SA/Bk 1619/03
WyrokWSA w Białymstoku2004-11-09
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Jerzy Bujko, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nakazania rozbiórki słupa energetycznego, który został wybudowany zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z 1969 r. i protokołem odbioru z 1971 r., mimo że obecnie ogranicza on dostęp do drogi dojazdowej do posesji?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do nakazania rozbiórki słupa energetycznego, jeśli został on wybudowany zgodnie z obowiązującą w dacie budowy decyzją o lokalizacji szczegółowej i protokołem odbioru, nawet jeśli obecnie jego usytuowanie stwarza utrudnienia. Brak jest samowoli budowlanej, a ewentualne naruszenie prawa własności powinno być dochodzone na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania rozbiórki słupa energetycznego, który ich zdaniem został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i utrudnia korzystanie z ich drogi dojazdowej. Organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki, uznając, że słup został wybudowany zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z 1969 r. i protokołem odbioru z 1971 r., a ewentualne naruszenie prawa własności powinno być dochodzone na drodze cywilnej. Skarżący zarzucili m.in. błędne zastosowanie przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. i F. N. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę.
Decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1969r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. wyraziło zgodę na budowę linii WN 15 kV na odcinku wsi T. – B. Decyzja ta stała się ostateczną, a inwestycję wykonano.
Wnioskiem z dnia 30.07.2003r. F. i E. N. wystąpili do PINB w B. P. o nakazanie rozbiórki słupa energetycznego NN nr 12, usytuowanego na skrzyżowaniu drogi nr geod. [...] z drogą dojazdową nr geod. [...] na terenie wsi B. Zdaniem wnioskodawców przedmiotowy słup został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, na drodze dojazdowej do ich posesji, co znacznie utrudnia korzystanie z niej oraz stwarza zagrożenie dla ruchów pojazdów.
PINB w B. P. decyzją z dnia [...].09.2003r. o nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego słupa i umorzył postępowanie w sprawie.
Na podstawie przeprowadzonych w dniu 29.08.2003 r. oględzin organ ustalił, że jedna część słupa rozkracznego znajduje się na drodze dojazdowej nr [...], a druga przy granicy działki nr [...]. Na podstawie dokumentacji dostarczonej przez Zakład Energetyczny B. P. ustalono, że słup został wybudowany w 1971r. w ramach powszechnej elektryfikacji wsi zgodnie z decyzją nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ wywiódł, iż budowa
i usytuowanie słupów energetycznych linii NN nie wymagały uzyskania decyzji
o lokalizacji szczegółowej oraz, że umiejscowienie spornego słupa nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. Ewentualne naruszenie własności gruntu podczas budowy nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, a sprawa winna być rozpatrywana w drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym.
Od powyższej decyzji odwołali się F. i E. N. Zdaniem odwołujących się PINB w B. P.wydając decyzję błędnie oparł ją na przepisach Prawa budowlanego z 1974r. Ustawa ta nie obowiązywała bowiem w momencie wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej z 1969r. oraz w czasie ustawiania słupa tj. w 1971r. Samo umiejscowienie spornego obiektu na drodze publicznej narusza szereg przepisów prawa budowlanego, jak i ustawę o drogach publicznych. W piśmie z dnia 26.10.2003r. odwołujący się zarzucili organowi, iż o toczącym się postępowaniu administracyjnym nie zostały poinformowane uprawnione do tego strony.
PWINB w B. decyzją z dnia [...].12.2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 17.11.2003r. przy udziale zainteresowanych stron ustalono, że sporny słup ogranicza szerokość drogi gminnej z 4,00 m do 2,85 m. W dalszej części uzasadnienia PWINB w B. przychylił się do stanowiska organu I instancji, podkreślając jednocześnie, iż lokalizacja spornego obiektu nie narusza obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., a w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru technicznego i przekazania do użytku przedmiotowej linii energetycznej z dnia 22.12.1971r., który potwierdza, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną projektu.
Skargę na powyższą decyzję wywiedli do NSA F. i E. N. zarzucając niezgodność lokalizacji przedmiotowego słupa z planem zagospodarowania przestrzennego gminy, jak też z załączonym do akt sprawy projektem technicznym. W konkluzji skarżący wnosili o uchylenie przedmiotowych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia 16.04.2004r. k-34) pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r.
w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z dnia 31.01.1961r. oraz naruszenie
§ 7 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 27.10.1961r. w sprawie odległości i warunków lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych w stosunku do dróg publicznych, linii kolejowych i lotnisk (Dz. U. Nr 49, poz. 259) – przez ich wadliwe zastosowanie. Prezentował stanowisko, iż podstawę orzeczenia w przedmiocie rozbiórki spornego słupa winny stanowić przypisy ustawy obowiązującej w dacie budowy, tj. prawa budowlanego z 1961 roku oraz obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w przedmiotowej decyzji.
W tym miejscu należy wskazać na zmianę właściwości sądu powstałą
w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,
poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Poza sporem pozostaje fakt usytuowania spornego słupa energetycznego linii NN
nr 12 we wsi B. w ramach powszechnej elektryfikacji wsi, na podstawie decyzji
o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1969r. PPRN w B. P. Z protokołu odbioru technicznego i przekazania do użytku z dnia 22.12.1971r. pkt VI – wynika iż roboty zostały wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną i przepisami o budowie urządzeń elektrycznych i nadają się do załączenia pod napięciem bez żadnych warunków.
W błędzie pozostają skarżący, dowodzący wykonania budowy linii energetycznej
(słup nr 12) niezgodnie z dokumentacją, która to niezgodność według nich polega na usytuowaniu spornego słupa nie w linii innych słupów, a w sposób odbiegający od linii pozostałych słupów.
Z nadesłanych przez Zakład Energetyczny w B. P. na żądanie Sądu dokumentów wynika jednoznacznie, że przebieg linii i usytuowanie słupów, objętych decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] zostały wyznaczone na mapie geodezyjnej znajdującej się na k-70 akt sadowych, a k-15 akt organu I instancji. Istotnie, tak jak twierdzą skarżący, słupy linii energetycznej zostały przewidziane do usytuowania w linii prostej – ale dotyczyło to wyłącznie słupów pojedynczych. Natomiast wszystkie słupy rozkraczne, w tym sporny słup nr 12, nie zachowują linii prostej, co wynika z pewnością ze względów technicznych i roli, której służą, tj. podłączeniu linii energetycznej. Sporny słup, tak jak i pozostałe słupy rozkraczne, usytuowane w miejscach załamania linii zostały tak przewidziane, że linia ta przebiega pomiędzy ramionami słupa podwójnego, a same ramiona tym samym nie pozostają w linii prostej.
W kontekście zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji technicznej, decyzji z lokalizacji szczegółowej nr [...] i protokołu odbioru robót – nie można zarzucić wadliwości w ustaleniu organów nadzoru budowlanego, iż inwestor nie dopuścił się żadnej samowoli budowlanej, a roboty budowlane wykonał zgodnie z dokumentacja techniczną,
co leżało u podstaw odmowy nakazania rozbiórki.
Odnośnie twierdzeń skarżących, dotyczących naruszenia przepisów poprzez niezachowanie odległości usytuowania słupa względem drogi – to trzeba wskazać,
iż zgromadzony materiał dowodowy (niezależnie od protokołu odbioru robót), pozwalał ocenić spełnienie warunku przebiegu linii energetycznej w odległości 15 m od osi drogi oraz 5 m od osi drzew, zawartego w decyzji. Mapa geodezyjna, stanowiąca integralną część decyzji nr [...] przedstawia usytuowanie drogi łączącej wsie T. i B., usytuowanie drzew wzdłuż tej drogi oraz przebieg linii energetycznej i lokalizację słupów. Bezspornie geodezyjnie wytyczona i odzwierciedlona na mapie była droga nr [...] (B.-T.), nie zaś droga dojazdowa do posesji skarżących, obecnie oznaczona geodezyjnie nr [...]. Podawane w decyzji nr [...] odległości względem drogi i pni drzew bezsprzecznie dotyczyły drogi o obecnym nr [...] i, jak wydaje się, warunek odległości 15 m zawarty w decyzji stanowił realizację wymogów § 7 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 27.10.1961r. w sprawie odległości i warunków lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych w stosunku do dróg publicznych, linii kolejowych i mostów (Dz. U. Nr 49, poz. 259). Z protokołu z dnia 22.12.1971r. wynika, że inwestycje wykonano zgodnie z warunkami decyzji.
W kontekście powyższych ustaleń brak jest podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej przy usytuowaniu spornego słupa linii energetycznej. Jakkolwiek niewątpliwie obecnie sporny słup znajduje się w granicach drogi dojazdowej nr [...] do posesji skarżących
i stwarza utrudnienie w dojeździe, to przed laty inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej sytuując go zgodnie z decyzją nr [...], która to decyzja do chwili obecnej funkcjonuje w obrocie prawnym.
Nota bene mieszkańcy wsi oraz poprzednicy prawni skarżących prawdopodobnie zaakceptowali usytuowanie słupów linii energetycznej, skoro brak jest sprzeciwu w protokole zebrania mieszkańców wsi (k-66), podczas którego to zebrania (na 21 zagród udział wzięło
20 osób) omówiono przebieg trasy linii niskiego napięcia i wysokiego napięcia, ze szczególnym uwzględnieniem omówienia usytuowania słupów na parcelach budowlanych. Od 33 lat przebieg linii i słupów nie został zmieniony i poprzednicy prawni skarżących nie występowali o zmianę lokalizacji słupa.
Skoro inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej – brak było podstawy prawnej do nakazania rozbiórki, czego domagają się skarżący.
Z uwagi na datę wszczęcia postępowania oraz bezsprzeczną niedopuszczalność przyjęcia samowoli budowlanej w postaci budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie decyzji nr [...]) – nie miał w sprawie zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (tekst jednolity. Dz. U. nr 207 z 2003r. poz. 2016 ze zm.), którego naruszenie zarzucili skarżący poprzez swego pełnomocnika. Przepis ten ma
w sprawie zastosowanie jedynie do nakazu rozbiórki obiektów wybudowanych lub
w budowie, bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wymaganych przez prawo takich, których budowa została zakończona przed dniem 1.01.1995r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. "Przepisy dotychczasowe", o których mowa w art. 103 ust. 2
cyt. ustawy – to przepisy ustawy z dnia 24.10.2974r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38,
poz. 229 ze zm.). Wynika to z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Przepis ten uchylił ustawę z 24.10.1974r. z zastosowaniem art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego. W dacie wejścia w życie prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. nie obowiązywała ustawa – Prawo budowlane z dnia 31.01.1961r. (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.), bowiem została uchylona ustawą z 24.10.1974r. – Prawo budowlane. Zatem zarzut niezastosowania w sprawie niniejszej przepisów ustawy z dnia 31.01.1961r. – Prawo budowlane, nie może się ostać. Nawet, gdyby w sprawie miał zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane,
to do obiektu budowlanego wzniesionego pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem 1.03.1975r. tj. przed wejściem w życie prawa budowlanego z dnia 24.10.1974r., stosowałoby się z mocy art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego ustawę z dnia 24.10.1974r., a nie wcześniejszą (vide Z. Kostka "Prawo budowlane – Komentarz", ODDK Gdańsk 2004, str. 208).
Jak wyżej wskazano w sprawie niniejszej przepis art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. nie miał zastosowania. Z mocy art. 103 ust. 1 należało stosować przepisy nowej ustawy, tj. jej art. 51. Jakkolwiek organ I instancji jako podstawę prawną decyzji podał i przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r. i przepisy nowego prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. (art. 51), to decyzja organu odwoławczego już prawidłowo opiera się na przepisach nowego prawa budowlanego. W sytuacji, gdy inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie z wymogami decyzji nr [...] w sposób nieodbiegający istotnie od dokumentacji technicznej, co potwierdzono protokołem odbioru z dnia 22.12.1971r. oraz podczas oględzin w postępowaniu administracyjnym – brak było podstawy do uwzględnienia żądania skarżących nakazania rozbiórki słupa ograniczającego im dojazd do drogi nr [...]. Decyzja odmawiająca nakazu rozbiórki nie narusza prawa.
Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło