady gminy, przy określaniu zakazu sprzedaży alkoholu, w świetle art. 14 ust. 6, jest wzgląd na charakter miejsca sprzedaży, a ten szczególny charakter należy przypisać stacjom paliw. Zatem, Sąd nie zgadza się z zarzutem skargi, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta B. wykroczyła w § 3 pkt. 7 poza granice upoważnienia ustawowego. Sąd nie podziela, tym samym, stanowiska zaprezentowanego w orzeczeniu NSA z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie o sygn. II SA 337/01. Skład orzekający, w niniejszej sprawie, nie jest związany zwykłym wyrokiem wydanym w innej sprawie. Nie jest to, bowiem, uchwała poszerzonego składu NSA, która wyjaśniałaby, budzące wątpliwości, zagadnienie prawne. Wbrew stanowisku organu, "S. P." z o.o. wykazała – w świetle art. 101 ustawy o samorządzie gminnym – naruszenie jej interesu prawnego poprzez wydanie zaskarżonej uchwały, albowiem Spółka, z uwagi na moc obowiązującą uchwały, otrzymała decyzję odmowną na sprzedaż alkoholu, w stacjach benzynowych. Natomiast, słusznie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, iż skarżąca niczym nie uzasadniła zarzutu naruszenia art. 7 i 8 Konstytucji RP oraz art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, co czyni zbędnym ustosunkowanie się do tych zarzutów. Skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).-