I SA/Bd 104/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019r. sprawy ze skargi Z. O. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną i przewlekłość postępowania egzekucyjnego postanowił: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz Z. O. kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem wpisu sądowego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi do majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2015r., obejmującego pierwotnie należność z tytułu podatku od spadków i darowizn, w kwocie należności głównej 58.530,00 zł. W toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z dnia [...] września 2015r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Pocztowym S.A. W treści zawiadomienia wskazano, że na wysokość dochodzonej należności składa się należność główna - 58.530,00 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 1.077,59 zł, koszty upomnienia -11,60 zł i koszty egzekucyjne - 3.576,50 zł, łącznie kwota 63.195,69 zł. W toku postępowania organowi nie udało się wyegzekwować dochodzonej należności. W dniu [...] marca 2016r. skarżący dokonał spłaty należności w zakresie należności głównej i należnych z tytułu nieuregulowania podatku w terminie odsetek za zwłokę, w łącznej kwocie 61.598,00 zł. Pozostała do uregulowania na rzecz wierzyciela kwota w wysokości 9,60 zł tytułem kosztów upomnienia oraz powstałe w toku prowadzonego postępowania koszty egzekucyjne w wysokości 3.608,00 zł objęte zostały czynnością zajęcia świadczenia emerytalnego, dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r. W następstwie zastosowanego środka egzekucyjnego, w piśmie z dnia [...] października 2018r. skarżący wyjaśnił, że po otrzymaniu decyzji Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny zgłosił, w dniu [...] grudnia 2014r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w T. obowiązek podatkowy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. ustalił natomiast wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 58.530,00 zł, od której złożył odwołanie, lecz otrzymał odpowiedź odmowną. W konsekwencji odwołał się do Prezydenta M. T., a następnie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jednak ich odpowiedzi były również odmowne. Ostateczną decyzję podjął Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. żądając zapłaty kwoty 58.530,00 zł wraz z odsetkami, łącznie 61.598,00 zł, którą skarżący wpłacił w dniu [...] marca 2016 r. Podniósł, że wysokość dochodzonych należności wzrosła do kwoty 63.195,69 zł, w tym koszty egzekucyjne w wysokości 3.576,50 zł. Wykazując dobrą wolę skontaktował się z pracownikiem organu -poborcą skarbowym, poinformował, że jest w trybie odwoławczym oraz do protokołu przedstawił swój stan majątkowy. Podniósł, że w związku z dokonaną spłatą i uzyskanymi od pracownika organu egzekucyjnego informacjami, uznał niniejszą sprawę za zakończoną. W ocenie strony niezrozumiałym jest, że po 2,5 roku, po osiągnięciu wieku emerytalnego, został zawiadomiony o dalszym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego i zastosowaniu środka egzekucyjnego. W związku z tym wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji wskazując, że jest to bardzo ważne z uwagi na wysokość otrzymywanej emerytury - 1486 zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zakwalifikował pismo skarżącego z dnia [...] października 2018r. jako wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec braku wystąpienia przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] października 2018r. odmówił zawieszenia tego postępowania, jednocześnie wskazując kwotę kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponownie wyjaśnił, że po dokonaniu wpłaty w zakresie należności głównej i należnych z tytułu nieuregulowania podatku w terminie odsetek za zwłokę, w dniu [...] marca 2016r. uznał sprawę za zakończoną. Niezrozumiałe jest ponowne wszczęcie postępowania. Zdaniem skarżącego, prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezprawne i powinno zostać umorzone. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że treść pisma strony z dnia [...] października 2018r. nie wskazuje jednoznacznie, iż jej wolą jest zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z powyższego pisma wynika natomiast, iż skarżący był zaskoczony ponownym wszczęciem po 2,5 roku egzekucji, tylko w celu wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych, gdyż uprzednio dokonał spłaty dochodzonej należności głównej wraz z odsetkami. W piśmie tym, jak również w zażaleniu z dnia [...] października 2018r. skarżący podniósł, że czynność zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, dokonana zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r. jest dolegliwa, z uwagi na wysokość otrzymywanej emerytury. Podnosząc zatem w treści zażalenia okoliczności tożsame z zawartymi w piśmie z dnia [...] października 2018r. zdaniem organu odwoławczego żąda on umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zakwalifikowanie pisma z dnia [...] października 2018r. jako wniosku o zawieszenie prowadzonego postępowania, a w konsekwencji jego odmowa, z powodu braku zaistnienia ustawowych przesłanek do jego zawieszenia, nie wypełnia rzeczywistej woli strony, którą można odczytać z treści pisma. Zdaniem organu II instancji pismo z dnia [...] października 2018r. jest skargą na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia emerytalnego dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r. oraz skargą na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, które należy rozpatrzyć łącznie w trybie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). W skardze na powyższe postanowienie strona zakwestionowała zajęcie świadczenia emerytalnego. Skarżący podał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 58.530,00 zł. Od decyzji tej złożył odwołanie. Mimo postępowania odwoławczego, poborca żądał od strony kwoty 3.608 zł. Jest to jej zdaniem nadaktywność. Skarżący dodał, że w dniu [...] marca 2016r. wpłacił kwotę podatku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 61.598,00 zł i uważał sprawę za zamkniętą. Tymczasem poborca podatkowy po 2,5 roku zajął skarżącemu świadczenie emerytalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto podał, że pismem z dnia [...] grudnia 2018r. Referat Rachunkowości poinformował, że dokonana w dniu [...] marca 2016r. przez skarżącego wpłata z tytułu podatku od spadków została nieprawidłowo rozliczona. W związku z tym, w dniu [...] grudnia 2018r. dokonano jej prawidłowego rozksięgowania na należność główną - 58.520,90 zł, odsetki -3.065,50 zł i koszty upomnienia - 11,60 zł oraz zaktualizowano tytuł wykonawczy Nr [...] Skutkiem powyższego jest zawiadomienie o zmianie stanu zaległości z dnia [...] grudnia 2018r., z którego wynika, że należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym uległa zmniejszeniu do kwoty 9,10 zł, a koszty upomnienia zostały zapłacone w całości. Do uregulowania pozostaje również kwota powstałych w toku postępowania kosztów egzekucyjnych. Organ wskazał nadto, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., po ponownym rozpatrzeniu pisma z dnia [...] października 2018r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia emerytalnego, dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r. oraz skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie skarżący odebrał w dniu [...] stycznia 2019r. i do dnia wydania odpowiedzi na skargę nie złożył zażalenia na to postanowienie. W następstwie zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2019r. ( przesłanym również do Dyrektora Izby Skarbowej w B. ) stwierdził, że złożona do Sądu skarga z dnia [...] stycznia 2019r. nie dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018r., lecz "decyzji" Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. oraz jego poborcy skarbowego. Skarżący podał, że nie zwrócił się do Naczelnika I US w T. o ponowne rozpatrzenie sprawy ponieważ uważał, że "nie można być sędzią we własnej sprawie". Wobec tego, zwrócił się od razu do WSA w Bydgoszczy. Sąd pismem z dnia [...] kwietnia 2019r. wezwał skarżącego do podania w terminie 7 dni od otrzymania wezwania informacji czy skarga z dnia [...] stycznia 2019r. dotyczy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2018r. nr [...].RS ([...]), oddalającego skargę na czynność egzekucyjną oraz skargę na przewlekłość postępowania. Jednocześnie poinformowano stronę, że w przypadku braku odpowiedzi, Sąd potraktuje skargę z dnia [...] stycznia 2019r. jako skargę na ww. postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia zgodnie art. 52 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W sytuacji zatem gdy w sprawie przysługuje środek zaskarżenia, obligatoryjne jest wyczerpanie toku instancji, a dopiero następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga może dotyczyć jedynie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji W świetle powyższego stwierdzić należy, że stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego wyłącznie w przypadku niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Możliwość poddania działalności administracji publicznej kontroli sądowej, nie oznacza bowiem prawa sądu do zastępowania organów administracyjnych w podejmowaniu aktów administracyjnych, z pominięciem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czy też w sprawowaniu nadzoru w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami z zakresu administracji. W realiach niniejszej sprawy, po pierwsze należy mieć na uwadze oświadczenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2019r., że złożona do Sądu skarga z dnia [...] stycznia 2019r. nie dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018r., lecz rozstrzygnięcia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., a także, iż skarżący nie skorzystał z drogi odwoławczej, ale "od razu" wniósł skargę do tut. Sądu. Skarżący nie odpowiedział również na wezwanie Sądu z dnia [...] kwietnia 2019r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2018r. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, że jak stanowi art. 54 § 5 ustawy z dnia17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. – dalej "u.p.e.a." ), na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną oraz przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na wydane w oparciu o przepis art. 54 § 5 u.p.e.a postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2018r. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, bez uprzedniego wniesienia na nie zażalenia. O prawie i sposobie zaskarżenia wymienionego postanowienia, skarżący został prawidłowo pouczony przez organ. Dla skutecznego wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności należało zatem wyczerpać administracyjny tok instancji. Takie postępowanie nie miało w sprawie miejsca, bowiem skarżący nie wniósł zażalenia do organu odwoławczego na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2018r. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Także Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wskazał, że nie wpłynęło zażalenie na to postanowienie. Z powyższych względów, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną, odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.