I SA/Bd 1037/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-01-23
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni spełnia przesłankę niezdolności do poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uprawnia ją do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. ze względu na jej trudną sytuację materialną oraz stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy zarobkowej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z dochodem z zasiłku stałego, nie posiada oszczędności, mieszka w użyczonym mieszkaniu, a jej koszty utrzymania ponoszą rodzice. Ponadto jest po przeszczepie nerki, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. postanowił: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
W dniu 16 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego łączny dochód stanowi kwota [...] zł z tytułu zasiłku stałego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Mieszka w użyczonym mieszkaniu, którego koszty utrzymania ponoszą rodzice. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że obecnie jest po zabiegu przeszczepu nerek w związku z czym nie może podjąć żadnego zatrudnienia.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawczyni spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego łączny dochód stanowi kwota [...] zł. Ponadto skarżąca jest po zabiegu przeszczepu nerek, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, gdyż skarżąca nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło