SA/Bk 1490/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Orzel, Sędzia WSA S. Presnarowicz, Asesor WSA W. Stachurski (spr.), Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o dług celny 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego A. M. kwotę 265 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ( I.. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w dniu [...].08.2003 r. wydał decyzję Nr [...] skierowaną do A. M., w której na podstawie art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego określił kwotę długu celnego z tytułu przywozu samochodu osobowego [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1991. Decyzja ta wysłana została na adres zamieszkania A. M. – S. ul [...], a za datę jej doręczenia organ celny uznał 28.08.2003 r., tj. po upływie 7 dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej - art. 150 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Decyzja stała się ostateczna z upływem dnia 11.09.2003 r. W dniu 16.09.2003 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w B. wpłynął wniosek A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, iż przebywała w szpitalu. Do wniosku zostało załączone zaświadczenie Zespołu Opieki Zdrowotnej w H., w którym stwierdzono, iż A. M. przebywał w szpitalu w okresie od 23.08.2003 r. do 03.09.2003 r. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2003 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzając jednocześnie, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie podlega rozpatrzeniu. Zdaniem organu celnego w sprawie brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem A. M. nie wykazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a ponadto sam wniosek o przywrócenie terminu był również spóźniony. Zgodnie z art.162 Ordynacji podatkowej wniosek o przywrócenie terminu należy założyć w ciągu 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi. Według organu termin 7-dniowy do złożenia wniosku należy liczyć od dnia wyjścia A. M. ze szpitala, tj. od 03.09.2003 r. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej w B., zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Według Skarżącego, zarówno telefonicznie w dniu 18.07.2003 r., jak i osobiście w dniu 22.07.2003 r. informował on pracowników organu celnego o planowanym pobycie w szpitalu. Przebywając na leczeniu w Szpitalu [...] nie był on wstanie myśleć o toczącym się postępowaniu. O winie, czy niedbalstwie nie może być więc mowy. Zdaniem A. M. nie przekroczył on także 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z decyzją zapoznał się bowiem dopiero w dniu 11.09.2003 r. Dodatkowo Skarżący podniósł, iż organ celny nie zapewnił mu czynnego udziału w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu o braku winy - jako warunku przywrócenia terminu - można mówić, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Sam fakt choroby nie zawsze jest wystarczającą przeszkodą do dokonania czynności w terminie, bowiem nie każda choroba wyklucza możliwość dokonania czynności w prowadzonym postępowaniu. Przedłożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaświadczenie o pobycie w szpitalu nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu procesowego. Pobyt w szpitalu trwał od 23.07.2003 r. do 03.09.2003 r., a więc przesłanka na jaką powołuje się Strona we wniosku o przywrócenie terminu istniała do 03.09.2003 r. Organ celny podkreślił również, iż w dniu 09.09.2003 r. A. M. odebrał osobiście upomnienie Nr [...] z dnia [...].09.2003 r., dotyczące przedmiotowej decyzji, a zatem do dnia 11.09.2003 r. włącznie mógł skutecznie złożyć odwołanie od decyzji. Ponadto Pani M. M. będąc w Urzędzie Celnym w B. w dniu 11.09.2003 r. , czyli w ostatnim dniu, w którym skutecznie mogło zostać złożone odwołanie otrzymała kserokopię decyzji. Odpowiadając natomiast na zarzut niezapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu organ celny wyjaśnił, iż odbiór postanowienia z dnia [...].08.2003 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, własnoręcznym podpisem potwierdził T. M. - syn A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.162 §1 i 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony. Dyrektor Izby Celnej w B., zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jaki w odpowiedzi na skargę szeroko objaśnił warunki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu organ błędnie jednak przyjął, iż w przedmiotowej sprawie warunki te nie zostały spełnione. W szczególności błędne jest stanowisko organu, iż A. M. spóźnił się z wnioskiem o przywrócenie terminu. Organ celny wyszedł z założenia, iż przeszkoda uniemożliwiająca złożenie przez A. M. odwołania od wydanej decyzji, odpadła z chwilą opuszczenia przez niego szpitala [...]. Od tego więc dnia organ liczy 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przeszkodę w złożeniu odwołania od decyzji, organ celny upatruje zatem w samym fakcie pobytu Strony w szpitalu. Tymczasem faktyczną przeszkodą uniemożliwiającą Stronie skorzystanie z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania, był brak wiedzy o tym, iż w dniu [...].08.2003 r. wydana została wobec niej decyzja w sprawie określenia długu celnego. Opuszczenie przez A. M. szpitala w dniu 03.09.2003 r. nie oznacza - jak to a priori przyjął organ celny, że Strona w tym właśnie dniu dowiedziała się o wydaniu decyzji. Według A. M. o wydanej wobec niego decyzji dowiedział się w dniu 11.09.2003 r. od żony M. M., która w tym dniu otrzymała w Urzędzie Celnym w B. jej kserokopię. Organ celny negując w tym zakresie twierdzenia strony powinien zatem wskazać dowód przeciwny, a nie opierać się na domniemaniu, iż opuszczenie przez A. M. szpitala [...] w dniu 03.09.2003 r., wiąże jednoczenie się z faktem dowiedzenia się przez niego o wydanej decyzji. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej w B. przekroczył także granice swobodnej oceny zebranego materiału stwierdzając, iż A. M. nie wykazał w przedmiotowej sprawie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Nie może zyskać akceptacji stwierdzenie, iż tylko nagła choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności lub posłużenie się w tym celu osobą trzecią usprawiedliwia przywrócenie terminu. Winy A. M. organ celny dopatruje się w tym, iż wiedząc o toczącym się postępowaniu i planowanej hospitalizacji nie wykazał należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej o swoje interesy. W tym przypadku nie uwzględniono jednak charakteru choroby A. M., o której - jak wynika z akt sprawy - organy celny I instancji miał wiedzę jeszcze przed wydaniem decyzji. Z pozyskanej przez organ celny z Prokuratury Okręgowej w B. opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...].09.2002 r. wynika, iż A. M. cierpi na "[...]". Stwierdzono u niego "[...]" oraz "[...]". Dowód ten został całkowicie pominięty w ocenie winy Skarżącego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].10.2003 r. na zasadzie na zasadzie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) należało uchylić. Rozpatrując ponownie sprawę organ celny winien uwzględnić całokształt zebranych w sprawie dowodów i towarzyszących jej okoliczności. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 (1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.