I SA/Bd 107/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 05 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanowił: oddalić wniosek W dniu 22 października 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł netto. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego matka jest właścicielką mieszkania o pow. [...] m², natomiast skarżący jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m². Oświadczył, że jego matka wydaje kwotę [...] zł miesięcznie na lekarstwa i leczenie, natomiast skarżący na lekarstwa i rehabilitację wydaje kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Miesięczne koszty utrzymania skarżący określił na łączną kwotę [...] zł (czynsz, gaz, prąd, Internet, TV). W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego, które po potrąceniach jest wypłacane w kwocie [...]zł. Wskazał, że matka choruje na nowotwór. Wyjaśnił, że mieszka razem z matką, ale nie zdecydował się na wynajem swojego mieszkania, bowiem wiąże się to z dużym ryzykiem – zniszczenie, dewastacja. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a., że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jednakże, w myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanej wyżej regulacji wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek (pkt 1) lub też pełnych (pkt 2) kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie skarżącego pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Podkreślić również należy, że przyznanie prawa pomocy, będącego odstępstwem od zasady partycypacji stron w kosztach postępowania i przerzucające takie koszty na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona w sposób jednoznaczny wykaże spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Oznacza to, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jest to drugi wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w 50%. Zatem na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 125 zł. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że nie wykazał ona, iż na chwilę obecną nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po pierwsze mając na uwadze uzyskiwany przez skarżącego oraz jego matkę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe łączny dochód - [...] zł netto - nawet przy uwzględnieniu kosztów związanych z zakupem leków oraz utrzymaniem przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem skarżący ma możliwość jednorazowo opłacić koszt związany z opłaceniem skargi kasacyjnej. Po drugie informacje oraz oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPF są tożsamej treści jakie były zawarte w pierwotnym wniosku i podlegały już ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy który jak wskazano powyżej zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w 50 %. Po trzecie wskazać należy skarżący był w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie wpisu sądowego od skargi w kwocie 250 zł. Z akt sprawy nie wynika, aby sytuacja finansowa skarżącego uległa pogorszeniu od chwili uiszczenia wpisu do chwili obecnej. Skoro skarżący mógł wygospodarować środki finansowe na pokrycie wpisu od skargi, to tym bardziej jest w stanie opłacić wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi 50% wpisu od skargi. Po czwarte wskazać należy, że skarżący na etapie pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w piśmie z dnia [...]2015r. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Tymczasem po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi opłacił wpis z własnego rachunku bankowego. Z powyższego wynika, że albo skarżący po zakończeniu pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy założył rachunek bankowy albo złożył fałszywe oświadczenie w zakresie nieposiadania rachunku bankowego. Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należy Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.