SA/Bk 1547/03

WyrokWSA w Białymstoku2004-04-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie podwyższenia poziomu drogi gminnej, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy istniały rozbieżności w ustaleniach faktycznych dotyczących stanu terenu?
Ratio decidendi
Organ II instancji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, naruszając art. 7 k.p.a., co skutkowało przedwczesnym umorzeniem postępowania. Istniały sprzeczne dowody dotyczące rzędnych terenu, w tym mapa poinwentaryzacyjna przedłożona przez skarżącego, która wykazywała inne wartości niż mapa przywołana przez organ. Należało wyjaśnić te rozbieżności przed podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. zarzucił Wójtowi Gminy K. samowolne podwyższenie drogi gminnej o 1 metr, co miało powodować zalewanie jego działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał wstrzymanie robót i wykonanie inwentaryzacji, stwierdzając podwyższenie drogi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że Wójt nie prowadził robót drogowych, a jedynie prace związane z budową kanalizacji, na którą posiadał pozwolenie. Skarżący złożył skargę do sądu, podnosząc, że organ II instancji oparł się na mapach nieodzwierciedlających stanu faktycznego, a na rozprawie przedłożył inną mapę poinwentaryzacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].11.2003 r. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Grażyna Gryglaszewska (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dn. [...].10.2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r. (Dz.U. nr 106, poz. 1026 z 2000 r.), nakazał Wójtowi Gminy K. wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych na drodze gminnej – ulicy L. w K. bez wymaganego pozwolenia oraz zobowiązał do: wykonania inwentaryzacji geodezyjno-budowlanej robót, przedłożenia odpowiednich dokumentów o zgodności obiektu z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego, wykonania oceny technicznej robót zawierającej opracowanie sposobu odprowadzania wód powierzchniowych z działek o stosownych numerach geodezyjnych oraz sposobu zapewnienia swobodnego dojazdu do tych działek. Powyższe postanowienie było wynikiem przeprowadzonego postępowania, wszczętego ze skargi J. G. zamieszkałego przy ul. L. [...] w K., który twierdził, że Wójt Gminy w K. bezprawnie podwyższył drogę o 1 metr, co powoduje systematyczne zalewanie jego działki o nr geodez. [...]/[...] przez wody opadowe. Po przeprowadzeniu oględzin, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, iż ulica L. jest podwyższona ok. 1 metra w stosunku do istniejącego poziomu terenu, co stanowi zaporę dla spływających wód opadowych z terenów wyższych i powoduje zalewanie działek usytuowanych wzdłuż drogi. Obecny na oględzinach przedstawiciel Urzędu Gminy – J. P. potwierdził, iż przed podwyższeniem drogi była ona usytuowana na równi z poziomem naturalnego spadku terenu. Organ stwierdził, że droga powinna być usytuowana na poziomie terenu istniejącego, co wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia 26.06.2003 r., natomiast z informacji Starostwa Powiatowego w S. wynikało, iż nie było wydawane pozwolenie Wójtowi Gminy na roboty budowlane. Wskutek zażalenia Wójta Gminy K., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...].11.2003 r. nr [...], uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie. Organ II instancji, po przeprowadzeniu wizji w terenie ustalił, iż Wójt Gminy w K. nie prowadził na ulicy L. żadnych robót budowlanych i nie nawiózł materiału, który powodowałby podwyższenie drogi o 1 metr. O fakcie tym świadczyły porośnięte trawą pobocza, ich poziom oraz stan zagęszczenia nawierzchni żwirowej drogi. Natomiast, Wójt Gminy K. był inwestorem kanalizacji sanitarnej pobudowanej w latach 1994 – 1996 na podstawie pozwolenia na budowę. Z porównania rzędnych wysokości studni kanalizacji sanitarnej na wtórniku aktualnym na dzień 24.04.1997 r. oraz na mapie wydanej w Starostwie Powiatowym w S. aktualnej na dzień 26.06.2003 r. wynika, że nie uległy one zmianie w ciągu 6 lat czyli od momentu wykonania inwentaryzacji powykonawczej po zrealizowaniu kanalizacji sanitarnej. Wysokość góry studni kanalizacji sanitarnej oraz góry pokryw zaworów wodociągowych znajdują się na jednakowym poziomie i były określone w projekcie budowlanym będącym załącznikiem do pozwolenia na budowę i zostały zainwentaryzowane po wykonaniu inwestycji oraz naniesione na mapę zasadniczą. Zdaniem organu, J. G. winien zgłaszać swoje uwagi na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej, natomiast problem spływu wód opadowych jest regulowany prawem wodnym i organy budowlane nie są kompetentne do orzekania w tym zakresie Stąd też, organ II instancji umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. J. G. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2003 r. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. Skarżący twierdził, iż istnieje niezgodność poziomu drogi na gruncie z jej usytuowaniem wynikającym z mapy sytuacyjno-wysokościowej z dn. 26.06.2003 r., co stwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Podniesienie poziomu drogi o 1 metr zostało wykonane i zakończone przez Wójta, zaś organ II instancji twierdząc, że droga jest usytuowana na poziomie istniejącego terenu, odczytał to z map geodezyjnych, które nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie. Zdaniem skarżącego, podwyższenie drogi o 1 metr nie zostało naniesione na mapę. Na rozprawie sądowej J. G. złożył mapę poinwentaryzacyjną obiektu budowlanego dotyczącą rzeźby terenu, zatwierdzoną przez Starostwo Powiatowe w S. w 2004 roku, z której to mapy, w porównaniu z mapą z daty 26.06.2003 r., wynikają inne rzędne terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż w związku z powstaniem z dniem 1-go stycznia 2004 roku dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, skargi wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego są rozpoznawane przez wojewódzkie sądy administracyjne, co ma miejsce również w niniejszym przypadku, zgodnie z zapisem art. 97 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271). Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, albowiem organ II instancji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, przez co naruszył art. 7 k.p.a. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż organy I i II instancji poczyniły całkowicie inne ustalenia stanu faktycznego, po przeprowadzeniu wizji lokalnej tego samego, spornego odcinka ulicy L. w K. J. G., w skardze skierowanej do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].08.2003 r. zgłosił samowolne podniesienie przez Wójta Gminy w K. o 1 metr, obecnej ulicy L. Skarżący podał, iż działo się to w czasie budowy przez niego budynku mieszkalnego przy tej ulicy, a więc ok. 1996 roku. Abstahując od okoliczności, czy rzeczywiście wyższe usytuowanie drogi (w porównaniu z pierwotnym) jest przyczyną zalewania działki skarżącego przez wody opadowe, organy nadzoru budowlanego winny prowadzić postępowanie pod kątem, ewentualnego naruszenia przepisów prawa budowlanego przez inwestora, który wykonywał pewne roboty drogowe w latach 1994 – 1996. Roboty te (jak wyjaśniono w postępowaniu odwoławczym) dotyczyły wykonania kolektora kanalizacyjnego, na co Urząd Gminy w K. posiadał pozwolenie na budowę. Jakkolwiek Wójt Gminy K. nie prowadził odrębnej inwestycji polegającej na budowie drogi, to prace ziemne przy budowie kanalizacji wiązały się z ułożeniem rur, posadowieniem studzienek, zasypaniem rozkopów i ukształtowaniem niwelety nawierzchni żwirowej ulicy L. W ocenie Sądu, nie jest wystarczającym do wyjaśnienia sprawy stwierdzenie przez organ II instancji, iż wysokość góry studni kanalizacji sanitarnej oraz góry pokryw zaworów wodociągowych są na jednakowym poziomie, gdyż tak zostały określone w projekcie budowlanym i tak zainwentaryzowane po wykonaniu inwestycji i naniesione na mapę zasadniczą. Należało wyjaśnić, czy dane zapisane na mapie odzwierciedlają stan, istniejącego odcinka drogi w rzeczywistości. Zarzut skarżącego, iż "podwyższenie drogi o 1 metr zostało wykonane przez Wójta samowolnie i nie zostało naniesione na badane, przez Inspektora Wojewódzkiego, mapy" – nie został wyjaśniony w trakcie postępowania. Organ, powołując się na mapę wydaną w Starostwie Powiatowym w S. aktualną na dzień 26.06.2003 r. twierdzi, iż rzędne wysokości góry studni kanalizacyjnych nie uległy zmianie w porównaniu ze stanem istniejącym na datę 24.04.1997 r. Tymczasem skarżący przedłożył, na rozprawie sądowej, inną mapę – poinwentaryzacyjną obiektu budowlanego – zaewidencjonowaną w Starostwie Powiatowym w S. pod nr [...] sporządzoną przez geodetę upr. K. S., z której to mapy wynikają inne rzędne studzienek w terenie. Tę sprzeczność należy, niewątpliwie, wyjaśnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgłoszenie kilka lat temu zakończenia robót, dotyczących budowy kanału sanitarnego na ulicy L. w K., nie powoduje automatycznie, zalegalizowania stanu, który ewentualnie nie odpowiadałby przepisom prawa budowlanego (w tym przepisom techniczno-budowlanym). Organ prowadzący ponownie postępowanie winien mieć ewentualnie na względzie treść art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm. – z 2000 r.) oraz zwrócić uwagę na obowiązującą od dnia 11.07.2003 r. nowelizację przepisów w/w ustawy dokonaną ustawą z dnia 27.03.2003 r. (Dz.U. nr 80, poz. 718). Zastosowanie przez organ przepisu art. 66 może mieć uzasadnienie lub też nie – w zależności od ustalonego, w pierwszej kolejności, prawidłowego i obiektywnego stanu faktycznego. Niewykluczone jest również zastosowanie przez organ innych przepisów prawa materialnego i procesowego. Na obecnym etapie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. było, w ocenie Sądu, co najmniej przedwczesne. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło