SA/Bk 954/03
WyrokWSA w Białymstoku2004-01-27
Skład orzekający: Sędzia NSA E. Trykoszko, Sędzia NSA J. Bujko, Sędzia NSA A. Sobolewska-Nazarczyk (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana z powodu oparcia rozstrzygnięcia na nieaktualnym planie zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z art. 138 § 2 k.p.a., jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest przeprowadzenie od początku całego postępowania wyjaśniającego, co uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił udzielenia warunków zabudowy ze względu na sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, uznając, że organ ten oparł się na nieaktualnym planie. Skarżący Cz. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi odwoławczemu nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Trykoszko, Sędziowie NSA J. Bujko, A. Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant E. Trzeciak, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi Cz. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.-
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]12.2002 roku, nr [...] – odmówił udzielenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji jednokondygnacyjnego obiektu budowlano-usługowego, położonego w B. u zbiegu ulic J., P. i N. z uwagi na sprzeczność z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego.
Na skutek odwołania Pana Cz. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]06.2003 roku, nr [...] – uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na oparcie rozstrzygnięcia przez ten organ na zapisach nieaktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł Pan Cz. S., zarzucając nie uwzględnienie
przez organ odwoławczy wniosku we własnym zakresie oraz zobowiązanie tegoż organu
"do nakazania uczynienia tego przez organ I instancji".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wnosząc o jej oddalenie podtrzymywało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli i oceny Sądu w niniejszym postępowaniu (skarga na decyzję kasacyjną) jest to, czy organ wydający taką decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138§2 kpa.
Ugruntowana pozostaje linia orzecznictwa, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138§2 kpa. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu.
Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji
nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, niż przyczyny określone w tym przepisie.
Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA w sprawie
II SA/Kr 2024/96 z dnia 16 czerwca 1997 r. nie publ., wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r. w sprawie I SA/Po 1237/96, POP 1998 Nr 3, poz. 92; uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN
z dnia 16 stycznia 1997 r. III ZP 5/96, OSNAPU 1997 r. Nr 15, poz. 262; wyrok SN z dnia
9 czerwca 1999 r. III RN 8/99 nie publ.). Zgodna z tymi zasadami pozostaje doktryna (vide E. Adamiak , J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz", C.H. Beck , W-wa 1996 r., str. 592).
Niniejszy skład w całości podziela stanowisko, że zgodnie z art. 138§2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i przekazać sprawę
do ponownego rozpoznania przez organ I instancji jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości
lub w znacznej części. Przekazując sprawę organowi I instancji organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Należy zauważyć, że art. 138§2 stanowi w istocie wyłom przyjętej przez Kodeks postępowania administracyjnego konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem bowiem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej
przez organ odwoławczy , a strona postępowania administracyjnego ma prawo do ponownego merytorycznego załatwienia jej sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Strona wnosząca odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji jest bowiem zainteresowana tym, aby jej sprawę ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął merytorycznie organ drugiej instancji. Tymczasem skutkiem wydania decyzji kasacyjnej jest obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
W sprawie niniejszej niezasadny jest zarzut strony skarżącej o braku uzasadnionej potrzeby uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia bowiem zaskarżonej decyzji wynika, że jedyną przyczyną wydania decyzji kasacyjnej był fakt rozstrzygnięcia przez organ I instancji w oparciu
o nieobowiązujący w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 2 ust. 2, art. 40 ust. 1-2 i art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – przy braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego – przeznaczenie terenu oraz określenie jego zabudowy i zagospodarowania należy dokonać
na podstawie przepisów szczególnych. Tak więc należy przeprowadzić od początku całe postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji.
W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja kasacyjna nie narusza
art. 138§2 kpa i jest zgodna z prawem.
Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,
poz. 1270 z 2002 roku) w zw. z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 r.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło