I SA/Bd 1069/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. po przeprowadzeniu wznowionego postępowania podatkowego w sprawie ustalenia A. B. (skarżącemu) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r., na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej O.p., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przesłanką do wznowienia postępowania była ujawniona w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 08 stycznia 2013r., nieznana organowi podatkowemu, nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji wymiarowej za 2010r. w postaci stwierdzenia, że nieruchomość położona we W. przy ul. [...] w 2003r. (akt notarialny Repertorium A Nr [...] z 24 stycznia 2003r.) nie mogła być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Skarżący w związku z wydanym wyrokiem uznał, że umowa sprzedaży z 28 lipca 2008r., na podstawie której nabył nieruchomość od B. L. również jest nieważna. Zobowiązany został bowiem przez Sąd do wydania nieruchomości syndykowi masy upadłości FUT "W. – B.". Dlatego też, w jego ocenie, ustały przyczyny dochodzenia wobec niego podatku od rzeczonej nieruchomości za 2010r. Zdaniem organu, ujawniona nowa okoliczność, nie jest przesłanką do uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa. Prezydent wyjaśnił, że cała nieruchomość przy ul. [...] we W. w 2010r. znajdowała się w posiadaniu samoistnym A. B., z której czerpał pożytki. Wobec tego, zdaniem organu, skarżący w 2010r. był podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz samoistny nieruchomości i to na nim ciążył obowiązek podatkowy z tytułu tego podatku. Pismem z 9 lipca 2013r. skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Podniósł, że wyrokiem Sądu Okręgowego we Włocławku umowa sprzedaży z 24 stycznia 2003r. pomiędzy B. L. a FUT "W. – B." Spółka z o.o. została uznana za nieważną. Właścicielem nieruchomości ze skutkiem od 2003r. jest syndyk masy Upadłości FUT "W. – B.". W konsekwencji skarżący został zobowiązany do wydania/zwrotu nieruchomości. Nieruchomość nigdy nie była jego własnością, więc nie ma podstaw, dla których miałby płacić podatki od nie swojej nieruchomości. Według skarżącego nie do przyjęcia jest ustalenie Prezydenta Miasta, że był samoistnym posiadaczem i powinien płacić podatek od nieruchomości. Zaznaczył, że przez cały okres od 2008 r. do 2012 r. ani przez moment nie czuł się samoistnym posiadaczem nieruchomości, bowiem roszczenia do nieruchomości zgłaszał syndyk masy upadłości FUT "W. – B." we W. Proces o unieważnienie umowy sprzedaży został skierowany do Sądu w czerwcu 2008r. To powodowało, że nie miał woli władania rzeczą we własnym imieniu. W momencie wszczęcia procesu o unieważnienie umowy sprzedaży syndyk dokonał w dziale II księgi wieczystej wpisu ograniczającego jego prawa dysponowania nieruchomością. Strona zauważyła, że posiadaczem samoistnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel, a ona takiej woli nie miała. Zasadnie przypuszczała, że nieruchomość będzie musiała oddać syndykowi. Ponadto nie płaciła żadnych podatków od nieruchomości, więc i z tego powodu nie może być traktowana jako posiadacz samoistny. Skarżący stwierdził, że opłaty płaci właściciel nieruchomości, a nie jej użytkownik. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. W uzasadnieniu powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej podało, że organem właściwym w sprawie formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego, wydania postanowienia o wznowieniu postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy lub wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Kolegium wyjaśniło, że w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości położnej we W. przy ul. [...] wobec A. B. za 2010r. decyzję wydał Prezydent Miasta W, w dniu [...] r. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z [...] r. utrzymało ją w mocy. W ocenie organu, bezspornym zatem jest, że w sprawie dotyczącej wydania postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego w sprawie, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego w sprawie dopuszczalności wznowienia, a następnie przeprowadzenia postępowania co do istnienia przesłanek wznowienia i orzeczenia co do istoty sprawy, Prezydent Miasta W. nie był organem właściwym. Kolegium zaznaczyło również, że w aktach sprawy nie dopatrzono się wniosku podatnika z żądaniem wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Pismo, na które powołuje się organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] r. takiego żądania nie zawiera. Według Kolegium, argumentacja podatnika zawarta w piśmie w żadnej mierze nie dawała podstaw do samowolnego uznania przez organ podatkowy tego pisma jako żądania strony o wznowienie postępowania podatkowego. Organ stwierdził, że w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż podanie podatnika nie wskazuje na treść żądania organ podatkowy w trybie art. 169 § 1 O.p. winien wezwać podatnika do usunięcia tego braku. Umożliwi to dopiero poddanie wniosku dalszej ocenie w tym również w zakresie oceny właściwości organu do jego rozpatrzenia. Z tego względu, zdaniem SKO, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w całości zaś postępowanie wszczęte postanowieniem Prezydenta Miasta W. z [...] r. podlegało umorzeniu. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa poprzez przyjęcie, że jej pismo z dnia 18 stycznia 2013r. nie było wnioskiem o wznowienie postępowania, a Prezydent Miasta W. nie miał uprawnień do rozpoznania wniosku. W ocenie skarżącego, z treści jego pisma jednoznacznie wynikało, że chodzi mu o wznowienie postępowania. Przedstawił w nim bowiem nowe okoliczności (wyrok Sądu), które pojawiły się po wydaniu prawomocnej decyzji podatkowej. Zdaniem strony, organ winien był ten wniosek rozpatrzyć. Według skarżącego, organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku jest Prezydent Miasta W., a stanowisko SKO zawarte w zaskarżonej decyzji jest nieprzekonywujące i pozbawione podstaw prawnych. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie sprawy podatku merytorycznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu. Zgodnie z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. W myśl § 2 O.p. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na podstawie art. 244 § 1 O.p. organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Oznacza to, że jeżeli rozstrzygnięcie organu I instancji nie zostało zaskarżone, właściwy jest ten organ. Jeżeli jednak podatnik złożył odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej i sprawa zakończyła się przed organem odwoławczym, to kwestię wznowienia postępowania i orzeczenia co do istoty rozstrzyga organ odwoławczy. Celem wynikającej z art. 244 § 1 O.p. kompetencji organu w zakresie orzekania w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, jest zapewnienie stronie bezstronności organu orzekającego w przedmiocie wznowienia, którego przesłanką są określone w art. 240 § 1 pkt 1-8 O.p. wady postępowania, za które odpowiedzialność ponosi organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania na ogólnej zasadzie określonej w art. 244 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn.. akt I FSK 148/13) Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości położnej we W. przy ul. [...] wobec A. B. za 2010r. decyzję wydał Prezydent Miasta W. dnia [...] r. nr [...]. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z [...] r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Bezspornym zatem jest, iż w sprawie dotyczącej wydania postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego w sprawie, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego w sprawie dopuszczalności wznowienia, a następnie przeprowadzenia postępowania co do istnienia przesłanek wznowienia i orzeczenia co do istoty sprawy, Prezydent Miasta W. organem właściwym nie był. Organ odwoławczy zatem prawidłowo wskazał, że wszczęte przez niewłaściwy organ postępowanie podatkowe winno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Zakończenie w ten sposób postępowania zapobiega jego kontynuacji przez organ właściwy w oparciu o postanowienie wydane przez organ, który nie posiadał do tego legitymacji. Zważyć bowiem należy, iż formalna ocena dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego i wydania w tym zakresie stosownego postanowienia leży wyłącznie w gestii organu, któremu mocą art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej przypisana została właściwość rzeczowa. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że organ właściwy w sprawie zostałby pozbawiony możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego) w zakresie zbadania formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania i wydania stosownego rozstrzygnięcia, co sprzeczne byłoby z postanowieniami art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 243 tejże ustawy. To z kolei powoduje brak podstaw prawnych do prowadzenia przez organ właściwy postępowania co do istnienia przesłanek wznowienia i orzeczenia co do istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania podatkowego wydane przez organ w tym zakresie właściwy stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania wznowionego. Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości jest brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania. Umorzenie postępowania z powodu niewłaściwości stanowi jedynie wyraz formalnego zakończenia tego postępowania. Nie oznacza to jednak, iż inny organ podatkowy właściwy w sprawie nie może takiego postępowania wszcząć i wydać decyzji merytorycznej kończącej to postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że postanowieniami z dnia [...] r. wznowił na żądanie skarżącego postępowanie w sprawie wymiaru podatku za 2010r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.