I SA/Bd 1020/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-01-12
Skład orzekający: Mirella Łent, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją RP i prawem wspólnotowym, mimo odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej tego przepisu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, nawet jeśli opłata została pobrana przed datą utraty mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i prawem wspólnotowym. Sąd podkreślił, że niekonstytucyjność przepisu istniała od początku jego obowiązywania, a odroczenie terminu utraty mocy nie wpływa na obowiązek zwrotu nienależnie pobranej kwoty. Sąd stwierdził bezskuteczność czynności organu polegającej na odmowie zwrotu opłaty.Stan faktyczny
Skarżący A. M. wystąpił o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu, argumentując, że została ona pobrana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. Prezydent Miasta Bydgoszczy odmówił zwrotu opłaty, wskazując na obowiązujące przepisy prawa w momencie rejestracji pojazdu. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia bezskuteczności czynności organu i obowiązku zwrotu części opłaty. Sąd uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Bydgoszczy polegającej na odmowie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, orzekł, że czynność ta nie może być wykonana w całości i zasądził od Prezydenta Miasta Bydgoszczy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011r. sprawy ze skargi A. M. na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] w przedmiocie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność czynności, 2. określa, że czynność nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Prezydenta Miasta Bydgoszczy na rzecz skarżącego A. M. [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 5 października 2010r. A. M. wystąpił do Prezydenta B. o zwrot opłaty za wydanie kart pojazdu Uzasadniając wniosek strona wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 stwierdzający niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego pobierana była opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł.
W odpowiedzi na złożony wniosek, organ pismem z dnia 13 października 2010r. odmówił zwrot opłaty. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że organy rejestrujące pojazdy działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zmianami) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym zobowiązuje organ rejestrujący do wydania karty pojazdu za opłatą, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu (na dzień rejestracji samochodu A. M.) w kwocie 500,00 zł. określona była w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Wymienione wyżej rozporządzenie straciło moc prawną z dniem 15 kwietnia 2006 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), na mocy którego organ rejestrujący pobiera opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości
75,00 zł. Tym samym organ rejestrujący działał na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego prawa, w związku z czym wniosek nie może zostać uwzględniony. Strona stwierdziła ponadto, że orzecznictwo sądów administracyjnych
w przedmiocie zasadności złożonego wniosku jest jednoznaczne.
Pismem z dnia 20 października 2010r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący ponownie powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04. Stwierdził, że przepis,
o zgodności z Konstytucją którego orzekał Trybunał Konstytucyjny był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Konsekwencją uznania przepisu za niekonstytucyjny w dacie orzekania przez organ, jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa strona miała obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu odroczona została do 1 maja 2006 r. jednak odroczenie, co należy podkreślić, pozostaje bez wpływu na to, że przepis, o którym mowa był niekonstvtucyjny od samego początku jego obowiązywania. Bez znaczenia jest w okolicznościach niniejszej sprawy, że przedmiotowe rozporządzenie utraciło moc dopiero w dniu 15 kwietnia 2006 r., a zatem po dacie uiszczenia przez skarżącego opłaty za kartę pojazdu. W konsekwencji czynność organu, polegająca na odmowie skarżącemu zwrotu części opłaty, jest oczywiście niezgodna z prawem. Organ oparł się bowiem na przepisie rozporządzenia, uznanego przez Sąd za niekonstytucyjny, co oznacza, iż czynność została przez organ podjęta bez podstawy prawnej.
Jednocześnie strona stwierdziła, że stanowisko organu pozostaje w oczywistej sprzeczności ze znaną organom a przyjętą przez sądy linią orzeczniczą, nie pozostawiającą wątpliwości co do rozstrzygnięć zapadłych w podobnych sprawach oraz ich motywów. Podniesiono, że skierowanie sprawy do sądu administracyjnego
w sposób oczywisty narazi Skarb Państwa na wyższe koszty (między innymi zastępstwa procesowego) na co organy administracji z nieznanych powodów w pełni się godzą.
Odpowiadając na złożone wezwanie, organ ponownie stwierdził, że w dniu rejestracji przedmiotowego pojazdu organ działał w oparciu o przepisy ustawy Prawo
o ruchu oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu . Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu, zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem wynosiła 500,00 zł. i taką opłatę pobrał organ
w dniu rejestracji pojazdu. Rozporządzenie to straciło moc obowiązującą z dniem
15 kwietnia 2006 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu
i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
/Dz. U. Nr 59, poz. 421/, na mocy którego organ rejestrujący pobiera opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75,00 zł. Wobec powyższego organ działał na podstawie
i w granicach powszechnie obowiązującego prawa oraz nie nastąpiło naruszenie prawa w tym zakresie.
Na czynność prezydenta B. A. M.złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku organu administracji do zwrotu części opłat za wydanie karty pojazdu. Zaskarżonej czynności strona zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisu art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia
14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98,
poz. 1071);
2) naruszenie prawa materialnego - poprzez:
a) zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu w sytuacji, w którepowołany przepis rozporządzenia jest niezgodny
z przepisem art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak
i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej zwanego w skrócie TWE);
b) niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit pierwszy TWE, który należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, którą należy zapłacić w danym państwie członkowskim za wydanie pierwszej karty pojazdu, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem
w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany;
c) niezastosowanie w stanie faktycznym przepisu art. 10 TWE - proklamującego zasadę lojalności, która obliguje państwo członkowskie do zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z TWE, a w szczególności związanie państwa polskiego "acquis communautairell - w tym wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego, wynikającą z orzecznictwa ETS;
d) niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, iż krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową,
a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy TWE, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Skarżący podniósł, że bezsporne w sprawie jest , iż wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu
z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108, poz. 908 ze zm.), poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Przedmiotowy przepis rozporządzenia niezgodnie, bowiem
ze wskazaniami zawartymi wart. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustawy i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające
w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji.
Dla poparcia tezy o obowiązku zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odnosząc się do stwierdzenia organu administracji, że działał on na podstawie
i w granicach powszechnie obowiązującego prawa, skarżący stwierdził, iż przepis,
o zgodności z Konstytucją którego orzekał Trybunał Konstytucyjny był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Konsekwencją uznania przepisu za niekonstytucyjny w dacie orzekania przez organ, jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa strona miała obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu została, co prawda odroczona do 1 maja 2006 r., jednak odroczenie, co należy podkreślić, pozostaje bez wpływu na to, że przepis, o którym mowa był niekonstytucyjny
od samego początku jego obowiązywania .
Uzasadniając naruszenie przez organ przepisu prawa wspólnotowego,
do którego stosowania organ jest obowiązany, to jest art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) strona stwierdziła, że postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Art. 90 TWE stanowi zaś, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji
w ramach wspólnego rynku). Dla poparcia swego stanowiska strona powołała się również na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na początek, WSA wskazuje, że wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę, nie ma wpływu na rozpoznanie sprawy.
Przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego aktu zauważyć należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu, uznano za sprawę administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na tego rodzaju akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2
pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej głównym celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. Skoro uiszczona opłata nie stanowiła realizacji obowiązku o charakterze podatkowym, do załatwienia sprawy
o zwrot opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że taką sprawę organ może załatwić
w drodze decyzji administracyjnej, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ ustawa Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu nie można wyprowadzić zasady, iż każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego
z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zasadnie rozstrzygnięcie nastąpiło w innej formie niż decyzja. Od rozstrzygnięcia tego stronie nie przysługiwało odwołanie, lecz skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Odnosząc się do meritum skargi, należy w pełni podzielić stanowisko skarżącej, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/2004. Trybunał przesądził w nim, że określenie w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny też z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r.
Zgodnie z art. 178 Konstytucji sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić
z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak
i orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia
24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08; uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05).
To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe
z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje
w systemie prawnym (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08).
W ocenie Sądu, pomimo że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia
1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Rozwiązanie prawne, w stosunku do którego obalono domniemanie konstytucyjności nie może być elementem systemu prawnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego, pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu (por. wyrok WSA z dnia 11 grudnia 2007 r., I SA/Bd 239/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08). W rezultacie objęta kontrolą sądową czynność Starosty Powiatu Tucholskiego z dnia 9 marca 2010 r. dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem odwołuje się do mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, którego zastosowania Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę odmawia.
Należy zauważyć, że Minister Transportu i Budownictwa dnia 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł, uznanej za adekwatną do wskazanych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kosztów druku
i dystrybucji tych kart.
Ponadto rozpatrując niniejszą sprawę trzeba mieć na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Art. 90 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji
w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r.
w sprawie C-134/07, wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".
Należy podkreślić, że orzeczenia wstępne ETS, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są co do zasady skuteczne ex tunc. Efektem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi ETS na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty jego wejścia
w życie, a nie od daty wydania wyroku przez ETS. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego
(D. Miąsik, Temporalne skutki wyroków Trybunału Sprawiedliwości (w:) M. Domańska, K. Gonera, M. Miąsik, A. Płachta, W. Postulski, N. Półtorak, K. Witz, A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, Lex Omega on-line).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro sprzeczność polskiej regulacji z normą prawa wspólnotowego nie budziła wątpliwości Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to Sąd orzekający w niniejszym składzie był także i z tego względu w pełni uprawniony do odmowy zastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
W konsekwencji kwota uiszczona przez skarżącego powyżej 75 zł za kartę pojazdu od każdego pojazdu była kwotą nienależnie uiszczoną i organ jest zobowiązany tę kwotę zwrócić A. M..
Na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosownie do art. 146 § 2 tej ustawy "W sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa." Należy podkreślić, że art. 146 § 2 ustawy stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Z regulacji prawnej wynika, że Sąd nie ma obowiązku orzekać w wyroku o uznaniu uprawnienia lub obowiązku. Ponadto, Sąd zauważa, że organ nie załączył do akt administracyjnych dowodów potwierdzających zapłatę.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie skorzystał z możliwości prawnej (a nie obowiązku) przewidzianej w art. 146 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku zwrotu nadpłaconej przez stronę skarżącą kwoty powyżej 75 zł.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Na podstawie art. 152 ustawy orzekł, że czynność ta nie może być wykonana w całości. O kosztach orzeczono na podstawie
art. 200 cyt. ustawy.
D. Dudra M. Łent U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło