SA/Bk 944/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. Ż., I. B., Cz. J., B. J., S. O., K. O., A. P., T. Ż. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania H. Ż. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany udzielającej Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" Sp. z o.o. w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej na nieruchomości nr geod. [...] przy ul. K. [...] w B., Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Prezydent Miasta B. po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego i uzupełnieniu wykazanych braków w dniu 15 kwietnia 2003 r. ponownie wydał decyzję znak: [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" Sp. z o.o. w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego III i IV kondygnacyjnego, o łącznej powierzchni użytkowej 2260,23 m2 i kubaturze 8063,00 m3 wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej na nieruchomości nr geod. [...] przy ul. K. [...] w B. Od tej decyzji ponownie złożyła do Wojewody P. w B. odwołanie H. Ż. nie zgadzając się z jej uzasadnieniem. Organ odwoławczy w wyniku szczegółowej analizy akt przedmiotowej sprawy uwzględniając wyniki odbytej na żądanie H. Ż. w dniu 10 czerwca 2003 r. wizji lokalnej w terenie, stwierdził, co następuje: Z przedłożonych w sprawie materiałów dowodowych wynika, że inwestor ubiegając się ponownie o pozwolenie na budowę spełnił wymogi zawarte w art. 33 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), który stanowi, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi. Nie znajduje potwierdzenia zarzut H. Ż. dotyczący braku dojazdu do jej posesji w związku ze zrealizowaniem planowanej inwestycji, ponieważ ta inwestycja będzie realizowana jedynie na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...]. Nie narusza ona w żaden sposób istniejącego obecnie dojazdu do posesji skarżącej po działce nr geod. [...] stanowiącej, jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, drogę. Natomiast podnoszone przez skarżącą kwestie złego stanu technicznego ulicy Spornej, tzn. brak oznakowania i złe oświetlenie ulicy S. powinny być zgłoszone przez stronę kwestionującą do Prezydenta Miasta B. Należy wyjaśnić, że w tym konkretnie przypadku inwestora nie obowiązują nowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., ponieważ przepis ten obowiązuje od 16 grudnia 2002 r., natomiast inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę 26 września 2002 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia. Ponadto organ II instancji sprawdził, czy projekt budowlany zawiera wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia oraz pozwolenia wymagane przepisami szczególnymi. Poza tym, podnoszony w odwołaniu problem zacienianie działki skarżącej jest nieuzasadniony, ponieważ zgodnie z przepisem § 12, § 13 ust. 1 i § 60 ust. 2 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. Nr 15, poz. 140 z 1999 r.) usytuowanie projektowanego budynku spełnia wymagania w/w rozporządzenia, jak również zostały zachowane odległości w stosunku do granic sąsiadujących działek i budynków mieszkalnych znajdujących się na tych działkach. Przepis § 12 ust. 4 pkt. 1 stanowi, że dla budynków zwróconych w stronę granicy działki z otworami okiennymi i drzwiowymi odległość powinna wynosić co najmniej 4 m, co w tym przypadku zostało zachowane. Należy również nadmienić, że odległości planowanej inwestycji w stosunku do budynku mieszkalnego na działce nr [...] wynosi 12,6 m, a do budynku mieszkalnego na działce nr [...]odległość ta wynosi 15,20 m. Ponadto należy wyjaśnić, że inwestor załączył do akt sprawy analizę linijki słońca w dniu przesilenia wiosennego i jesiennego tj. w dniach 21 marca i 21 września, z której jednoznacznie wynika, że budynek mieszkalny H. Ż. położony na działce nr geod. [...] w B. przy ul. S. [...] jest wolny od zacieniania. Jedynie w godzinach od 1000 do 1100 linia cienia przesuwa się po krawędzi budynku. Natomiast budynek mieszkalny państwa J. zlokalizowany na działce o nr geodez. [...] przy ul. K. będzie stopniowo zacieniany po godzinie 1300, przy obniżającym się i zachodzącym słońcu, a w związku z powyższym będzie zachowany wymóg § 60 ust. 1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie stanowiący, że pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny dziennie w dniach równonocny w godzinach od 800 do 1600. Należy również zauważyć, że w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały zachowane ustalenia art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organ jest zobowiązany do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i umożliwienia im wypowiedzenia się i złożenia ewentualnych uwag i wyjaśnień w sprawie. Jak już było wyjaśnione w decyzji organu II instancji z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...] odnośnie zarzutu niespełnienia art. 5 ustawy – Prawo budowlane jest on bezpodstawny, ponieważ ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie obejmuje ochrony upraw gruntowych przed zacienianiem. Następny zarzut podnoszony przez skarżącą dotyczący nieprzestrzegania ochrony dóbr kultury jest nieuzasadniony, ponieważ planowana inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. postanowieniem znak: [...] z [...] listopada 2002 r., co spełnia wymogi określone w art. 39 ust. 2 – Prawa budowlanego i było już również wyjaśnione w poprzedniej decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2003 r. Poza tym należy wyjaśnić, że w dalszym ciągu podnoszona przez skarżącą kwestia wysokości projektowanego budynku, jak i sprawa zniwelowania terenu działki nr [...] do poziomu ul. S., nie może być rozpatrzona przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ prawo budowlane nie przewiduje możliwości nakazania inwestorowi zaprojektowania obiektu zgodnie z oczekiwaniem skarżącej, a jedynie nakłada na organ obowiązek sprawdzenia zaprojektowanego budynku pod kątem obowiązujących przepisów, co zostało w tym przypadku spełnione i ta kwestia była już wyjaśniona wcześniejszą decyzją organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego. Biorąc pod uwagę w/w fakty należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnia niezbędne wymogi określone wyżej wymienionymi przepisami. W takim przypadku organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargi na powyższą decyzje wnieśli do Sądu Administracyjnego państwo: H. Ż., T. Ż., I. B., A. P., B. J., Cz. J., S. O. i K. O. W uzasadnieniu skarżący podnoszą następujące argumenty przeciwko budowie domu w zaprojektowanej formie: 1) projektowana zabudowa działki Nr [...] swoją architekturą jest niedostosowana do krajobrazu otaczających zabudowań; będzie ona zabójcza dla dalszej egzystencji sąsiadujących posesji i ich mieszkańców, albowiem bardzo pogorszy warunki życiowe; 2) od roku 1999 skarżący protestują przeciwko projektowanej budowie; próby zawarcia ugody z inwestorem zakończyły się niepowodzeniem z winy inwestora; 3) wszystkie informacje dotyczące zacienienia działki Nr [...] przy ul. S. [...] zostały wykonane przez projektanta firmy "[...]" i przedstawione urzędom jako wiarygodne, pewne i wiążące; skarżący w oparciu o zaznajomienie się z literaturą fachową uważają, że projekt ten (analiza linijki słońca) został wykonany tendencyjnie i niezgodnie z prawdą (projekt winien być wykonany na podkładzie geodezyjnym); 4) zdaniem skarżących urządzenia infrastruktury technicznej niezbędne do użytkowania projektowanego budynku tj. sieć elektryczna, kanalizacja sanitarna, przyłącze wodociągowe i ciepłownicze nieruchomości [...] będą przebiegać przez obszary działek Nr [...], [...], [...] i pasów drogowych ulic: S., P. i K., a to z kolei rodzi problem dalszej degradacji ulicy S. czyli drogi [...], co uniemożliwi dostęp działki [...] i [...] do drogi publicznej; 5) projektowana zabudowa jest niezgodna z krajobrazem otaczających działek i dzielnicy B., która stanowi obszar ochrony konserwatorskiej. Pismo w w/w sprawie upoważnia otaczające działki do zwrócenia się do Ministerstwa Kultury i Ochrony Zabytków. O w/w uprawnieniu, tj. możliwości zwrócenia się do ministerstwa, nie zostali powiadomieni właściciele otaczających posesji tj. [...], [...], [...] i [...]; 6) w konkluzji skarżący stwierdzają, że nie kwestionują prawa zabudowy działki nr [...], lecz proszą, aby była ona niższa i krajobrazowo dostosowana do otaczających posesji, co przewidują przepisy prawa budowlanego. Skarżący obecni na rozprawie podnosili nadto argument, że projektowana zabudowa spowoduje obniżenie wartości działek (posesji) sąsiednich. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji administracyjnych wyłącznie w zakresie ich zgodności z prawem i może wzruszyć decyzję tylko wtedy, gdy ustali, że narusza ona w sposób istotny prawo. Nie bada natomiast decyzji z punktu widzenia ich celowości, słuszności czy zgodności z zasadami współżycia społecznego, chyba, że przepis prawa stanowi inaczej. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż została ona wydana zgodnie z przepisami prawa budowlanego, przy zachowaniu wymagań proceduralnych k.p.a. Podniesione w skardze zarzuty i argumenty nie podważają legalności decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważa w szczególności generalny zarzut pogorszenia warunków życiowych (degradacji) na sąsiednich posesjach. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu, przesądziła o dopuszczalności, warunkach i rodzaju zabudowy zezwalając inwestorowi na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego, ograniczając wysokość zabudowy do 15 metrów. Zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z w/w decyzją, dlatego też nie można twierdzić, że pogorszenie sytuacji faktycznej w zakresie korzystania z działek sąsiednich byłoby stanem niezgodnym z prawem. Zgodnie z przepisem art. 144 kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jeżeli korzystanie z nieruchomości polega na jej zabudowie, to właśnie przepisy prawa budowlanego rozstrzygają o tym, czy działania właściciela – inwestora nie zakłócają korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Jeżeli zatem projektowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, to nie można uznać, aby inwestycja ta naruszała wykonywanie prawa własności przez właścicieli sąsiednich posesji. Nie można tym samym mówić o naruszeniu ich interesów jako uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 pkt. 6 Prawa budowlanego, ponieważ o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie. Jak wykazały organy architektoniczno-budowlane, w niniejszej sprawie zachowane zostały wymagania prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.). W szczególności zachowane zostały wymagane, przepisami § 12 i 13 w/w rozporządzenia, odległości zabudowy od granic działek sąsiednich oraz odległości oddalenia budynków od planowanej inwestycji, wymagane przepisami w zakresie ochrony przed przesłanianiem istniejących pomieszczeń przez projektowane. Zachowania przepisanych odległości skarżący nie kwestionują. Podnoszony zarzut zacienienia samej posesji nie może podważyć legalności decyzji o pozwoleniu budowlanym, ponieważ przepisy prawa budowlanego nie regulują tej kwestii. Co się tyczy opracowania analizy linijki słońca, załączonej przez inwestora do akt sprawy, stwierdzić należy, iż dokument mający charakter opinii biegłego został sporządzony przez uprawnionego projektanta, natomiast skarżący podnosząc wątpliwości zgłoszone w skardze opierają się jedynie na literaturze fachowej i nie mogą stanowić przeciwdowodu w sprawie. Dodać należy, iż dokument analizy linijki słońca w sposób obszerny i przejrzysty ukazuje sytuację nasłonecznienia i zacienienia na działkach nr [...] i nr [...], w dniach 21 marca i 21 września. Dokument, wbrew twierdzeniu skarżących, został opracowany na aktualnym podkładzie geodezyjnym. Konkluzja opinii nie budzi również wątpliwości. Zwrócić należy uwagę skarżących, iż opinia projektanta nie dotyczy kwestii zacienienia działek, lecz jedynie kwestii naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych dla ludzi. Zgodnie z § 60 ust. 1 w/w rozporządzenia pokój mieszkalny powinien mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocny (21 marca i 21 września) w godzinach 800 – 1600. Jak wynika z dokumentu warunek ten jest spełniony, a zatem i ten zarzut skargi jest bezzasadny. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące złego stanu technicznego ul. S. (brak oznakowania, złe oświetlenie, nadmierna ilość zlokalizowanych urządzeń infrastruktury technicznej) wykraczają poza zakres sprawy będącej przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. Jak trafnie wskazały organy, okoliczności te powinny być zgłoszone zarządcy drogi, jaką jest ul. S. Stwierdzić należy, iż projektowana inwestycja będzie realizowana na działce Nr [...], co nie będzie w żadnym przypadku naruszać istniejącego obecnie dojazdu do posesji [...] i [...] ulicą S. Realizacja przyłącza infrastruktury technicznej do projektowanego budynku nie spowoduje trwałego naruszenia tego dojazdu. W aktach sprawy znajduje się postanowienie P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2002 r. pozytywnie opiniujące przedłożony projekt zagospodarowania i projekt budowlany budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...], co spełnia wymagania określone w art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego. Postanowienie to czyni bezzasadnym zarzut skargi o niezgodności budowy z krajobrazem otaczających działek i dzielnicy B., która stanowi obszar ochrony konserwatorskiej. Zgodnie z postanowieniem Konserwatora Zabytków wysokość projektowanego budynku nie powinna przekraczać 15 m licząc od najwyższej rzędnej terenu w narożniku budynku do rzędnej kalenicy przy dachach dwuspadowych. Ograniczenie wysokości zostało uwzględnione w zatwierdzonym projekcie, albowiem wysokość projektowanego budynku od strony działki nr geod. [...] wynosi 12,23, a od strony działki nr geod. [...] – 13,18 m. Skoro zatem kompetentny organ wypowiada się co do zgodności projektowanej zabudowy w wymaganiami wynikającymi z objęciem terenu strefą ochrony konserwatorskiej, nie można czynić skutecznego zarzutu, iż zaskarżona decyzja narusza te wymagania. Z treści skargi wynika sugestia, iż skarżący nie byli uczestnikami postępowania przeprowadzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ("o możliwości zwrócenia się do Ministerstwa Kultury i Ochrony Zabytków nie zostały poinformowane otaczające posesje tj. [...], [...], [...] i [...]"). Pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.). Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Z materiału sprawy nie wynika, aby skarżący żądali wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 listopada 2002 r. Jest to zatem postanowienie ostateczne wyrażające pozytywną opinię konserwatora zabytków co do budowy projektowanego budynku. Podniesiony przez skarżących na rozprawie zarzut obniżenia wartości ich działek, na skutek zabudowy działki Nr [...], również nie podważa legalności zaskarżonej decyzji. Obniżenie wartości posesji jest bowiem okolicznością natury faktycznej, która nie rzutuje na warunki udzielania pozwoleń budowlanych, w świetle obowiązujących rozwiązań prawa budowlanego. Mając na uwadze przedstawione rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).-