I SA/Bd 1009/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi "D." sp. j. W.A.D.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku W. W. na podstawie tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt VIII GC 2/11 zasądzającego od dłużnika na rzecz D. [...] (skarżąca) należności cywilnoprawne. Przejęcie tych zobowiązań do egzekucji administracyjnej nastąpiło w konsekwencji zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do rachunku bankowego W. W. w Raiffeisen Bank Polska S.A. i wyznaczenia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. do dalszego, łącznego prowadzenia obu egzekucji przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy (postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt XII Co 9052/11). Zawiadomieniem z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia rachunku bankowego W. W. w ING Banku Śląskim S.A. Pismem z dnia [...] r. Bank poinformował o braku środków na rachunku oraz o istniejącym zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z wnioskiem o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do rachunku bankowego w ING Banku Śląskim S.A. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt XII Co 3664/13 Sąd umorzył to postępowanie wskazując, iż zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej do majątku W. W. został już rozstrzygnięty w postanowieniu Sądu z dnia 13 października 2011 r. i organem właściwym do jej prowadzenia jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. W dniu [...] r. D. sp. j. skierowała pismo do administracyjnego organu egzekucyjnego informując, że rezygnuje z prowadzenia egzekucji z majątku W. W. i wnosząc o umorzenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne z majątku W. W. na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej jako u.p.e.a.). W tym samym dniu organ egzekucyjny wydał zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych oraz postanowienie o obciążeniu Wierzyciela kosztami w kwocie 2.562,78 zł. Na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów Spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny. W uzasadnieniu wskazano, że kwota kosztów ujęta została zbyt ogólnie, bez podania podstawy prawnej pobrania opłat oraz sposobu ich obliczenia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny ponownie obciążył skarżącą obowiązkiem zapłaty kosztów egzekucyjnych w wysokości 2.562,78 zł. W uzasadnieniu wskazał, że na kwotę tę składają się wyłącznie koszty zajęcia rachunku bankowego w ING Banku Śląskim w wysokości 2.562,78 zł. Jednocześnie podał podstawę prawną naliczenia tych kosztów oraz powstania obowiązku ich zapłaty (art. 64 § 1 pkt 4, § 3 oraz § 9 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podał, że zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4a-4c oraz art. 64e § 4a, które w sprawie nie mają zastosowania. Stwierdził, że powstałe koszty egzekucyjne nie mogą zostać ściągnięte od W. W. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 powołanej ustawy, tj. na żądanie Wierzyciela, to zaś skutkuje brakiem możliwości dochodzenia od zobowiązanego zarówno obowiązku, jak i kosztów egzekucyjnych. W takim przypadku istnieją podstawy do obciążenia powstałymi kosztami Wierzyciela. Odnosząc się do nieprawidłowego określenia zobowiązanego w sentencji postanowienia organ zauważył, że istotnie błąd taki miał miejsce, jednakże po wniesieniu środka zaskarżenia, postanowieniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. został on sprostowany. Odnosząc się do zarzutu, że stosownie do treści art. 64 § 2 u.p.e.a., obciążenie kosztami egzekucyjnymi może nastąpić pod warunkiem doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub nadania go w placówce pocztowej w terminie 14 dni od dokonania zajęcia, organ uznał, że w sprawie nie miało to miejsca. Zauważył, iż powyższa instytucja charakterystyczna jest dla postępowania egzekucyjnego w administracji i powiązana jest z momentem wszczęcia egzekucji w tym trybie. W niniejszej sprawie natomiast Naczelnik przejął do dalszego prowadzenia toczące się już postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte w trybie właściwym dla sądowego postępowania egzekucyjnego, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt VIII GC 2/11 opatrzonego sądową klauzulą wykonalności. W ocenie organu brak było zatem podstaw do doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego wraz z dokonaniem zajęcia rachunku bankowego. Organ podkreślił, że zajęcie rachunku w ING Banku Śląskim S.A. w sprawie skarżącej zostało dokonane dopiero przez Naczelnika zawiadomieniem z dnia [...] r.. Komornik Sądowy J. K. dokonał zajęcia rachunków w innych bankach, m.in. w Raiffeisen Banku Polskim S.A. w K., w wyniku którego nastąpił pierwotny zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej do majątku W. W. Organ nie uznał za zasadny zarzutu powielania dokonanych już wcześniej czynności egzekucyjnych i generowania w ten sposób dodatkowych, zbędnych kosztów. Dyrektor podniósł, że kwestia przedwczesnego wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygniecie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do rachunku bankowego w ING Banku Polskim S.A. nie ma wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wyjaśnił, że wniosek ten dotyczył nie tylko sprawy skarżącej, lecz również postępowań z wniosków innych wierzycieli, co do których zajęcie przedmiotowego rachunku bankowego nastąpiło wcześniej. A zatem w chwili złożenia wniosku w Sądzie Rejonowym w B., w ocenie organu, miał miejsce zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do tego środka egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia. Zarzuciła bezpodstawne obciążenie spółki kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji oraz niezastosowanie przez organ art. 64 § 4 u.p.e.a. W uzasadnieniu podała, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych dłużnika w celu wyegzekwowania wierzytelności Wierzyciela zostało po raz pierwszy dokonane przez komornika sądowego J. K. w postępowaniu egzekucyjnym [...] i nie zostało uchylone. W związku z tym dokonanie ponownego zajęcia rachunku w ING Banku Śląskim S.A. przez Naczelnika oraz obciążenie Wierzyciela kosztami tej czynności jest, zdaniem skarżącej, bezzasadne i pozostaje w sprzeczności z art. 64 § 2 i § 4 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, nie budzi wątpliwości skarżącego i WSA przyjął go w całości. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku W. W. na podstawie tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 201 lr., sygn. akt VIII GC 2/11 zasądzającego od dłużnika na rzecz D. [...] należności cywilnoprawne. Przejęcie tych zobowiązań do egzekucji administracyjnej nastąpiło w konsekwencji zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do rachunku bankowego W. W. w Raiffeisen Bank Polska S.A. i wyznaczenia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. do dalszego, łącznego prowadzenia obu egzekucji przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy (postanowieniem z dnia 13 października 2011r., sygn. akt XII Co 9052/11). Zawiadomieniem z dnia [...]r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia rachunku bankowego W. W. w ING Banku Śląskim S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu [...]r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne z majątku W. W. na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA wyjaśnia, że zasadą jest, że egzekucja administracyjna i egzekucja sądowa są postępowaniami odrębnymi, od siebie niezależnymi. W rozdziale 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normodawca uregulował zbiegi tychże postępowań, stwarzając tym samym mechanizm pozwalający na zaspokojenie wszystkich wierzycieli w kolejności określonej stosownymi przepisami, w sytuacji gdy dwa lub więcej organy egzekucyjne podjęły czynności egzekucyjne w stosunku do tej samej nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego. Każdy z organów egzekucyjnych rozstrzyga o poniesionych przez siebie kosztach egzekucyjnych. W przypadku administracyjnego organu egzekucyjnego podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 64 w związku z art. 64c § 1, 4 i 7 u.p.e.a. Przejęcie egzekucji oznacza prowadzenie jej na podstawie przepisów jakie dotyczą rodzaju egzekucji prowadzonej przez podmiot wskazany. Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jednym z takich środków jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (art. 80 i nast. u.p.e.a.). Otóż, wydanie postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., powoduje i oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego oraz wskazuje na sytuację zobowiązanego i dlatego jest prawnie znaczące dla unormowania art. 64c § 4 u.p.e.a. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela. Przekładając to na okoliczności sprawy, należy stwierdzić, że wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji, organ administracji, działał w świetle prawa obciążając skarżącego kosztami egzekucyjnymi. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakreślając obowiązki organu stanowiła podstawę do zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym i dalej, dochodzenia zwrotu kosztów jakie organ poniósł w związku z prowadzeniem działań. Na marginesie jedynie można zaznaczyć, że również skarżący we wniosku o egzekucję wierzytelności wskazali rachunki bankowe dłużnika jako środek jej dochodzenia. Przedmiotem sporu jest ocena okoliczności w świetle wskazanych przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012r., poz. 1015 j.t.), w szczególności art. 64 § 2. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. W ocenie Sądu prawidłowym jest stwierdzenie, że pierwszym (i jedynym) zajęciem jakiego dokonał organ prowadzący egzekucję administracyjna, a obejmującym wierzytelność skarżącego było zajęcie rachunku w ING Banku Śląskim zawiadomieniem z dnia [...]r. Jak stwierdzono, zobowiązany otrzymał zawiadomienie o tym zajęciu [...]r., zatem nastąpiło to nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia tego rachunku w tej, konkretnej sprawie. Rację ma organ wskazując, że dla zastosowania tego przepisu nie musiał doręczać tytułu wykonawczego. Nie tylko nie wynika to z zastosowanego prawa, gdzie posłużono się spójnikiem "lub", co świadczy o tym, że wystarczy spełnienie jednej z przesłanek, ale również z samego postępowania egzekucyjnego, przejętego do prowadzenia na pewnym etapie. Mając na względzie powyższe, oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.