SA/Bk 765/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez opłaty i zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. orzeka, że zaskarżony akt w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego S.M. kwotę 160 złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] marca 2003 r. Komendant Powiatowy Policji w W.M., powołując się na art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. nr 125, poz. 1371 ze zmianami) nałożył na skarżącego S.M. karę pieniężną w łącznej kwocie 6.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W odwołaniu od tej decyzji właściciel firmy przewozowej stwierdził, że kierowca wyjeżdżający z firmy nie wziął ze sobą karty drogowej oraz zaświadczenia jedynie przez przeoczenie i to podnosząc wniósł o obniżenie kary. Komendant Wojewódzki Policji w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] maja 2003 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy stwierdził, iż usprawiedliwienie zawarte w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że obowiązek posiadania przez kierowcę firmy transportowej dokumentów umożliwiających przewóz rzeczy oraz świadczących o uiszczeniu opłat za przewóz po drogach krajowych jest powszechnie znany. W skardze wywiedzionej do NSA S.M. podtrzymał twierdzenia z odwołania wnosząc o umorzenie kary pieniężnej ze względu na to, że jej wysokość jest niewspółmierna do czynu, popełnionego z niewiedzy. Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione przez skarżącego w skardze do NSA. Umknęło uwadze organu nakładającego na skarżącego karę pieniężną w kwocie 6.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, iż przepisy obowiązujące w dacie orzekania w sprawie przez organy obu instancji, nie sankcjonowały w sposób ważny i skuteczny tego rodzaju naruszenia. Organy jako "przepis naruszony" w tym zakresie wskazały art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy. Tenże ostatni przepis sankcjonował zaś wyłącznie wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych a nie wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty. Ustawowo sankcjonowany był jedynie brak przy sobie dokumentów, o których mowa w pkt 1-5 art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (vide: art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy), co nie obejmowało dokumentu w postaci opłaty za przejazd, ujętego w pkt 6 art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wprawdzie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. nr 115, poz. 999 ze zmianami) przewidziało w punkcie 6-tym karę za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, ale w tej części było rozporządzeniem wydanym z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym upoważnieniem właściwy minister został bowiem upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1 art. 92 ustawy. Jak wskazano zaś wyżej ust. 1 art. 92 ustawy nie przewidział naruszenia polegającego jedynie na nieposiadaniu w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. Organ II instancji nie sprawdził przy tym, czy skarżący w ogóle nie uiścił opłaty drogowej, czy też uiścił ją, a jedynie kierowca nie dysponował dowodem uiszczenia tejże opłaty w czasie kontroli, przy czym zauważyć należy, iż skarżący w swoim odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej podawał, iż kierowca jedynie nie posiadał przy sobie karty drogowej, gdyż pozostawił ją w firmie. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia i podjęcia rozstrzygnięcia zależnego od wyników ustaleń. Generalny brak u przewoźnika karty opłaty drogowej uzasadniałby sankcję, natomiast nieposiadanie przez kierowcę w dacie kontroli dokumentu w postaci karty opłaty drogowej, czyniłoby koniecznym umorzenie postępowania administracyjnego w tej części z powodu nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym sankcji za tego rodzaju naruszenie. Inaczej natomiast przedstawia się kwestia braku wykazania się przez kierowcę w dacie kontroli zaświadczeniem, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (tj. zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej), albowiem ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji, przewidywała w art. 92 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 1, sankcję zarówno za naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia, jak i za nieposiadanie przy sobie w momencie kontroli dokumentu w postaci takowego zaświadczenia. W tej części zaskarżona decyzja odpowiadała zatem prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o karze pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270), oddalił zaś skargę w pozostałym zakresie (art. 151 przytoczonej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją częściowego uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o niewykonywaniu decyzji nakładającej sankcję powyższą za zakwestionowane naruszenie do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie o częściowym zwrocie przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.