I SA/Bd 1053/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018r., na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. w B. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2016r. z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 24 listopada 2017r. skarżąca Spółka złożyła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2016r. z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie doprowadziłoby do niepowetowanych szkód a nawet upadłości skarżącej. Spółka wskazała, że z bilansu sporządzonego na koniec października 2017r. wynika, że posiada wprawdzie majątek obrotowy o wartości 8.110.102 zł, jednakże w znacznej części składają się na niego wierzytelności. Przy tym, ich największa część to należności od organów podatkowych z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług. Jest to należność w wysokości 4.809.304 zł, której to kwoty organy podatkowe nie zwróciły skarżącej, mimo upływu 12 miesięcy od daty powstania uprawnienia do zwrotu. Na pozostałą wartość majątku obrotowego składają się inne wierzytelności o wartości 1.760.453 zł, oraz zapasy o wartości 803.667 zł. Natomiast wartość środków pieniężnych wynosi zaledwie 118.772 zł. W konsekwencji, jeśli organ podatkowy rozpocząłby egzekucję podatku wskazanego w decyzji, doprowadziłoby to w praktyce do pozbawienia skarżącej środków koniecznych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wynika z rachunku zysków i strat za 2017r., skarżąca od początku tego roku poniosła stratę w wysokości 444.785,93 zł. Jest to spowodowane faktem, że posiada obecnie zbyt małe środki obrotowe konieczne do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej, co jest między innymi spowodowane brakiem zwrotu podatku od towarów i usług przez organy podatkowe. Zatem, jeśli zostałaby wszczęta egzekucja, niewielka już ilość środków obrotowych, ulegnie drastycznemu pomniejszeniu, co spowoduje niemożność prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania dochodów. To zaś w krótkim czasie spowoduje konieczność ogłoszenia upadłości. W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2018r. Spółka uzupełniając swój wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podała, że jest zagrożona egzekucją należności w kwocie głównej - 1.589.383 zł, powiększonej dodatkowo o odsetki, co wielokrotnie przekracza jej możliwości finansowe. Jednocześnie grożące skarżącej w każdej chwili wszczęcie egzekucji oznacza w praktyce nieodwracalne skutki w postaci zaprzestania bieżącej działalności gospodarczej, utraty renomy i kontrahentów, a w konsekwencji poniesienie olbrzymich strat finansowych, w wyniku czego skarżąca upadnie. Może to zatem oznaczać, że do czasu merytorycznego rozpatrzenia skargi, sytuacja skarżącej będzie już niemożliwa do odwrócenia, i to nawet w sytuacji, gdyby zaskarżona decyzja została w przyszłości uchylona po myśli skarżącej. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że z racji rodzaju prowadzonej działalności i wykorzystywania wyrobów akcyzowych bezwzględnie musi prowadzić skład podatkowy, co też czyni na podstawie stosownego zezwolenia. Jednym z warunków otrzymania, a następnie utrzymania, przedmiotowego zezwolenia jest brak zaległości podatkowych. W konsekwencji, samo podjęcie postępowania egzekucyjnego, choćby nawet w ograniczonym i mało uciążliwym zakresie, spowoduje nieuchronnie utratę zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, co oznaczać będzie faktycznie całkowitą likwidację działalności skarżącej. Skutków tych nie zmieni przyszły, ewentualnie korzystny wyrok Sądu, a możliwość dochodzenia potencjalnych roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa na drodze długiego i niepewnego procesu cywilnego nie przywróci zwyczajnego funkcjonowania sprawnego i rzetelnego dotychczas przedsiębiorcy. Oprócz wymiernych skutków finansowych, pośpieszna egzekucja spornych i wątpliwych zaległości podatkowych pociągnie także rozmaite skutki o charakterze społecznym. Skarżąca w A. K. zatrudnia bowiem 18 pracowników, których miejsca pracy zależą w sposób bezpośredni i automatyczny od prowadzenia składu podatkowego. Skutki utraty pracy odczują bowiem nie tylko sami pracownicy, ale także ich rodziny, co oznacza konsekwencje dla łącznie kilkudziesięciu mieszkańców niewielkiego miasta. Na poparcie tych twierdzeń skarżąca załączyła pismo Burmistrza Miasta A. K. z dnia 12 stycznia 2018r. Nie bez znaczenia, zdaniem Spółki, jest także okoliczność, że posiada wielomilionowe wierzytelności z tytułu zwrotu VAT, których to środków organy podatkowe od dawna nie zwróciły ani nie zaliczyły chociażby na poczet istniejących zaległości podatkowych. Brak natychmiastowego uiszczenia tych zaległości nie jest zatem konsekwencją złej woli skarżącej, czy też ucieczki z majątkiem, ale stanowi wynik opieszałych działań samych organów podatkowych, które z jednej strony generują wątpliwe zaległości podatkowe, a z drugiej strony w nieskończoność przedłużają zwrot należnego VAT, ku czemu nie ma żadnych merytorycznych podstaw, a jedynie powody polityczno-fiskalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) dalej jako: "p.p.s.a." Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Spółkę we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że w istocie, z uwagi na brak bieżących środków na uregulowanie zobowiązania wynikającego z decyzji, istnieje realne zagrożenie wszczęcia egzekucji w stosunku do składników majątku spółki. Biorąc pod uwagę specyfikę działalności prowadzanej przez Spółkę, tj. obrót paliwami silnikowymi i konieczność prowadzenia składu podatkowego stwierdzić należy, że ewentualne podjęcie postępowania egzekucyjnego, choćby nawet w ograniczonym i mało uciążliwym zakresie, spowoduje utratę zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, co oznaczać będzie faktycznie całkowitą likwidację działalności skarżącej. Jednym bowiem z warunków otrzymania, a następnie utrzymania, przedmiotowego zezwolenia jest brak zaległości podatkowych. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym, zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego jest wydawane podmiotowi, który m. in. nie posiada zaległości z tytułu cła i podatków stanowiących dochód budżetu państwa, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz nie jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, likwidacyjne lub upadłościowe. Z kolei, zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, właściwy naczelnik urzędu skarbowego cofa z urzędu zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego, jeżeli został naruszony którykolwiek z warunków określonych w art. 48. Likwidacja skarżącej Spółki spowoduje natomiast utratę pracy zatrudnionych pracowników, co przyczyni się wzrostu bezrobocia w małej społeczności lokalnej. Sąd uznał, iż spółka wykazała, że wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi może spowodować trudne do odwrócenia skutków również w następstwie utraty płynności finansowej, tj. braku środków na regulowanie bieżących zobowiązań. Spółka jest bowiem zagrożona egzekucją należności w kwocie głównej - 1.589.383 zł, powiększonej dodatkowo o odsetki, co wielokrotnie przekracza możliwości finansowe Spółki. Wprawdzie z bilansu sporządzonego na koniec października 2017r. wynika, że posiada majątek obrotowy o wartości 8.110.102 zł, jednakże w znacznej części składają się na niego wierzytelności: od organów podatkowych z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 4.809.304 zł, a także inne wierzytelności o wartości 1.760.453 zł, oraz zapasy o wartości 803.667 zł. Natomiast wartość środków pieniężnych wynosi 118.772 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że Spółka uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu istnienie przesłanek niezbędnych do wstrzymania zaskarżonej decyzji, wykazała bowiem, że jej wykonanie może spowodować trudne od odwrócenia skutki oraz szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana. Podsumowując stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej aktu nie przesądza o zasadności wniesionej skargi, celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji