SA/Bk 1548/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Stanisław Prutis, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...].11.2002 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał rozbiórkę wiaty drewnianej o wym. 3,98 x 4,00 m. wybudowanej na działce o nr geod. [...]/[...] przy ul. W. w B. Od decyzji tej odwołał się S. S. - właściciel tejże działki. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia[...].01.2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się S. S., kierując skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. NSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 15.05.2003 r. w sprawie o sygn. SA/Bk 123/03 oddalił skargę jako bezzasadną stwierdzając, iż orzeczony nakaz rozbiórki nie narusza prawa. Decyzja PINB Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].11.2002 r., stała się ostateczna. Na tej podstawie, po uprzednim wysłaniu upomnienia z dnia 31.01.2003r., w dniu [...].09.2003 r. organ wystawił tytuł wykonawczy dotyczący rozbiórki przedmiotowej wiaty. S. S. pismem z dnia 08.10.2003 r. zgłosił zarzuty odnośnie egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zdaniem składającego zarzuty tytuł wykonawczy dotyczy obiektu, który już nie istnieje, ponieważ wiata na materiały budowlane została zaadaptowana na altankę – o czym poinformował właściwe organy administracji. Postanowieniem z dnia [...].10.2003 r., nr [...] PINB Powiatu Grodzkiego w B. nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów wywodząc, iż obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a jego wykonanie nie zostało wstrzymane ani odroczone. Zdaniem organu wniesione zarzuty nie spełniają przesłanek zawartych w treści przepisu art. 33 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r., nr 36, poz. 161 z późn. zm.) nie zasługując na uwzględnienie. We wniesionym zażaleniu S. S. stwierdził, iż zarówno w decyzji z dnia [...].11.2002 r., jak i w tytule wykonawczym jest mowa tylko i wyłącznie o drewnianej wiacie, która obecnie po przebudowie przeprowadzonej w kwietniu 2002 r. pełni funkcję altanki ogrodowej. W przedmiocie rozbiórki obecnie istniejącej altanki nigdy nie zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne ani nie została wydana decyzja administracyjna. W konkluzji wywiódł, iż zostały spełnione przesłanki art. 33 pkt 1, 2 oraz 10 w/w ustawy oraz wniósł o wstrzymanie i unieważnienie prowadzonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...].11.2003 r., nr [...] PWINB w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wywiódł, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut naruszenia art. 27 ustawy nie zasługuje również na uwzględnienie gdyż w przedmiotowej sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, dlatego też w tej kwestii zastosowanie ma wyłącznie art. 26 § 4 ustawy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określających podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - wymienionych w art. 33 pkt 1-10 w/w ustawy. W skardze do NSA w Białymstoku S. S. w znacznej części powtórzył swoje wcześniejsze zarzuty, podkreślając raz jeszcze fakt, iż wiosną 2002 r. przestała istnieć wiata na materiały budowlane, a w jej miejsce, w wyniku przebudowy, powstała altanka ogrodowa. Zdaniem skarżącego organ nie może nakazać rozbiórki nieistniejącego obiektu. Dodatkowo S. S. wskazał na nie poinformowanie go o przysługujących mu prawach wynikających z art. 35 a ustawy oraz o innych przepisach prawa administracyjnego. Zdaniem skarżącego mogło to mieć negatywny wpływ na przebieg całego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać na zmianę właściwości sądu, powstałą w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W ocenie Sądu skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W przedmiocie spornej wiaty wypowiadał się NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w wyrokach z dnia 05.06.2002 r., sygn. akt SA/Bk 212/02, z dnia 04.10.2002r., sygn. akt SA/Bk 855/02 oraz z dnia 15.05.2003 r., sygn. akt SA/Bk 123/03. Jest niewątliwym, że na dzień wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, istniała prawomocna decyzja, nakazująca rozbiórkę wiaty, natomiast zgłoszenie przez skarżącego do organu zamiaru adaptacji wiaty na altankę – nie zostało przyjęte. W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie ma regulacja zawarta w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego, zgodnie z którą organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało ostatecznie zakończone. Strona w tamtym postępowaniu mogła i była uprawniona do podważania zasadności nałożonego na nią obowiązku. Zasada ta wynika z samej istoty postępowania egzekucyjnego, które ma na celu doprowadzenie do realizacji nałożonego obowiązku ostateczną decyzją administracyjną, który nie jest wykonywany dobrowolnie przez zobowiązanego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie może kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania. Zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może jedynie wnieść zarzuty z przyczyn wyczerpująco wymienionych w art. 33 ustawy. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (wymogi treści tytułu wykonawczego). W orzecznictwie NSA utrwalono pogląd, iż zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 ustawy z treścią art. 33 pkt 1 pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie postępowania administracyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego ( vide: wyrok z dnia 10.12.1998 r. NSA w Warszawie, sygn. III SA 1418/97, LEX nr 37145). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż obowiązek rozbiórki wiaty istnieje i jest wykonalny. Przebudowa wiaty na altankę miała miejsce wiosną 2002 r. – czyli przed wydaniem tytułu wykonawczego z dnia[...].09.2003 r. Nie ulega wątpliwości, że obiekt budowlany, wymieniony w tytule wykonawczym, istnieje w tym samym miejscu, chociaż w zmienionej formie. Należy podkreślić, iż skarżący nie dostarczył żadnych dowodów, o których mowa w art. 45 § 1 ustawy które potwierdzałyby wykonanie nałożonego na niego obowiązku (bądź też jego nieistnienie). Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie pozwalają na stwierdzenie, iż przerobienie spornej wiaty na altankę miało miejsce jeszcze w toku prowadzonego postępowania o jej rozbiórkę. Istnieje przez to uzasadnione prawdopodobieństwo, że działaniem swym skarżący dążył do obejścia przepisów prawa. Przerobienie wiaty na altankę stanowi w myśl obowiązujących przepisów przejaw samowoli budowlanej, gdyż odbyło się bez uzyskania zgody właściwych organów administracji. Za niezasadny należy uznać również zarzut skarżącego dotyczący prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z wymogami art. 7, 8, 9 i 11 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071 ze zmianami). KPA nakłada na organy administracji państwowej określone obowiązki w tym zakresie by strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawej (vide: wyrok z dnia 20.01.2000 r., NSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1512/97, LEX nr 39789). Trudno wymagać bowiem, by organ z własnej inicjatywy pouczał stronę o możliwościach prawnych dalszego postępowania w sprawie. Istniejący obowiązek udzielania informacji nie zastępuje własnego obowiązku strony posiadania znajomości zasad postępowania administracyjnego. W końcu podnoszone przez skarżącego naruszenie przez organ treści art. 35 a ustawy należy uznać za niezasadne gdyż przepis ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy możliwe jest dochodzenie roszczeń o istnienie lub wysokość należności w drodze sądowej przed sądem powszechnym. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Reasumując, skarżący nie wykazał istnienia żadnej z przesłanek prawnych wynikających z art. 33 ustawy, a wymaganych do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu. Przedmiotowa wiata, istnieje obecnie w przebudowanej formie (nie usankcjonowanej w myśl obowiązujących przepisów prawa budowlanego). Nie zasadnym jest przez to zarzut niewykonalności i bezprzedmiotowości nałożonego obowiązku. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia przez organ treści art. 27 § 3 ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż upomnienie z dnia [...].01.2003 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącemu dnia 06.02.2003r. (odbiór pokwitowała żona skarżącego, czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zamieszczone na str. 3 akt administracyjnych). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem skarga podlegała oddaleniu na podst. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270).