SA/Bk 1566/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Grażyna Gryglaszewska (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o legalizację otworów okiennych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej L. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2003r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z dnia 17 listopada 2000r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 103 ust. 2 ustawy i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. Nr 106 z dnia 5 grudnia 2000r. poz. 1126 z późn. zmianami), art. 40 i 42 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].09.2003r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., umarzającą postępowanie administracyjne w zakresie wykonania 3 otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki nr geod. [...], usytuowanego przy ulicy C. [...] w B. i wykonania balkonów w sposób inny, niż przewidywała zatwierdzona dokumentacja decyzją z dnia [...].01.1981r. nr [...] Prezydenta Miasta B. oraz nakazującą Państwu E. i M. G. w terminie do 31 grudnia 2003r. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanej rozbudowy w/w budynku mieszkalnego od strony działki o nr geod. [...]oraz w terminie do 30 listopada 2003r. wykonanie następujących czynności: 1. zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego przy granicy z działką o nr geod.[...], usytuowanego przy ulicy C. [...] w B., 2. przedłożenie do PINBPG w B. 3 egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego rozbudowanej części budynku mieszkalnego wraz z planem zagospodarowania działki, opracowanym na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1:500 przez uprawnionego projektanta oraz oświadczenie uprawnionej osoby o zgodności wykonania robót budowlanych, związanych z rozbudową budynku mieszkalnego z zasadami sztuki budowlanej. Przebieg postępowania przedstawiał się następująco: Organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr geod. [...]w B. przy ulicy C. [...]. W wyniku dwukrotnie przeprowadzonych oględzin ustalił, iż na działce znajduje się budynek mieszkalny murowany. W/w obiekt o wym. 12,50 x 10,00m został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.1981r. Prezydenta Miasta B.. Wg oświadczenia, złożonego do protokołu oględzin z dnia 28.05.2003r. przez E. G. w miesiącu lipcu i sierpniu 1989r., po zgłoszeniu budynku do użytkowania, Państwo G. dokonali rozbudowy budynku od strony działki nr geod. [...], polegającej na dobudowaniu części obiektu parterowej, o wymiarach 12, 50 x 4,20m, z przeznaczeniem na część mieszkalną z garażem. W ścianie zlokalizowanej w odległości ok. 25 – 30cm od ogrodzenia z działką nr geod. 333 wykonano 6 sztuk otworów okiennych nie otwieranych o wym. 1,80 x 0,90m. Ponadto w trakcie realizacji budynku mieszkalnego wykonane zostały dodatkowo balkony od strony ulicy i podwórka, obecnie dokonywana jest wymiana balustrad na balkonach. Poza tym ściana przedmiotowego budynku od strony działki L. W., posiadająca trzy otwory okienne, jest usytuowana w odległości 3,50 – 3,90m. od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami, co kwestionowała w swoich pismach Pani W.. Zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową w tej ścianie były przewidziane 3 otwory okienne z tym, że odległość ściany od granicy z działką sąsiadki powinna wynosić 4,00 m. W związku z powyższym w dniu [...].09.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wydał, w oparciu o przepisy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane i art. 40 i 42 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane oraz art. 105 § 1 Kpa, decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w zakresie wykonania 3 otworów okiennych w ścianie od strony działki o nr geod. [...] budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ulicy C. [...] w B. oraz wykonanych balkonów i nakazał E. i M. G. w terminie do 31 grudnia 2003r. uzyskać pozwolenie na użytkowanie samowolnie wykonanej rozbudowy w/w budynku mieszkalnego i w tym celu w terminie do 30 listopada 2003r. zlikwidować 6 otworów okiennych w ścianie przedmiotowego budynku od strony działki nr geod. [...] oraz przedłożyć niezbędną dokumentację wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót budowlanych z zasadami sztuki budowlanej. Od powyższej decyzji złożyła odwołanie Pani L. W., nie zgadzając się na umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie dotyczącym wykonania 3 otworów okiennych w ścianie obiektu od strony jej działki o nr geod. [...] i wnosiła o zamurowanie lub wypełnienie luksferami trzeciego okna w ścianie budynku mieszkalnego, zlokalizowanej w odległości 3,50m od ogrodzenia działki. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie L. W. od powyższej decyzji i przeprowadzeniu w dniu 14.11.2003r. wizji lokalnej na przedmiotowej działce stwierdził, co następuje: Z zebranego materiału dowodowego wynika, że E. i M. G., na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.1981r. zrealizowali budowę budynku mieszkalnego na działce o nr geod. [...]w B. Pismem z dnia 11.04.1989r. Kierownik Wydziału Urbanistyki, Architektury, Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska przyjął zgłoszenie budynku do użytkowania w pełnym zakresie. Dokumentacja projektowa do w/w pozwolenia na budowę przewidywała w ścianie osłonowej, usytuowanej w odległości 4,00m od granicy z działką L. W. trzy otwory okienne o symbolu Op o wymiarach 0,90 x 0,60m. Zgodnie z oświadczeniem inwestorów, złożonym do protokołu oględzin z dnia 22.11.2002r., podczas realizacji budynku powiększono powyższe otwory okienne do wymiarów 1,50 x 0,85m – 2 szt. i do 1,65 x 0,85m. – 1 szt. W obecnym czasie, zgodnie z pomiarami dokonanymi w dniu 14.11.2003r. podczas wizji lokalnej organu odwoławczego, powyższe otwory okienne są o wym. 1 szt. 0,90 x 0,80m i 2 szt. 0,90 x 1,70m w świetle ościeży. Odległość natomiast ściany z otworami okiennymi do końca murku ogrodzeniowego wynosi ok. 3,35 – 3,75m., odległość ściany do budynku mieszkalnego na działce L. W. wynosi 8,35 do 9,55m. Z wyrysu geodezyjnego działki nr [...], sporządzonego do celów projektowych wynika, że odległość ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi od granicy działki p. W. wynosi ok. 4,00m, mierząc od narożnika budynku położonego bliżej ul. C. i zwęża się do ok. 3,50m. w głąb działki. W okresie budowy obiektu obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia budynki wolnostojące mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych z otworami okiennymi i drzwiowymi i o pokryciu z materiałów niepalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Przepis § 12 ust. 2 tego rozporządzenia dopuszczał zmniejszenie tej odległości, pod warunkiem, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Biorąc pod uwagę fakt, że odległość pomiędzy przedmiotową ścianą z otworami okiennymi, a budynkiem L. W., którego budowę rozpoczęła wcześniej, wynosi ponad 8 m oraz to, że budynek mieszkalny Państwa G. został przyjęty do użytkowania, organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w zakresie zgodności wykonania 3 otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki o nr geod.[...], jako bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 kpa. Odnośnie dokonanej przez inwestorów w 1989r. samowolnej dobudowy parterowej o wym. 12,50 x 4,20m do przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony działki o nr geod. [...] organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 40 i 42 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane, powołując się na przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane. Inwestorom nakazano dokonanie czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, albowiem inwestorzy nie naruszyli przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, zaś samowolna rozbudowa obiektu nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi, mienia oraz nie prowadzi do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła L. W. Skarżąca nie zgodziła się z częścią decyzji, dotyczącą umorzenia postępowania odnośnie otworów okiennych, znajdujących się w ścianie budynku p. G. od strony działki skarżącej o nr geod.[...]. Zdaniem skarżącej decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 73 § 1 i 75 § 1 oraz art. 7 i 9 kpa. Według opinii skarżącej odległość ściany budynku na działce p. G. od granicy z jej działką została zmniejszona i jest niezgodna z projektem. Otwory okienne wykonano w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy działki. Zostały one powiększone samowolnie po przyjęciu budynku do użytkowania w latach 1994-1996, co jest niezgodne z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. Wcześniej otwory te były małe, na dowód czego skarżąca dołączyła kserokopię zdjęcia. Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych..., gdyż ściana budynku skarżącej posiada drzwi i okna od strony działki sąsiedniej p. G., co powodowało niedopuszczalność posadowienia okien w ich budynku w odległości mniejszej niż 8 m. między budynkami. Skarżąca wskazała, iż chodzi jej zwłaszcza o trzecie okno, które znajduje się w odległości 3,35 – 3,50 m od granicy jej działki, usytuowane na wprost okien jej budynku mieszkalnego. Zostało ono powiększone i przystosowane do otwierania w 2001r. Okno to jest użytkowane dla celów lecznicy dla zwierząt, która została usytuowana w samowolnie wybudowanym, przyległym budynku gospodarczym. Skarżąca żądała, aby zobowiązano inwestorów do zamurowania lub wypełnienia luksferami trzeciego otworu okiennego lub zmniejszenia go do wymiarów zgodnych z projektem budowlanym. Podniosła również, że podczas wizji lokalnej w 14.11.2003r. nie mogła wnieść swoich uwag, gdyż sąsiedzi zabronili jej wstępu na sąsiednią posesję. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż zgodnie z projektem budowlanym z 1981r., ściana budynku p. G. od strony granicy z działką skarżącej posiadała 3 otwory okienne piwniczne o symbolu Op, przy czym z dokumentacji nie wynikało, aby okna te nie były otwierane. Według oświadczenia inwestorów, złożonego do protokołu oględzin w dniu 22.11.2002r. okna te zostały powiększone podczas realizacji budynku. Na oględzinach w dniu 14.11.2003r. przedstawiciele organu dokonali pomiarów otworów okiennych, które po licu ściany zewnętrznej wynoszą: 0,90 x 0,80m – 1 szt. i 0,90 x 1,70m – 2 szt. Powiększenie, zmniejszenie otworów okiennych lub wymiana stolarki okiennej nie stanowi w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994r. istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Odległość w/w ściany z otworami okiennymi do końca muru ogrodzeniowego wynosi ok. 3,35 – 3,75m., natomiast z wyrysu geodezyjnego działki o nr geod.[...], sporządzonego dla celów projektowych wynika, iż odległość tej ściany od granicy działki Pani W. wynosi ok. 4,0m., mierząc od narożnika budynku, położonego bliżej ul. C. i zwęża się do ok. 3,50m. w głąb działki (odległości zostały pomierzone na wyrysie linijką). Obowiązujące w trakcie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, dopuszczały zmniejszenie odległości usytuowania budynków wolnostojących mieszkalnych o ścianach z otworami okiennymi i drzwiowymi od granicy działki, pod warunkiem, że odległość między budynkami powinna wynosić co najmniej 8,0 m. Pomiary dokonane przez organ odwoławczy podczas wizji lokalnej w dniu 14.11.2003r. wykazały, iż odległość ściany budynku mieszkalnego p. G. do budynku L. W. wynosi od 8,35 do 9,55m. Zdaniem organu nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przepisów art. 73 § 1 i art. 75 § 1 kpa, a także art. 7 i 9 kpa. Strona była zawiadomiona o terminie przeprowadzenia wizji lokalnej, a także brała w oględzinach czynny udział, podpisując sporządzony w trakcie protokół.. Faktem jest, iż sąsiedzi skarżącej odmówili wejścia na ich posesję, do czego mieli prawo, jako właściciele nieruchomości. Nie zakłóciło to w żaden sposób prawidłowości dokonanych czynności, polegających głównie na dokonywaniu pomiarów. W/w czynności dokonywane przez przedstawicieli organu odwoławczego były wykonywane w obecności skarżącej, która stała na swojej posesji w pobliżu ogrodzenia, do którego były dokonywane pomiary. Przedstawiciel organu zapytał skarżącą, czy chce zapoznać się z aktami sprawy, którymi dysponował w trakcie wizji. Skarżąca nie zechciała skorzystać. Organ twierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż w związku z powstaniem z dniem 1 stycznia 2004r. dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, skargi wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego są rozpoznawane przez wojewódzkie sądy administracyjne, co ma miejsce również w niniejszym przypadku, zgodnie z zapisem art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). Wniesionej przez L. W. skardze, w części dotyczącej umorzenia postępowania (tylko ta część decyzji została zaskarżona, albowiem dotyczyła interesu skarżącej) nie można odmówić słuszności. Nie były sporne w sprawie następujące okoliczności: - E. i M. G. pobudowali na działce o nr [...] budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego w 1981r., zaś został on zgłoszony do użytkowania w 1989r.; - dokumentacja projektowa do pozwolenia na budowę przewidywała w ścianie od strony działki L. W. nr [...]trzy otwory okienne "Op" o wymiarach 0,90 x 0,60m.; - obecnie otwory okienne posiadają wymiary: 0,90 x 0,80m – 1 szt. i 2 szt. 0,90 x 1,70m, zaś odległość ściany z otworami okiennymi do końca murku ogrodzeniowego wynosi 3,35 – 3,75m, odległość tej ściany do budynku mieszkalnego L. W. wynosi 8,35 – 9,55m. Przyjmując za wiarygodne oświadczenie inwestorów (złożone do protokołu oględzin z dniu 22.11.2002r.) organ ustalił, iż otwory okienne zostały powiększone podczas realizacji budynku mieszkalnego, co nie stanowi istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, zaś odległość pomiędzy ścianą z oknami budynku inwestorów od budynku skarżącej jest większa niż 8m., co było zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (§ 12 ust. 2). W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły w sposób należyty i obiektywny powyższego aspektu sprawy, a mianowicie – okresu, w jakim zostały powiększone otwory okienne. Z twierdzeń skarżącej wynikało, iż otwory okienne zostały powiększone w latach 1994-1996, a nie w trakcie budowy budynku, tj. do 1989r. Skarżąca zarzut ten podniosła w odwołaniu z dnia 6.10.2003r., lecz nie był on przedmiotem wyjaśnień przedstawicieli organu odwoławczego podczas wizji lokalnej w dniu 14.11.2003r. Skarżąca przedłożyła na tę okoliczność kserokopię zdjęcia (k-7 akt sądowych), z którego zdaje się wynikać, iż w pewnym okresie czasu wszystkie trzy otwory okienne były jednakowej wielkości. Organy naruszyły przepisy art. 7, 9 i 75 kpa, albowiem zebranie dowodów w celu umiejscowienia w czasie dokonania przeróbek otworów okiennych przez p. G. miało istotne znaczenie dla prawnej kwalifikacji tej czynności, tj. zastosowania przepisów tzw. "starego" prawa budowlanego, czy też ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 – tekst jednolity z późn. zmianami) oraz stosownych przepisów wykonawczych. Jeżeli w trakcie ponownego rozpoznania sprawy organ ustaliłby, że otwory okienne zostały powiększone przed 1 stycznia 1995r. i przed przystąpieniem do użytkowania budynku, to również nie oznacza to automatycznego zalegalizowania stanu nie odpowiadającego warunkom techniczno-budowlanym i wydanemu pozwoleniu na budowę. Należałoby rozważyć kwestię ewentualnego zastosowania art. 66 ustawy prawo budowlane. Organ odwoławczy twierdząc, iż powiększenie otworów okiennych nie stanowiło istotnego odstępstwa od dokumentacji projektowej nie uzasadnił, na jakich przesłankach opierał takie stanowisko w sytuacji, gdy ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 3,90 – 3,50m od granicy z działką skarżącej (która kwestionowała zasadniczo okno najbliżej położone), zaś charakter działalności prowadzonej przez p. G. tj. lecznica weterynaryjna może niewątpliwie stanowić uciążliwość dla najbliższego sąsiedztwa. Nadto nie odniesiono się do gabarytów powiększenia otworów okiennych. Mając na względzie powyższe okoliczności orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).