I SA/Bd 1018/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-01-11
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jej sytuacja finansowa, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie mieszkania oraz wysokość kosztów sądowych, uniemożliwia jej ich uiszczenie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest niezbędne do zapewnienia jej konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała swoje dochody, wydatki na mieszkanie oraz brak oszczędności. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dodatkowe dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym zeznanie podatkowe, wyciąg z rachunku bankowego i pomoc finansową od ojca. Referendarz sądowy ocenił, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2009 r. postanowił: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2009r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, którego łączny dochód stanowi kwota [...] zł. Jako majątek strona wskazała mieszkanie o pow. [...]m². Wnioskodawczyni podała, że koszty związane z eksploatacją mieszkania wynoszą [...] zł miesięcznie. Strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2012r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową skarżącej.
W odpowiedzi strona przesłała zeznanie podatkowe za 2011r., wyciąg z rachunku bankowego, rachunki za energię, informację o wysokości czynszu, oraz oświadczenie ojca skarżącej, z którego wynika, że pomaga jej finansowo przeznaczając na ten cel około [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia 01 stycznia 2013r. oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności oraz samochodu. Jest zatrudniona na ½ etatu i z tego tytułu osiąga dochód w kwocie [...] zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/).
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawczyni spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz informacji nadesłanych przy piśmie z dnia 03 stycznia 2013r. skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, którego miesięczny dochód stanowi kwota około [...] zł (wynagrodzenie za prace [...] zł, alimenty od byłego męża [...], pomoc finansowa ojca [...] zł), co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...] zł. W ocenie referendarza, pomimo, że wnioskująca nie zadeklarowała wysokości wydatków związanych z zaspokojeniem wszystkich podstawowych potrzeb życiowych, to bez wątpienia je ponosi. Wskazać również należy, że po zapłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota około [...] zł. Mając na uwadze wysokość wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie jest trzykrotnie wyższy niż miesięczny dochód skarżącej, stwierdzić należało, że uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, gdyż skarżąca nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło