SA/Bk 1619/03

WyrokWSA w Białymstoku2004-11-09

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Jerzy Bujko, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nakazania rozbiórki słupa energetycznego, który został wybudowany zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z 1969 r. i protokołem odbioru z 1971 r., mimo że obecnie ogranicza on dostęp do drogi dojazdowej do posesji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do nakazania rozbiórki słupa energetycznego, jeśli został on wybudowany zgodnie z obowiązującą w dacie budowy decyzją o lokalizacji szczegółowej i protokołem odbioru, nawet jeśli obecnie jego usytuowanie stwarza utrudnienia. Brak jest samowoli budowlanej, a ewentualne naruszenie prawa własności powinno być dochodzone na drodze cywilnej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania rozbiórki słupa energetycznego, który ich zdaniem został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i utrudnia korzystanie z ich drogi dojazdowej. Organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki, uznając, że słup został wybudowany zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z 1969 r. i protokołem odbioru z 1971 r., a ewentualne naruszenie prawa własności powinno być dochodzone na drodze cywilnej. Skarżący zarzucili m.in. błędne zastosowanie przepisów prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. i F. N. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę. Decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1969r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. wyraziło zgodę na budowę linii WN 15 kV na odcinku wsi T. – B. Decyzja ta stała się ostateczną, a inwestycję wykonano. Wnioskiem z dnia 30.07.2003r. F. i E. N. wystąpili do PINB w B. P. o nakazanie rozbiórki słupa energetycznego NN nr 12, usytuowanego na skrzyżowaniu drogi nr geod. [...] z drogą dojazdową nr geod. [...] na terenie wsi B. Zdaniem wnioskodawców przedmiotowy słup został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, na drodze dojazdowej do ich posesji, co znacznie utrudnia korzystanie z niej oraz stwarza zagrożenie dla ruchów pojazdów. PINB w B. P. decyzją z dnia [...].09.2003r. o nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego słupa i umorzył postępowanie w sprawie. Na podstawie przeprowadzonych w dniu 29.08.2003 r. oględzin organ ustalił, że jedna część słupa rozkracznego znajduje się na drodze dojazdowej nr [...], a druga przy granicy działki nr [...]. Na podstawie dokumentacji dostarczonej przez Zakład Energetyczny B. P. ustalono, że słup został wybudowany w 1971r. w ramach powszechnej elektryfikacji wsi zgodnie z decyzją nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ wywiódł, iż budowa i usytuowanie słupów energetycznych linii NN nie wymagały uzyskania decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz, że umiejscowienie spornego słupa nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. Ewentualne naruszenie własności gruntu podczas budowy nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, a sprawa winna być rozpatrywana w drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. Od powyższej decyzji odwołali się F. i E. N. Zdaniem odwołujących się PINB w B. P.wydając decyzję błędnie oparł ją na przepisach Prawa budowlanego z 1974r. Ustawa ta nie obowiązywała bowiem w momencie wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej z 1969r. oraz w czasie ustawiania słupa tj. w 1971r. Samo umiejscowienie spornego obiektu na drodze publicznej narusza szereg przepisów prawa budowlanego, jak i ustawę o drogach publicznych. W piśmie z dnia 26.10.2003r. odwołujący się zarzucili organowi, iż o toczącym się postępowaniu administracyjnym nie zostały poinformowane uprawnione do tego strony. PWINB w B. decyzją z dnia [...].12.2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 17.11.2003r. przy udziale zainteresowanych stron ustalono, że sporny słup ogranicza szerokość drogi gminnej z 4,00 m do 2,85 m. W dalszej części uzasadnienia PWINB w B. przychylił się do stanowiska organu I instancji, podkreślając jednocześnie, iż lokalizacja spornego obiektu nie narusza obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., a w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru technicznego i przekazania do użytku przedmiotowej linii energetycznej z dnia 22.12.1971r., który potwierdza, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną projektu. Skargę na powyższą decyzję wywiedli do NSA F. i E. N. zarzucając niezgodność lokalizacji przedmiotowego słupa z planem zagospodarowania przestrzennego gminy, jak też z załączonym do akt sprawy projektem technicznym. W konkluzji skarżący wnosili o uchylenie przedmiotowych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia 16.04.2004r. k-34) pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z dnia 31.01.1961r. oraz naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 27.10.1961r. w sprawie odległości i warunków lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych w stosunku do dróg publicznych, linii kolejowych i lotnisk (Dz. U. Nr 49, poz. 259) – przez ich wadliwe zastosowanie. Prezentował stanowisko, iż podstawę orzeczenia w przedmiocie rozbiórki spornego słupa winny stanowić przypisy ustawy obowiązującej w dacie budowy, tj. prawa budowlanego z 1961 roku oraz obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych. W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w przedmiotowej decyzji. W tym miejscu należy wskazać na zmianę właściwości sądu powstałą w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Poza sporem pozostaje fakt usytuowania spornego słupa energetycznego linii NN nr 12 we wsi B. w ramach powszechnej elektryfikacji wsi, na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1969r. PPRN w B. P. Z protokołu odbioru technicznego i przekazania do użytku z dnia 22.12.1971r. pkt VI – wynika iż roboty zostały wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną i przepisami o budowie urządzeń elektrycznych i nadają się do załączenia pod napięciem bez żadnych warunków. W błędzie pozostają skarżący, dowodzący wykonania budowy linii energetycznej (słup nr 12) niezgodnie z dokumentacją, która to niezgodność według nich polega na usytuowaniu spornego słupa nie w linii innych słupów, a w sposób odbiegający od linii pozostałych słupów. Z nadesłanych przez Zakład Energetyczny w B. P. na żądanie Sądu dokumentów wynika jednoznacznie, że przebieg linii i usytuowanie słupów, objętych decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] zostały wyznaczone na mapie geodezyjnej znajdującej się na k-70 akt sadowych, a k-15 akt organu I instancji. Istotnie, tak jak twierdzą skarżący, słupy linii energetycznej zostały przewidziane do usytuowania w linii prostej – ale dotyczyło to wyłącznie słupów pojedynczych. Natomiast wszystkie słupy rozkraczne, w tym sporny słup nr 12, nie zachowują linii prostej, co wynika z pewnością ze względów technicznych i roli, której służą, tj. podłączeniu linii energetycznej. Sporny słup, tak jak i pozostałe słupy rozkraczne, usytuowane w miejscach załamania linii zostały tak przewidziane, że linia ta przebiega pomiędzy ramionami słupa podwójnego, a same ramiona tym samym nie pozostają w linii prostej. W kontekście zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji technicznej, decyzji z lokalizacji szczegółowej nr [...] i protokołu odbioru robót – nie można zarzucić wadliwości w ustaleniu organów nadzoru budowlanego, iż inwestor nie dopuścił się żadnej samowoli budowlanej, a roboty budowlane wykonał zgodnie z dokumentacja techniczną, co leżało u podstaw odmowy nakazania rozbiórki. Odnośnie twierdzeń skarżących, dotyczących naruszenia przepisów poprzez niezachowanie odległości usytuowania słupa względem drogi – to trzeba wskazać, iż zgromadzony materiał dowodowy (niezależnie od protokołu odbioru robót), pozwalał ocenić spełnienie warunku przebiegu linii energetycznej w odległości 15 m od osi drogi oraz 5 m od osi drzew, zawartego w decyzji. Mapa geodezyjna, stanowiąca integralną część decyzji nr [...] przedstawia usytuowanie drogi łączącej wsie T. i B., usytuowanie drzew wzdłuż tej drogi oraz przebieg linii energetycznej i lokalizację słupów. Bezspornie geodezyjnie wytyczona i odzwierciedlona na mapie była droga nr [...] (B.-T.), nie zaś droga dojazdowa do posesji skarżących, obecnie oznaczona geodezyjnie nr [...]. Podawane w decyzji nr [...] odległości względem drogi i pni drzew bezsprzecznie dotyczyły drogi o obecnym nr [...] i, jak wydaje się, warunek odległości 15 m zawarty w decyzji stanowił realizację wymogów § 7 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 27.10.1961r. w sprawie odległości i warunków lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych w stosunku do dróg publicznych, linii kolejowych i mostów (Dz. U. Nr 49, poz. 259). Z protokołu z dnia 22.12.1971r. wynika, że inwestycje wykonano zgodnie z warunkami decyzji. W kontekście powyższych ustaleń brak jest podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej przy usytuowaniu spornego słupa linii energetycznej. Jakkolwiek niewątpliwie obecnie sporny słup znajduje się w granicach drogi dojazdowej nr [...] do posesji skarżących i stwarza utrudnienie w dojeździe, to przed laty inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej sytuując go zgodnie z decyzją nr [...], która to decyzja do chwili obecnej funkcjonuje w obrocie prawnym. Nota bene mieszkańcy wsi oraz poprzednicy prawni skarżących prawdopodobnie zaakceptowali usytuowanie słupów linii energetycznej, skoro brak jest sprzeciwu w protokole zebrania mieszkańców wsi (k-66), podczas którego to zebrania (na 21 zagród udział wzięło 20 osób) omówiono przebieg trasy linii niskiego napięcia i wysokiego napięcia, ze szczególnym uwzględnieniem omówienia usytuowania słupów na parcelach budowlanych. Od 33 lat przebieg linii i słupów nie został zmieniony i poprzednicy prawni skarżących nie występowali o zmianę lokalizacji słupa. Skoro inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej – brak było podstawy prawnej do nakazania rozbiórki, czego domagają się skarżący. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania oraz bezsprzeczną niedopuszczalność przyjęcia samowoli budowlanej w postaci budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie decyzji nr [...]) – nie miał w sprawie zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (tekst jednolity. Dz. U. nr 207 z 2003r. poz. 2016 ze zm.), którego naruszenie zarzucili skarżący poprzez swego pełnomocnika. Przepis ten ma w sprawie zastosowanie jedynie do nakazu rozbiórki obiektów wybudowanych lub w budowie, bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wymaganych przez prawo takich, których budowa została zakończona przed dniem 1.01.1995r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. "Przepisy dotychczasowe", o których mowa w art. 103 ust. 2 cyt. ustawy – to przepisy ustawy z dnia 24.10.2974r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Wynika to z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Przepis ten uchylił ustawę z 24.10.1974r. z zastosowaniem art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego. W dacie wejścia w życie prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. nie obowiązywała ustawa – Prawo budowlane z dnia 31.01.1961r. (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.), bowiem została uchylona ustawą z 24.10.1974r. – Prawo budowlane. Zatem zarzut niezastosowania w sprawie niniejszej przepisów ustawy z dnia 31.01.1961r. – Prawo budowlane, nie może się ostać. Nawet, gdyby w sprawie miał zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane, to do obiektu budowlanego wzniesionego pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem 1.03.1975r. tj. przed wejściem w życie prawa budowlanego z dnia 24.10.1974r., stosowałoby się z mocy art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego ustawę z dnia 24.10.1974r., a nie wcześniejszą (vide Z. Kostka "Prawo budowlane – Komentarz", ODDK Gdańsk 2004, str. 208). Jak wyżej wskazano w sprawie niniejszej przepis art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. nie miał zastosowania. Z mocy art. 103 ust. 1 należało stosować przepisy nowej ustawy, tj. jej art. 51. Jakkolwiek organ I instancji jako podstawę prawną decyzji podał i przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r. i przepisy nowego prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. (art. 51), to decyzja organu odwoławczego już prawidłowo opiera się na przepisach nowego prawa budowlanego. W sytuacji, gdy inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie z wymogami decyzji nr [...] w sposób nieodbiegający istotnie od dokumentacji technicznej, co potwierdzono protokołem odbioru z dnia 22.12.1971r. oraz podczas oględzin w postępowaniu administracyjnym – brak było podstawy do uwzględnienia żądania skarżących nakazania rozbiórki słupa ograniczającego im dojazd do drogi nr [...]. Decyzja odmawiająca nakazu rozbiórki nie narusza prawa. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło