SAB/Bk 46/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 02.10.2002 r. wydanym w sprawie SA/Bk 688/02 po rozpatrzeniu skargi S. K. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].04.2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].02.2002 r., nr [...]. Dnia 15.10.2002 r. PWIS w B. przesłał akta sprawy organowi I instancji wraz z wzmiankowanym wyrokiem NSA. Przedmiotowe akta dnia 31.10.2002 r. zostały skierowane do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. W skardze z dnia 10.12.2002 r. S. K. zarzucił prowadzonemu postępowaniu niewykonywanie orzeczenia sądu oraz nieprzestrzeganie terminów. PWIS w B. działając na podstawie art. 236 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071) przesłał omawiane pismo PPIS w B. celem rozpatrzenia, określając termin odpowiedzi do 20.12.2002 r. W odpowiedzi organ I instancji wywiódł, iż niezwłocznie po otrzymaniu wyroku NSA wraz z aktami sprawy rozpoczęto postępowanie wyjaśniające, a przedmiotowa sprawa została przekazana do PWOMP w B. celem wykonania stosownych czynności. W związku z wniesionymi zastrzeżeniami odnośnie prowadzonego postępowania PPIS w B. zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych PWOMP w B. o przyśpieszenie rozpatrzenia sprawy oraz o wydanie orzeczenia lekarskiego. Organ podkreślił również, iż S. K. został poinformowany o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. W kolejnych skargach z dnia 20.01.2003 r. skierowanej do PWOMP w B. oraz z dnia 28.01.2003 r. wystosowanej do PPIS w B. oraz PWIS w B. S. K. stwierdził, iż zgodnie z cytowanym wyrokiem NSA sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy dlatego też zbędne jest powtórne prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Skarżący zarzucił również PWOMP, iż nie został poinformowany o terminach badań lekarskich W odpowiedzi w pismach z dnia 04.02.2003 r., 06.02.2003 r. i 13.02.2003 r. organy wywiodły, iż S. K. mimo kilkukrotnych wezwań nie stawiał się na badania lekarskie do Przychodni Chorób Zawodowych, co w konsekwencji uniemożliwiło wydanie orzeczenia lekarskiego, koniecznego do zakończenia prowadzonego postępowania. W dniu [...].04.2003 r. zostało wydane przez PWOMP w B. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u S. K. W wyniku odwołania od tej opinii akta zostały przesłane do Ośrodka Medycyny Pracy w S. W skardze na bezczynność wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. oraz WOMP w B., iż nie stosują się do w/w wyroku NSA oraz błędnie interpretują materiały dowodowe zgromadzone w sprawie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wywiódł, iż została ona wniesiona bez wyczerpania trybu odwoławczego przewidzianego przez Kodeks postępowania administracyjnego. Niezachowanie określonej przepisami prawa procedury odwoławczej skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Warunkiem stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwe jednostki orzecznicze. PPIS do zakończenia postępowania potrzebuje orzeczenia PWOMP te zaś nie może zostać wydane z uwagi na niestawiennictwo skarżącego na badaniach. W konsekwencji wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na początku należy wskazać na zmianę właściwości sądu powstałą w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie czy skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz jaki charakter prawny mają pisma skarżącego składane w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność oznaczony jest w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy. Skarga ta może być więc wniesiona w wyniku niewydania przez organ w określonym przepisami terminie: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo do wniesienia skargi na bezczynność konieczne jest spełnienie warunku zawartego w treści art. 52 § 1 ustawy stanowiącego, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. § 2 omawianego przepisu wyjaśnia, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzuca organowi I instancji niewydanie orzeczenia zgodnie z wytycznymi określonymi w wyroku NSA z dnia 02.10.2002 r. - skarga na bezczynność dotyczy, zatem, niezakończenia w terminie postępowania administracyjnego decyzją lub postanowieniem na które przysługuje zażalenie. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżący przed wniesieniem skargi do WSA winien wyczerpać środki prawne przewidziane w art. 37 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronom służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy. Wniesienie tego środka odwoławczego stanowi warunek formalny wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą na bezczynność organu do sądu administracyjnego, niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (vide: Wyrok NSA z dnia 24.05.2001, sygn. IV SA 572/99, ONSA 2002/3/116). Warunek ten nie został w niniejszej sprawie spełniony. Pisma kierowane przez skarżącego do organów administracji, w trakcie prowadzonego postępowania, spełniały bowiem przesłanki zawarte w art. 227 kpa dlatego też traktowane były jako skargi na działalność organu i rozpatrywane w trybie przewidzianym przez art. 234 kpa. Na poparcie stanowiska organów w tej materii należy wskazać, iż w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 5.07.2004 r. S. K. wyjaśnił do protokołu, że nie składał do organu wyższego stopnia żądań nakazania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. załatwienia sprawy w określonym czasie. Nie było więc intencją skarżącego złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa, a jedynie (jak wynika z treści składanych skarg) wskazanie ich wadliwej działalności. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały wyczerpane przysługujące skarżącemu środki zaskarżenia, dlatego też na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i 52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega odrzuceniu o czym orzeczono jak w sentencji. Dodatkowo należy zaznaczyć, że Sąd nie był kompetentny do rozpatrzenia skargi na opieszałość w działaniu placówek medycznych, którym opinie zostały zlecone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, gdyż opinie te są niezbędne organowi do wydania decyzji. Z przeglądu akt wynika natomiast, że akta pozostawały, przez zdecydowaną większość czasu, w P. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy a ostatnio w Instytucie Naukowo-Badawczym w S., który wydał opinię z datą [...].05.2004 r. (wyjaśnienia pełnomocnika organu złożone na rozprawie w dniu 15.07.2004 r.). Należy zaznaczyć, że po wydaniu kolejnej decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., S. K. będzie miał możliwość skorzystania z postępowania odwoławczego łącznie ze skargą do WSA, o ile uzna merytoryczne rozstrzygnięcie za nieprawidłowe.